
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 435 |
Ehlisünnetçiler ve Cumhuriyetçiler
Din iman konusunda ulemamzn köklere ilikin aykr sözler söylemesinin sebeplerini bir önceki yazmzda tespite çaltk. Buna, zaman zaman dile getirdiim iki gözlemimi de ilave etmek istiyorum.
Modern ve entelektüel aykrlk psikolojisinin en büyük körükleyicilerinden biri de öteki uçta arlk yapan, önüne gelen herkesi tekfir ya da tadlîl eden, fikri ve ilmi derinlii olmadan, takvim kâd hadisçilii ile kafasndaki hayali slam’a onlarca uydurulmu ‘söz’ bulan, eskilerin ‘Haviyye/Haeviyye’ dedikleri güruhtur. Bunlar bu iin ifratn oluturduklar için belki de dierlerinden daha zararldrlar. Çünkü bilindii gibi, ‘ifrat da insan yoldan çkarr tefrit de. Ama tefrite sebep olan ey aslnda ifrat olduu için ifrat iki defa zararldr’. “Ar uçlara kayanlar helak olurlar” (Müslim).
Haviyye kavram, bandan beri çeitli gruplar için kullanlm olmakla birlikte daha çok hadislerin sahihini sakiminden ayramayan, fkhn bilmeyen, sahih olanlarn Kur’ân-Sünnet bütünlüü içinde doru anlayamayan mutaassp avam takm için kullanlr. Hav, yastklara doldurulan irili ufakl pamuk ya da yün krpntlardr. Haviyye de bulduu her bilgiyi torbasna doldurur ama hangisinin ne ie yaradn bilip ayklayamaz.
Günümüz Haviyyesi varln fikir ve ilimle gösteremedii için sktnda ‘Ehlisünnet’ kavramna sarlr, rakibini bununla vurmaya çalr. Ama aslnda Selefin verdii ölçülere baklrsa böyle yapan frkalarn hiçbiri Ehlisünnet saylmamaldr. Bunlar Ehlisünnet deil ancak Ehlisünnetçi olabilirler. Hiçbirinin Ehlisünneti dierininkine benzemez. Her eyden önce Ehlisünnet anlaynn kendisi, insanlar Ehlisünnet olanlar ve olmayanlar diye fileme ve listeleme hadsizliine ve terbiyesizliine müsaade etmez. Allah’n bizim için seçtii isim ‘slam’dr. Kevserî, Te’nîbu’l-Hatîb adl eserinde Haviyye’nin anlay seviyesi ile ilgili ilginç örnekler verir.
Ehlisünnet, Resûlüllah’n (sa) sünnetini, yani onun Kurân- Kerim’i uygulama tarzn, sahabe örneiyle birlikte yaayan ana damar Müslümanlardr. Ehlisünnet bir mezhep deildir. Buna sadece Ehlisünnet deil, Ehlisünnet ve’l-cemaat denir. Bu tamlamada Sünnet Resûlüllah’n uygulamasn, Cemaat ise sahabe örnei ile ulemann üzerinde ittifak ettii görüü ifade eder. Demek ki Ehlisünnet herkesin tek bana ya da kendi frkasna göre ekillendirdii bir oyuncak hamuru deildir.
kincilerle ilgili gözlemim ise udur: Haviyyenin kendilerine yönelttii suçlamalara kzan bu öteki uç onlarn hatalarna ilmi eletiri getireceine pireye kzp yorgan yakar. Laik ve marjinal kesimlerin gazna gelip aykr sözler söyler. Ardndan saldrlar çoalnca mahalleyi terk edip öbür mahallelerden birinde yer bulmaya çalr. Aslnda bulamaz, çünkü onlar dindarlar kadar saf deildirler. Ama öyle de olsa insann destee, itibara, savunulmaya ihtiyac vardr. Bu sebeple kendisini savunanlara yaslanmak zorundadr.
O ise Ehlisünnet yerine cumhuriyete sahip çkmakla ie balar. En kolay geçi bununla salanr, çünkü mutlak anlamda cumhuriyet monarinin zdd olarak kimsenin reddetmeyecei bir yönetim biçimidir. Ardndan öyle ya da böyle ayrmadan demokrasi vurgusu gelir. Nihayet mevcut cumhuriyetin deerlerini savunmaya balar, milli bayramlara vurgu yapar. Laiklii övmekle seyr’ü sülûkunu sürdürür, en nihayet Mustafa Kemal’e övgüler düzme ihtiyac duyar, kendi yapmasa da bakalarnn ona dua etmesini ister ve balangçta bunlar destek almak için yaparken iki adm sonra söylediklerine kendisi de inanr ve bir paket program olarak bunlar bileenleriyle birlikte benimseme noktasna ular.
te güçlü bir omurgaya sahip olamayanlar böyle esnek bir karakter sergilerler. Ve sonunda öylece de giderler. Ama bu gidite o desteini almak için yalakalk yapt mahalleler bile onu tek bana brakr. Bunun örneklerini görmedik mi? Sonrasn ise Allah bilir.
Bu yaranmay frka düzeyinde yapanlar ise d desteklere el uzatmak ve onlarn düdüünü çalmak zorunda kalrlar. Bir bakarsnz ia’dan bile nasiplenen frkalar vardr.
Muhtemelen bu yazy neden yazdn diyenleriniz olacaktr. Ben de ayn duyguyla birkaç defa silip baka yaz yazmay düündüm. Öyle ya, her iki taraf da problemli ise bunlar dile getirmenin moral bozmaktan baka ne faydas olabilir. Öyle ama bu tür denge araylar sürdürüldükçe iin esasn anlayan kesim çoalyor, okuyor ve akln kullanmaya balyor, ifratlar ve tefritlerdeki tahribat görebiliyor. Bu da fayda olarak yeter.
Yazar: Faruk Beþer |
18-03-22 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||