
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 666 |
Sosyal bir varlk olarak kabul edilen dil, zamanla kendisini gelitirip zenginletirebilir. Dünya üzerinde konuulan saysz dil olmasna ramen bu dillerden ancak bazlaryla büyük edebî eserler vücuda getirilebilmitir. Her dil, kültür ve sanat eseri üretmeye elverili olamamtr.
Dünya dilleri içinde farkl corafyalarda kullanlan, edebiyat ve kültür dili olarak da varln ispat etmi olan Türkçe, son yüzyla girildiinde baz tehlikelerle ba baa kalmtr. Türkiye Türkçesi olarak isimlendirdiimiz bugünkü Türkçe üzerinde çeitli operasyonlar da yaplmtr. Osmanl’nn sona ermesi ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasyla beraber birçok alanda olduu gibi dilde, kültürde, sanatta ve alfabede de deiim ve dönüüm yaplmak istenmi, alfabe deiiklii ile yazl metinlerimiz zamanla okunamaz hâle gelmi, eski ile irtibat kesilmi, yeni yaz dili ve öz Türkçe gibi akmlarla da eski metinlerimize, dilimize yabanclama balamtr.
Dilimize sahip çkmak, kimliimize sahip çkmaktr. Bu sorumlulukla harekete geçen Türkiye Yazarlar Birlii, Türkiye Dil ve Edebiyat Dernei ile Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi, 26-27 Kasm’da Ankara’da dilimizin dünü, bugünü ve yarnnn konuulaca geni katlml Türkçe ûras düzenliyor. Yûnus Emre ve Türkçe Yl dolaysyla toplanacak ûra’da birçok konu gündeme gelecek ve çözüm önerileri sunulacak.
Bir dilin örenilmesi, anlam zenginliklerinin (mecazlar, edebî sanatlar, deyimler vb.) kavranlmas, günlük konuma dili içinde doru kullanlmas ve salkl iletiim kurulabilmesi, o dilin “ana dili” unsurlarnn tüm zenginlikleriyle örenilebilmesine baldr. Bunun için de imkân ve ortamlar salanmaldr. Edebî metinler, ders kitaplar, sosyal medya unsurlar, gazete, dergi, video platformlar ve TV gibi görsel medya unsurlarnda ana dilimizin ve söz varlmzn tüm zenginliklerinin doru kullanm yaygnlatrlmal, okul öncesinden balamak üzere tüm eitim kademelerinde Türkçe hassasiyeti ve uuru oluturulmaldr. Özellikle okul öncesi ve ilkokul 1. snf örencilerimizin Türkçeyi daha etkin, doru ve tüm zenginlikleriyle örenebilmelerine imkân tanmak için uygun ortamlar oluturulmaldr. Mesela ders ve oyun materyallerine, metinlerine, snf ortamlarna, kütüphanelere, bilmecelere, deyimlere, tekerlemelere dikkat etmeliyiz. Böylece örenme ortamlar hem keyifli hem de nitelikli hâle gelecek ve çocuklarmz dilimizi daha doru bir ekilde örenecektir. Çocuklarmz öncelikle Türk masallarn okumal ve ezberlemeli. Filmler, belgeseller, tiyatrolar izlemelidir. Türk edebiyatndan seçeceimiz iirleri ezberleterek dilimizin inceliklerini öretmeliyiz.
Çocuklarmzla tarihî mekânlarda, tabiî güzelliklerin olduu yerlerde, müzelerde, eski mahalle ve muhitlerde dersler yaplabilir. Geleneksel bir oyunu bir mahallede oynayabiliriz. Yeme-içme, araç gereç, renkler, meyveler, sebzeler, yemekler, eyalar vb. alanlarda Türkçe isim kartlar oluturarak çocuklarmzn ilgi ve dikkatlerine sunabiliriz. Snflarda, koridorlarda, kütüphane ve oyun alanlarnda uyar levhalarndan balayarak Türkçe kullanmn yaygnlatrmak gerekir.
nsan alkanlklarnn çocuudur, der bn-i Haldun. Çocuklarmza Türkçeyi doru kullanmay adeta alkanlk hâline getirmeliyiz. Erken çocukluk dönemi bir çocuun ileriki hayatnn belirleyicisidir. Bebeklik döneminden balamak üzere çalmalar yaplmaldr. Bebek ve çocuklarn bulunmaktan keyif alacaklar ortamlar salamalyz. Be duyunun harekete geçecei ve çocuklarn rol alabilecei oyunlar oynatarak kalc örenmeler gerçekletirebiliriz. Çocuklarmzn dâhil ve etkin olduu etkinlikler yapabiliriz. Kelimelerin doru telaffuzunu daha bu yalarda öretmeliyiz.
Tüm saydmz bu hususlarn tartlaca ve önerilerin getirilecei 26-27 Kasm’da Ankara’da düzenlenecek Türkçe ûras’nn konu balklar ise unlardan oluuyor: Dil Felsefesi-Felsefe Dili, Dil ve Devlet, Devlet Dili, Resmî Dil, Edebiyat Dili, Eitim Dil, Dil Bilgisi-Gramer, Din/lahiyat Dili, Konuma Dili, Akademik Dil-Akademinin Dili-lim Dili, Bat Kaynakl Kelimeler ve Tercüme Dili, Türk Dünyasnda Ortak Türkçe, Hukuk Dili-Kanunlarn Dili, Tp Dili, Haberleme-Medya Dili.
Kültürümüzü, tarihimizi, sanatmz, zihniyetimizi, benliimizi, vatanmz ksacas ülke ve milletimizi korumann ve yaatmann temel unsuru dildir. Türkçe ûras bu sebeple adeta bir istiklal hamlesidir. Bu hamleyi balatan TYB’yi ve i birlii yapan Türkiye Dil ve Edebiyat Dernei ile Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesinive muhterem D. Mehmet Doan’, bizleri Türkçe düünmeye ve kimliimizi korumaya davet ettikleri için tebrik ediyorum. Hayrl olsun!
Yazar: Ali Bal |
20-11-21 |
||
| E mail: milatgazetesi.com | Tweet | ||