Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 932 |
11 Kasm 1983 Cuma günü Hacbayram Camii’nden ebedî yolculuuna uurladmz Osman Yüksel Serdengeçti, kendi devrinin büyük fikir savaçlarndan biriydi. Onun hakknda çok ey yazld, söylendi. Biz, onu yakndan tanyan yazarmz Mustafa Müftüolu ile görütük. Biz sorduk, Müftüolu cevaplad. Aada, Mustafa Müftüolu ile yaptmz mülakat sunuyoruz.
Osman Yüksel Serdengeçti’nin mücadele devresini bilmeyen yeni nesle onu ksaca tantr msnz?
Efendim, Osman Yüksel’in yaynlad mehur Serdengeçti dergisinin hemen bal altndaki ibare “Allah, millet, vatan yolunda” idi. Osman Yüksel daima bu yolda yürüyen, bu yolun çilesini çeken ve altm alt yllk ömrünü yine bu yolda tamamlayan bir bahtiyar kiidir. 1917 ylnda Aksi’de doan Osman Yüksel, Müftü Ahmed Salim Efendi’nin oludur. Zannedersem Diyanet leri eski reislerinden Ahmed Hamdi Akseki ile hemerilikten öte bir karabetleri vardr. Osman, ilk tahsilini memleketinde, orta tahsilini Antalya’da tamamlam ve 1940’ta Ankara’ya gelerek Dil ve Tarih-Corafya Fakültesi’ne devama balamtr.
Osman Yüksel’in Dil-Tarih’e devam ettii yllar, Behice Boran ve benzerlerinin bu fakültede at koturduklar, mehur komünist Dr. efik Hüsnü Demer’in, Moskova’ya gönderdii raporda, “Ankara’da çkan iki Marksist mecmuaya muntazaman rehberlik ettik.” diye and Yurt ve Dünya ile Admlar mecmualarnn yaynland ve böylesine bir dergiye zamann Millî Eitim Bakanl’nn -maalesef- abone olduu korkunç bir devirdir. Sonralar Büyük Millet Meclisi kürsüsünden açklanan ve bugün nice vesika nda bilinen o yllarn komünist tahribatna kar koyabilenlerden biri de Osman Yüksel’dir.
Serdengeçti dergisi o yllarda m yaynlanmtr?
Hayr! Osman Yüksel, Dil ve Tarih-Corafya Fakültesi’nin son snf talebesi iken Ankara’da Atsz-Sabahattin Âli davasnn ilk celsesinin hemen ertesi günü Sabahattin Ali’yi dövmü ve elindeki anahtarla onun gözlüünü krmtr. Sabahattin Âli, malum, nelerden ve nelerden sonra yurtdna kaçarken Trakya hududunda öldürülen mahutlardandr. O devirde Devlet Konservatuvar’nda hocalk yapan Sabahattin Âli, Atsz’la arasndaki dava dolaysyla sokakta Osman Yüksel’le arkadalarna hakarete yeltenmi ve Osman Yüksel tarafndan dövülmütür. Gazetelerin ilk sayfalarnda yer alan bu vakay, rahmetli, o yllarn olaylar anldnda, eski Ankara evlerinin o kocaman anahtarn Sabahattin Âli’ye nasl vurup gözlüünü krdn gülerek anlatrd.
Sabahattin Âli’nin ikâyeti üzerine Osman, bu kavga dolaysyla cürm-i mehut mahkemesine verildi. Hâkim, hakareti karlkl görüp taraflar on ikier buçuk lira para cezasna çarptrd; ayrca Osman Yüksel’i, Sabahattin Âli’yi dövdüü için üç gün hapse mahkûm etti. Zannedersem Osman’n ilk mahkemeye çk budur.
Bilahare Ankara’daki 3 Mays 1944 nümayiine katlan Osman Yüksel tevkif edildi ve Maarif Vekili Hasan Âli Yücel’in emriyle fakülteden tard olundu. O günkü mevzuat bakann bu müdahalesine müsaitti.
Osman Yüksel’in, vefatna dek devam eden çilesi ite o yl balad. 1944 hadiseleri dolaysyla tevkif edilen Osman, bu davann tahkikat safhasnda korkunç ikence gördü. Tabutlua atld! Ve Osman zayf, nahif vücudu ile bu ikenceye tahammül edebildi. Gördüü korkunç ikenceyi sonralar Ankara’da asliye ceza mahkemelerinin birindeki davasnn müdafaasnda öyle anlatmtr:
“Beni sorguya çektiler. Verdiim cevaplar holarna gitmemi olacak ki polise emrettiler:
- Götür bunu tabutlua! Polis beni alp götürdü. Bir delik açarak,
- Gir buraya, dedi.
- Nasl gireyim, ben buraya nasl sarm? dedim. ‘Sen girmezsen, biz sokarz!’ cevabn aldm. Beni bir çuval gibi bu delie tkt. Baktm; tepemde büyük büyük ampuller yanyordu. Duvarda zincirler vard. Terler döküyordum, ecel terleri!”
Osman Yüksel, 1944 olaylar davasnda beraat etti. Tahliye olduktan sonra Dil ve Tarih-Corafya Fakültesi’ne tekrar kaydolmak üzere yapt bütün müracaatlar neticesiz kald. Nihayet Devlet ûras kararyla hakkn ald ve fakülteye kaydolsundu. 1947 ylnn Nisan aynda Serdengeçti dergisini çkarmaya balad. Bu derginin birinci ve ikinci saylarnda yaynlad “Bir Fakültenin çyüzü” balkl yazs dolaysyla tekrar fakülteden tard edildi. Ayrca mahkemece alt ay, iki gün hapis ve iki yüz iki lira para cezasna çarptrld.
Serdengeçti nasl bir dergi idi, ne zamanlar yaynlanrd?
Serdengeçti’nin ne zaman, nerede çkaca belli olmazd. Osman, cezaevi dnda olduu ve dergiyi basacak matbaa bulunduu müddetçe Serdengeçti er geç çkard. Dergiyi bastrabilmek pek büyük bir iti. Osman, ehir ehir dolap matbaa arard. Serdengeçti koleksiyonunu kartranlar bu gerçei görürler. Derginin bir says Konya’da, dieri Eskiehir’de, bir dieri Ankara veya stanbul’da; nerede Serdengeçti’yi basacak cesareti gösterebilen bir matbaa bulunursa orada yaynlanrd. Bu artlar altnda Serdengeçti on be senede yani 1947-62 arasnda yanlmyorsam, ancak otuz üç say yaynlanabilmitir. Kendisine bunu sormular, “Nedir bu, bu kadar senede u kadar say az deil mi?” demiler. Cevap vermi Osman Yüksel, “Biz say ile deil, tula galibiz.”
Efendim, Osman Yüksel’in mücadelesi, mücahedesi ve çilesi deerlendirilirken Millî ef devrinin artlar göz önünde bulundurulmal, bilahare büyük gürültülere sebep olup zamanla ancak bir ksm deitirilebilen kanunlar düünülmeli ve Serdengeçti’nin böyle bir devirde yürüttüü, yürütebildii mücadele unutulmamaldr.
1946 ve bilhassa 1950’lerden sonra kendini gösteren serbest yazp söyleme cereyan içinde birer kahraman kesiliveren pek çok bamuharrir ve muharrir, o devirde Millî ef icraatnn çlgnca akakçln yapp dalkavukluk edebiyatna aheserler ilave ederken Osman Yüksel, Serdengeçti’yi yaynlayarak mücadelesini yürütmütür ki bunun mana ve ehemmiyeti büyüktür.
Osman Yüksel’in, Serdengeçti dergisinden baka neriyat var mdr?
Evet! Dergiden baka telif ve tercüme baz eserleri vardr. Bir ara yaynclk yapm, kendi eserleri(nin) yan sra daha baz kitaplar yaynlamtr. Bir Nesli Nasl Mahvettiler?, Bu Millet Neden Alar?, Mabetsiz ehir, Türklüün Perian Hâli, Gülünç Hakikatler, Mevlâna ve Mehmed Akif gibi telif eserlerinden baka Pascal, Russo ve Carley’den çevirdii tercümeleri vardr. Eserleri o yllarda tekrar tekrar baslm, kaplp sat rekoru krmtr. Mehur bir Kara Kitap’ vard. “Hikâye deil, roman deil, hakikat! Kara Kitap! Kara Kitap!” diye bunu yllarca reklam etti; fakat artlar müsaade etmedi ve bu mühim eserini bastramad.
Osman Yüksel’in mücadelesi yalnz neriyat sahasnda m oldu?
Hayr! Türk Kültür Oca, Milliyetçiler Dernei, Türk Oca gibi derneklerde çalt. 1965’te Antalya’dan milletvekili seçildi. Ancak particilik yapamad. Eriye eri, doruya doru diyor, kulislerde faaliyet gösteremiyordu. Milletvekili seçildii partiden ayrld, bir baka partiye girdi. Üst düzeyde vazife yapt, neticede oradan da istifa edip çkt.
Çok espri yapard deniliyor...
Dorudur. Esprileri mehurdur. Ondaki espri kuvveti, hemen her yazsnda ve bir ara yaynlad Baryank dergisinde sarahatle görülür. Bunlardan bazlarn Gülünç Hakikatler adl kitabnda toplamtr. Burada tekrarlayamayacam fkralarn eserlerinde görmek mümkündür.
Davalar hakknda ne dersiniz?
Osman Yüksel’in pek çok davas oldu. Sabahattin Âli gibi birini dövmekle balayan davalar, birbirini kovalad. Mahkemelerden celpname gelmeye balaynca, “Açn kaplar, Osman geliyor.” der, güler, umursamazd. “Ayasofya Davas” mehurdur. Uzun müddet devam eden bu muhakeme beraatla neticelenmiti. Bu davada savcnn, Osman’ “hususî maksat”la itham etmesine öyle cevap vermiti:
“Benim, Ayasofya Camii olunca ne gibi bir hususi maksadm, menfaatim olabilir? Ayasofya’ya müezzin mi olacam, imam m? Asl hususi maksatlar olanlar karay ak, ak kara göstererek her ne pahasna olursa olsun bizi mahkûm ettirmek isteyenlerdir.”
Mehur “Malatya Davas”nda da uzun müddet mevkuf kalp sonunda beraat etti. Bu “Malatya Davas” dolaysyla Serdengeçti dergisi iki yla yakn yaynlanamad! Derginin 20 ve 21. saylar arasnda iki yl geçmi, bu müddet içinde Osman, Malatya ve Ankara cezaevlerinde yatmtr.
Osman Yüksel, lüksten nefret eder, bulduunu giyer, bulduunu yer, kendisine dikkat etmezdi. Cezaevleri bu bakmdan onun shhati üzerinde pek ypratc oldu. Hastalna mutlaka bu mahkûmiyetlerin tesiri olmutur. Kendi dergisinde, sonraki yllarda Yeni stanbul gazetesinde ve hastalnn balangç devresinde Millî Gazete’deki günlük yazlarnda bir yanarda infilak gibi gürleyen Osman Yüksel, hayatnn son yllarnda yayn hayatndan ksmen çekildiyse de o müthi esprileriyle yine pek çok meselenin püf noktasn gösterivermitir.
Burada u hususu bilhassa belirtmek isterim ki mücadelenin zor amma çok zor olduu bir devirde ortaya atlan ve nice mahkemelere, takibata ve mahkûmiyete ramen mücadelesinden dönmeyen Osman Yüksel’in, Serdengeçti’si, eserleri ve bütün mücadelesi incelenip ortaya konmal, Serdengeçti unutulmamal, yürüttüü mücadele nesillere örnek olmaldr.
Necip Fazl Bey’den hemen sonra Osman Yüksel Serdengeçti’yi kaybetmemizle acmz büyüktür. Takdir-i Hüda böyle imi... Onlar, imdi geride kalan gönüldalarndan dua beklemektedirler. Dua edelim, aff mafiret dileyelim. Unutmayalm; innâ lillahi ve innâ ileyhi raci’un...
Kaynak: MUSTAFA MÜFTÜOLU, YALAN SÖYLEYEN TARH UTANSIN, GERÇEK YAYINLARI, Cilt 12, Sayfa: 144-150
Yazar: Ýlhan Bilgü’nün Mustafa Müftüoðlu ile yaptýðý röportaj |
03-02-22 |
||
| E mail: dunyabizim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
