Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / ÎMAN VE ÝSLÂM | Okunma Says: 551 |
Bayram; mü’min insanlar tarafndan Allah’n emrettii ekilde son Rasûlü Hz. Muhammed (sav)’in örnek ve önderliinde vahiy ile ina olunmu hayatn zafer kutlamasdr. Allah’n arznda Müslümanlarn meru olarak kutlayacaklar Ramazan ve Kurban adnda iki bayramlar vardr. Bunlarn dndaki bayramlar cahili bayramlar olup Müslümanlar balamazlar. Rasûlüllah (sav) Medine’ye hicret ettiklerinde, Medinelilerin elendikleri iki günleri vard. Peygamberimiz (sav); “Bu günler nedir? Diye sordu” Medineliler; “Biz cahiliye döneminden beri bu günlerde eleniriz” dediler. Bunun üzerine Peygamberimiz; “Allah size, o iki gün yerine daha hayrl iki bayram vermitir. Bunlar Ramazan ve Kurban Bayramlardr.” (Ebû Dâvûd, Salât, 245; Nesâi, Salâtü’l-Îdeyn,1) buyurdu. Bayram algs ve kutlamas, toplumlarn din ve ahlâk anlaylar ile paralellik arz eder. Medine toplumunun putperest izlerden temizlenmesine Ramazan ve Kurban Bayramlar yardm etmilerdir. Tutulan oruçlarla Rahmet-i Rahman’a kavumay ümit edenler, Kurban Bayram’nda da Allah’a kar gösterilen büyük sadakatin hatrasn yâd ederler. Böylece baaryla verilmi bir imtihann neesini, içlerinde hissederek “çok ve anlamsz” olanlardan syrlp “Bir ve Hakk” olana yönelirler. Bayram hakiki anlamda “Tevhid’in Zaferi”dir.
Ramazan ve Kurban bayramlar, tevhidin teminatlardr. Cahiliyyeye kar birer inklaptrlar. Câhiliye devri Araplar’nn bayramlar hakknda yeterli derecede bilgi mevcut deildir. Her kabilenin en az bir putu ve her putun da takdis edildii muhtelif kutlama günleri vard. Bu günlerde ayrca pazar ve panayrlar kuruluyor, dinî bayramlar iir, müzik, içki ve kadnlarn yer ald elencelerle birlikte (bugünkü karnavallar gibi) kutlanyordu (Kitâbü’l-Esnâm, not 71). Çeitli kabileler tarafndan ortaklaa kutland söylenebilecek tek bayram, Hicaz bölgesinin ve özellikle Mekke’nin en büyük bayram olan hacdr. Zilkade aynda biri Ukâz’da, dieri Mecenne’de olmak üzere iki panayr (sūk) kurulur, bunlardan sonra Zülmecâz panayr gelir ve oradan Arafat’a çklrd. Bu günlerde her türlü saldr, zulüm ve hakszlktan uzak durulur, en güzel kyafetler giyilir ve Mekkeliler tarafndan uzaktan gelen “Kâbe’nin misafirleri”ne (duyûfü’l-beyt) ev sahiplii yaplrd. Mekke yaknlarnda ylda bir defa kutlanan bir bayram da Zâtü Envât bayram idi. Zâtü Envât büyük, yeil bir aaçt; Araplar her yl gelirler, klçlarn dallarna asarlar, çevresinde tapnrlar ve kurban keserlerdi. Yine kaynaklarn yazdna göre Kâbe’yi tavaf edecekleri zaman da bürdelerini bu aaca asarlar, Harem bölgesine öylece girmek suretiyle Kâbe’ye olan sayglarn gösterirlerdi. Bu aacn, Mekke’nin 17 km. kuzeyinde bulunan ssz Hudeybiye vadisindeki, altnda Bey‘atüecer’in (Bey‘atürrdvân) yapld ve Hudeybiye Muahedesi’nin imzaland, Kur’an’da da zikri geçen (el-Feth 48/18) ünlü aaç olduu sanlmaktadr. Câhiliye döneminde yannda bir kuyu ile küçük bir tapnak olduu bilinen bu aaç, Hz. Ömer tarafndan halifelii srasnda dinden sapmalara sebebiyet verecei endiesiyle kestirilmitir (bk. Kitâbü’l-Esnâm, not 179; A, V/1, Sh: 578-579). Bunlardan baka ylda bir defa Zemzem Kuyusu’nun etrafnda tören yaplr, böylece suyun bütün yl eksilmeyeceine inanlrd.
Medinelilerin kendilerine has bir millî bayramlar yoktu; ranllardan aynen aldklar iki ünlü Mecûsî bayramn kutluyorlard. Bu bayramlarn birincisi ilkbaharn baladn belli eden Neyrûz, dieri ise sonbaharn balangc olan Mihricân’d. Neyrûz kelimesinin asl Farsça nev-rûz olup “yeni gün” demektir. Günein koç burcuna girdii 22 Mart günü kutlanr ve emsî ran takviminin ilk günüdür; sonradan Sultan Melikah’n hicrî 471 (1078) ylnda balatt hicrî-emsî Celâlî takviminin de (Ulu Bey takvimi) ilk günü olmutur. Bu bayram halen ran’n resmî ylba bayramdr. Mihricân kelimesinin de asl yine Farsça mihr-gân/mihregândr (sonbahar). Eski ran takviminin ikinci büyük bayram olan Mihricân, gece ile gündüzün birbirine eitlendii yedinci emsî ayn on altnc günü kutlanr ve kutlamalar ayn yirmi birinci gününe kadar devam ederdi. Medinelilerin yaptklar törenlere dair yeterli bilgi mevcut deildir. Câhiliye devrinde Medinelilerin bunlardan baka ehirdeki Yahudilerden ve Hristiyanlardan aldklar anlalan yevmü’s-seb‘ (yedinci gün) ve yevmü’s-sebâsib (asl e‘ânîn) gibi baz bayramlar daha olduu bilinmekte, ancak bunlar da ne ekilde kutladklar ayrntlaryla tespit edilememektedir.
Zeyd ibni Abdirrahmân ibni Esved (ra) Ramazan Bayram gecesini ihyâ ederken “Bu gece insanlarn gafil olduu bir gecedir” diyerek teravih namaznn bitmesi nedeniyle bayram gecesi insanlarn cemaatle namazdan ve zikirden gaflet ettiklerine dikkat çekmitir. (bnü’l-Cevzi, Kitabu’n-Nür fi fezaili’l-eyyâmi ve’-ühür, Süleymaniye Kütüphânesi, Nâfiz Paa Ksm, no:329, verak:24)
Yazar: Mustafa Çelik |
27-04-22 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
