Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : DÜNYADA NELER OLUYOR / ÝSLÂM ÂLEMÝ | Okunma Says: 592 |
Her ey mümkün
Suudi Arabistan’n Cidde kenti, geçtiimiz çaramba oldukça önemli bir toplantnn açlna ahitlik etti. “Rusya ve slâm Dünyas” üst balkl üç günlük toplant, “Diyalog ve birlii Perspektifleri” unvann tayordu. Suudi Arabistan Kral Selman bin Abdülaziz’i temsil eden Mekke Valisi Prens Hâlid el Faysal’n konumasyla balayan oturumlarda, Rusya Devlet Bakan Vladimir Putin adna Tataristan Cumhurbakan Rüstem Minnihanov yer alyordu. Protokolde ayrca Msr Müftüsü evkî Allâm ve dier ülkelerin müftü veya diyanet ileri bakanlar vard.
Hâlid el Faysal, Suudi Arabistan ile Rusya arasndaki ilikilerin 95 yllk uzun bir maziye sahip olduunu vurgulad konumasnda, Moskova ile Riyad’n her alanda ortakl bulunduunu kaydetti. ki ülkenin dinî kurum ve ahsiyetlerinin ibirliinin de ayrca büyük ehemmiyet tadn belirten Prens, Rusya Federasyonu topraklarnda yaayan 20 milyondan fazla Müslüman sebebiyle, Rusya’nn slâm birlii Tekilât’nda “gözlemci üye” statüsüyle yer aldn hatrlatt.
YARIM ASIRLIK KOPU
Taraflarn gülücüklerle ve jestlerle süslenmi konumalarndaki iyi niyet ifadeleri ve temenniler ne kadar youn olursa olsun, Suudi Arabistan’la Rusya arasndaki “95 yllk” ilikinin yaklak 50 ylnda iki ülkenin birbiriyle hiçbir irtibat yoktu. Bu durumun arka plannda ise, trajik bir hikâye gizliydi:
Sovyet yönetimi, Cidde’deki bakonsolosluk makam için, 1924 ylnda Kerim Abdurraufoviç Hakimov adl Müslüman bir Tatar’ tercih etmiti. Kral Abdülaziz ve ordusunun Hicaz’ ele geçirmesinden hemen sonra, 16 ubat 1926’da Abdülaziz’i bizzat ziyaret eden Hakimov, ülkesinin dostluk ve sayglarn iletmiti. Sovyetler Birlii, o dönemde “Hicaz ve Necd Kral” olarak bilinen Abdülaziz’in Arabistan’daki hâkimiyetini tanyan ilk ülkeydi. Arapçay ana dili gibi konuan Hakimov’un ayn zamanda dindar bir Müslüman oluu, Sovyet Büyükelçi ile Kral arasnda scak bir dostluun domasna yol açt. 1932’de Suudi Arabistan bamszln ilân ettikten sonra da, Sovyetler Birlii’nin bu yeni ülkeye ilgisi younlaarak sürdü. Tüm bu süreç, tamamen Kerim Hakimov’un ahsî gayret ve teebbüslerinin neticesiydi.
Her ey yolunda gidiyor gibiyken, Kerim Hakimov, 1937’nin eylül aynda aniden ülkesine çarld. Ei ve kz o srada Moskova’da yaayan Hakimov, rutin istiareler için davet edildiini düünürken, kendisini birden bire siyasî tutuklularn topland bir kampta buluverdi. Komünist Parti lideri Josef Stalin’in balatt cad avnn pençesi ona da uzanm, “ajanlk” sfatyla yaftalanmasna yol açmt. Kerim Hakimov, 10 Ocak 1938 günü, kendisi gibi onlarca “politik suçlu” ile birlikte Moskova’nn güneyindeki Butovo’da kuruna dizildi.
Tatar dostuna yaplan hiçbir zaman affetmeyen Kral Abdülaziz, Sovyetler Birlii tarafndan gönderilen yeni büyükelçiyi kabul etmedi. ki ülke arasndaki ilikiler hzla koptu ve sonraki 52 yl boyunca neredeyse hiçbir resmî irtibat gerçeklemedi. Deien iktidarlara ve farkl dönemlerdeki artlara ramen, Suudiler Rusya’ya olan mesafeyi srarla korudular.
Mekke Valisi Hâlid el Faysal’n Suudi-Rus dostluuna övgüler yadrd konumasn dinlerken, elbette yukarda aktardm ayrnty da akllarda tutmak gerek. Zaten, bugün ahitlik edilen “balay”n çok boyutlu anlamak ancak bu sayede mümkün. Geçmite yaananlar bilenler için, bugünleri hayal etmek bile imkânszd. Ama Ortadou’da hiçbir ey imkânsz deildir.
TARHN HÜKMÜ
Cidde’de bu ilginç toplantnn gerçekletii saatlerde, Birleik Arap Emirlikleri (BAE) Veliaht Prensi Muhammed bin Zâyid de beraberinde kalabalk bir heyetle Ankara’y ziyaret ediyordu. Yukardaki paragrafn son cümlesinin teyidi mahiyetindeki bu ziyaretle, taraflar, bölgesel ve uluslararas sahadaki birçok uyumazl parantez içine alarak, ekonomik ibirliinin younlatrlmasna yönelik çok sayda anlamaya imza att.
Bu balamda, Türkiye’nin d politikasnn slâm dünyasna bakan yüzünde, sürekli kendini hatrlatan bir ilkeyi görmek gerekir: Mümkün olduu ölçüde, herkese elini uzatmak. nsafl ve vicdanl biçimde Türk d politikasn deerlendiren herkes, hiçbir kavga ve gerilimi balatann Türkiye olmadn görecektir. Türkiye hep el uzatan, diyalog kapsn açk tutmaya çalan, uzlama peinde koan, hatta bunu bazen kendinden kayplar verme ve ar eletirilere urama pahasna yapan bir ülkedir. Adaletle bakan her gözün gördüü bu hakikati, tarih de böyle kaydedecektir.
Yazar: Taha Kýlýnç |
27-11-21 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
