
| Kategori : / ÎMAN VE ÝSLÂM | Okunma Says: 552 |
Müslümanlar için bir iftihar vesilesi deil mi? Dinimiz bize sevmeyi emrediyor. Allah’, Resûlüllah’ ve sevilmeye layk olanlar sevmek. O halde sevmek dinin bir parçasdr. Dolaysyla dindarln ölçütlerinden biri de sevmektir. Sevmeden tam dindar olamayz.
Sevmenin zdd ise buzetmek. Müstahak olana buzetmedikçe sevilmesi gerekeni de hakkyla sevmi olamayz. Bu yüzden Allah için sevmek bir ibadet olduu gibi, Allah için buzetmek de bir ibadettir. Masum insanlar, çocuklar hayvanlar katleden zalimlere buzedemiyorsanz bu yaplanlarn kötülüüne inanm olamazsnz.
Sevilenlere baknca sevginin insanda hangi yollarla olutuunu da anlayabiliyoruz. nsann içinde hep kemale doru seyreden bir cazibe vektörü vardr. nsan bu istikamette iyiye, doruya ve güzele meyledip ulamak üzere programlanmtr. Onun için bunlar sever, yeter ki vicdan hatalarla körelmi olmasn. Bunlarn zddna da buzeder ki onlardan uzaklasn. Çünkü ancak erden uzaklald kadar hayra yaklalr. Allah’n insann ftratna koyduu kendi özel program bunu gerektirir. Bu sebeple sevgi, sevenle sevilen arasnda ittifak noktalarnn örtümesidir de diyebiliriz.
Dier yönden sevmek bir insan eylemi olarak bir ihtiyacn, dolaysyla da bir eksikliin iaretidir. Çünkü bir eye ihtiyacnz varsa o kadar eksiksiniz. htiyacmz olan ey bizi cezbeder, biz de onu severiz ve ona ulamaya çalrz ki eksiimizi tamamlam olalm. Bu sebeple Allah’n sevmesi, O’nun raz olmas anlamndadr. O’nun bir eye ihtiyac olmaz.
Sevgi iki türlü oluur: Birincisi yaradlmzda var olan ftrî meyil, ikincisi akl ve irade ile oluan ilgi. Muhtaç olduumuz eyi önce doamz gerei, farkna varmadan severiz, sonra onu tanr ve sevmeye deer özelliklerini görünce aklmzla ve irademizle severiz. Bu yüzden Hz. Ömer; “Ey Allah’n Resulü, ben seni canm hariç her eyden daha çok seviyorum” deyince Resûlüllah (sa) bunun tam bir sevgi olmadn söylemi, Ömer de düünüp, “Evet, ben seni canmdan da çok seviyorum” diyebilmiti. Çünkü “Peygamber müminlere kendi canlarndan daha evladr”. nsann doasndaki sevgi programna sevilenin tannmas, akl ve irade de katlnca böyle bir sevgi bir süre sonra insann yaradlna iler yani onun ahlak haline gelir. Halk ve huluk/ahlak kelimelerini düünelim. Ahlak, bedenle kaynam gibi halka/yaradla nakedilen huydur. Sonuçta sevgi dindarln bir parças olur. Çünkü bunu isteyen bizatihi dinin kendisidir.
O halde sevginin olumasnda bizim elimizde olan eyler de vardr. Güven bunlarn banda gelir. Güven yani iman. nsan tam olarak güvenmedii, iman etmedii birisini sevemez. Mümin güvenen ve güvenilen insandr. Allah (cc) da güvenin kayna, kendisine güveneni güvende klan el-Mü’min’dir. “man edip salih amelleri, yani Allah’n rzasna uygun ileri yapanlar arasnda Rahman bir süre sonra meveddet oluturur”. Yani meveddetin olumas bir eitim sürecine, zamana ve tecrübeye muhtaçtr.
Meveddet hubbun/muhabbetin ileri derecesi, sevginin karlksz ve bir ey beklemeden, efkat ve merhametle olandr. Merhamet zayf ve muhtaç olana acmadr, meveddet ise sevgiden kaynaklanan acmadr, muhtaç olunmayan da kapsar. Bu sebeple Allah’n, muhabbetten deil de meveddetten ismi vardr: el-Vedûd. Hem seven hem sevilen demektir. Veli kullar Allah’ çok sevdikleri gibi, Allah da onlar sever. nsana da vedûd denebilir. Zarar kendisine dokunsa bile bakasna dokunmasn istemeyenin bu hâli ona kar bir meveddettir. Allah’n ahlakyla ahlaklanmak bu demektir.
Sevginin imandan sonra bir saik da sevilendeki deerleri tanmadr. Akl ve irade ile sevme bununla balar. Tanmadnz nasl sevebilirsiniz? te Hz. Ömer’in (ra) sevgisindeki ikinci aama bu idi. Bildiimiz en az üç sahabi vardr ki, (Hind, Safvan ve Sümâme) Resûlüllah’ tandktan sonra öyle demilerdir: “Ey Allah’n Resulü, dorusu tanmadan önce en nefret ettiim insan sendin. Tandktan sonra ise en çok sevdiim insan sen oldun”. Bugün ondan nefret edenler de tanmadklar için nefret etmektedirler.
Dua edebilmek de kardeini sevebilmenin çok önemli bir sebebidir. Bu konuda en etkilisi, kiinin kardeine, ona hiç söylemeden gyabnda yapt duadr. Hatta kzd, nefret ettii, haset ettii, gybetini ettii kiiye bile dua edebilmesi büyük bir erdemdir ve bir süre sonra sevgi meyvesini verir. Sevmenin günlük hayatta bir dier sebebi ise hediyelemedir.
Yazar: Faruk Beþer |
29-04-22 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||