Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÜNYADA NELER OLUYOR | Okunma Says: 612 |
Avrupa Birlii açsndan Rusya’nn igal veya yeni bir parçalama stratejisiyle Ukrayna’ya yönelik askeri kuatmas çok yönlü bir krize dönümü durumda. Hatta öylesine derin bir krize iaret ediyor ki, AB D likiler ve Güvenlik Politikalar Yüksek Temsilcisi Josef Borrell kendileri açsndan durumun vahametini öyle izah ediyor: “Souk Sava’tan sonra Avrupa güvenlii açsndan en tehlikeli dönemden geçiyoruz.” Üstelik Borrell bu tehdit algs ve kaygsn Amerikan Dileri bakan Antony Blinken’le yapt görümenin ardndan düzenlenen basn açklamasnda dile getirdi. ABD ve AB Enerji Konseyi Bakanlar Toplants kapsamnda Washington’da temaslarn sürdüren Borrell’in söylemleri AB’nin giderek artan ABD-Rusya gerilimindeki skmlnn hangi alanlarda ve ne oranda olduuna dair önemli göstergeler de içeriyor.
Türkiye’de doalgaz, elektrik ve benzin-dizel fiyatlarndaki artn toplumu ciddi bir biçimde sarst bir vasatta haliyle siyaset de siyaset-toplum ilikileri de can skc bir biçimde gerilmi durumda. Muhakkak ki doalgaz, elektrik ve benzin-dizel fiyatlarna arka arkaya gelen zamlar da baz yanl siyasi kararlarn, plansz kimi yatrmlarn da önemli oranda pay vardr. Geciken ve eksik kalan yatrmlar, enerji kaynaklarnn gereince çeitlendirilememesi, israf ve tüketim ekonomisi gibi meseleler üzerinde ciddi ciddi muhasebe yapmak gerekiyor. Fakat meselenin bölgesel ve küresel boyutlarn, ykc boyutlara ulaan askeri ve stratejik rekabetten kaynaklanan yönlerini de görmezden gelemeyiz. Fakat bu görme ve gösterme biçimi basit ideolojik propagandalara, vesvese ve panik havasn kkrtan ancak makul ve yapc olmaktan tümüyle uzak komplo teorilerine hiç tevessül etmeden objektif ve güven telkin edici bir durua dayanmas gerekiyor. nkâr yoluna sapmak veya artk iyice karikatürlemi “d güçler-alg operasyonu” gibi tevil yollarna girimek defalarca tecrübe edildii üzere çok fena sonuçlar douruyor.
Tekrar Blinken-Borrell arasnda gerçekleen temaslara dönecek olursak enerji tedariki hususunda yaanan krize dair Borrell’in ifadeleriyle öylesi bir durum çkyor karmza: “AB’deki enerji fiyatlar bir yl önceye göre 6 ile 10 kat arasnda artt. Bunun tüketicilerin ve ekonominin rekabetçilii üzerinde çok etkisi var.” Borrell’in Avrupa Birlii’ndeki enerji fiyatlar hususunda sarf ettii cümle % 600 ile % 1.000 arasnda fiyatlarn yükseldiini ifade ediyor. Bu % 600 ile % 1.000 arasnda artan doalgaz ve elektrik fiyatlarna dikkat çekerken Türkiye’deki makul olduunu veya önemsiz bir art olduunu ima ediyor deiliz elbette. Toplumun geni kesimlerinin, esnaf ve çiftçinin veya sanayicinin mevcut artlar kaldrabilme kapasitesi AB ülkeleriyle kyaslanabilecek durumda deil, bu durum aikâr. Enerjinin ihtiyaç kadar kesintisizi bir biçimde tedariki kadar kesilen faturalarn ödenebilecek miktara tekabül etmesi gerekiyor. Aksi durumda tedarik de tek bana bir ie yaramayacak ve faturas ödenemeyecek enerji kendiliinde üretimi dolaysyla da hayat durgunlua, durmaya doru sürükleyecektir. Enerji krizini hükümet çok iyi yönetmek, dengeli ve sürdürülebilir destek politikalar bu kriz iyice derinlemeden hayata geçirilmelidir.
Enerji krizi neden derinleiyor? Rusya, Sovyetler Birlii dönemindeki hegemonyasn hortlatmann yani eski egemenlik alanlarna daha güçlü bir biçimde dönmenin peinde. Bugün AB Yüksek temsilcisi Borrell “Rusya, Avrupa’ya salad önemli enerji tedarikini jeopolitik kazanmlar için bir etki arac olarak kullanma hususunda tereddüt etmiyor” derken isabetli bir tahlil yapyor. Fakat “Rusya’nn sebep olduu jeopolitik türbülans”n artan etkisi bu dönemde Berlin, Paris, Brüksel, Zürih hatta Madrid kaplarna kadar dayanmsa bu süreçte AB ve ABD’nin ar bir sorumluluu olduu da unutulmamaldr. Henüz dalma sürecindeyken SSCB zrhl birlikleri marifetiyle Ermenistan’n Azerbaycan topraklarn igal etmesini destekledikleri dönemde balad bu ar sorumluluk. Çeçenistan’ harabeye çeviren Rusya karsnda “radikal slamclarla mücadele ediyor, ezmekte hakl tabi” diye memnuniyetle seyirci kaldlar çünkü. Suriye’nin yaklp ykld, 10 milyondan fazla insann muhacir pozisyonuna düürüldüü korkunç bir vasatta ne AB’nin ne de ABD’nin gözü PKK-PYD’ye kurdurulacak garnizon devletten bakasn görüyordu.
Rusya’nn yanna katlan ii-Fars ran hegemonyasnn önünü açp slam corafyas barbarca talan edilirken Bat siyaset, sermayesi ve medyas “radikal slamclk eziliyor” diyerek bayram ediyordu. Arap Bahar dedikleri süreç tersine çevrilecek, Ege ve Akdeniz mülteci mezarlna dönütürülecek, Sisi ve Esed tipi kan dökücü despotik liderlerle slam dünyas zapturapt altna alnacak ve böylece Avrupa Birlii ülkelerinin konforundan hiçbir ey eksilmeyecekti. Hatta bu süreçte AB ve ABD blounun küstah ve alayc muameleler eliinde Türkiye’yi iyiden iyiye Rusya-Çin-ran blouna doru iteklediine de ahit oluyorduk. AB’nin kapsnda bekletilecek, NATO’dan dlanacak, iktisadi ve diplomatik açdan sktrlacak, askeri ve stratejik alanlarda kuatlacak ve boyun emi bir biçimde lejyoner gibi kullanlmaya rza gösterecek veya Rusya’nn terbiye etme siyasetine terk edilecekti.
Avrupa ve Amerika bütün hesaplarn Rusya’nn slam corafyasna tasallutu, Müslümanlar kahretmesi üzerine yapmlard. Krm’dan öteye igal ve ilhak plan yapmaz, Donbas bölgesindeki terör faaliyetlerini daha ileriye tamaz gibi sahte bir güven içindelerken Ukrayna’nn hemen tamamnn igaline yönelik hazrlklarla uyandlar. Lakin Rusya’nn Belarus dahil Ukrayna snrlarna yd 140 bini akn askeriyle NATO içinde bir çatlamay becerebilme kapasitesi dünden bugüne oluup serpilmedi. Almanya ve Fransa’nn ban çektii çekimser hatla Amerika, ngiltere ve Kanada’nn temsil ettii NATO emsiyesi altnda Rusya’y kuatp tecrit etme siyaseti uzlaamad oranda Ukrayna balamnda askeri tehditle enerji kesimi arasnda skan bir Bat dünyas göze çarpmakta.
“Krk katr m, krk satr m?” ikilemi elbette tepeden trnaa oportünist balamda Bat’ya baz eyleri anmsatt. Bir örnekle konumuzu balayalm. 18-20 ubat’ta düzenlenecek Münih Güvenlik Konferans öncesinde MGK Bakan Wolfgang Ischinger DW Türkçe’ye yapt deerlendirmelerde “Türkiye aramzda kalmaya devam etmeli” dedikten sonra beklentilerini u cümlelerle izah ediyordu: “Türkiye, Bat’nn güvenlii için çok önemli bir role sahip. Türkiye, ngiltere’nin AB’ye yapt gibi bizlere ‘hadi hoça kaln’ demesin.” Bat’nn güvenlik mimarisi esasl bir krizin eiinde görünüyor. Ancak “alavere-dalavere, Kürt Memet nöbete” mantyla Türkiye’yi gaza getirip bariyer gibi kullanma, lejyoner gibi cepheye sürme dönemleri çok geride kald. Afganistan, Irak, Suriye ve Yemen’i yakp ykan igal süreçleri, Msr ve Tunus’u despotizme teslim eden darbe süreçleri, Filistin’i yutan srail’e limitsiz destek barbarl, Türkiye’yi PKK ve FETÖ gibi örgütlerle ipotek altna alma çirkin siyaseti geldi geldi ve Bat’y Rusya-Çin blou karsnda ar bir zaafa, stratejik bir çaresizlie düürdü.
Yazar: Kenan Alpay |
12-03-22 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
