Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 435 |
Dünyâ ile bir halleme
Dünyâ sava kavramndan mümkün mertebe uzak durmaya gayret etmiimdir. Ho; dil alkanl üzerinden kullanmlm elbette olmutur; inkâr edecek deilim; lâkin bu ifâdeyi benimsediim söylenemez. Daha çok , I.Genel Sava veyâ II.Genel Sava demeyi daha karlayc bulduumu vurgulamalym. Belki de “yaygn sava” demek daha dorudur. Her neyse; bu dil hassasiyetini göstermemin sebebi olguyu daha sahih bir ekilde anlatmaktr.
Dünyâda savalar her dâim yaand. Ama arz dikkâte alnacak olursa, tamâm; en yaygn olanlar bile dünyây kapsamad. Meselâ I.Genel Sava; yâni 1914-1918 arasnda Bolivya’da, Uruguay’da yaayan insanlar bunu olsa olsa bir haber olarak tâkip etmilerdir. O da, merakllar, okumu yazm tâifesi olarak. Nüfûsun kâhir ekseriyetinin, milyonlarca insann hayâtn kaybettii, ocaklarn söndüü o korkunç savatan haberi bile olmamtr. öyle böyle barn hüküm sürdüü, günlük hâyâtn alldk seyrini tâkip ettii savaa uzak diyarlardaki sava algsnn ne kadar duyumsal bir karl olabilir acaba? nsânî duygular tayan bir Paraguayl elbette, Kt’a Avrupas’n, Avrasya ve Afrika’nn bir ksmn sarsan yakan ykan bu sava yüzünü ekiterek, keyfini, huzurunu kaçrarak tâkip etmi; muhtemelen üzülmütür. Biraz da hayâl gücünü kullanarak, 1864-1871 arasnda yaanm, Brezilya, Arjantin ve Uruguay’n biraraya gelerek Paraguay’a saldrd, o uzun ve kanl savan hâtralarn zihninde canlandrarak duygusal-duyumsal bir köprü kurmaya gayret etmitir. Burada bir duralm ve I.Genel Sava’n merkezine düen biz Türkler, Paraguay Sava hakknda ne biliyoruz acaba? Veyâ Paraguayllar 93 Harbi veyâ Balkan Harbi hakknda ne bilirler? Haberdâr olduklarnda, muhtemelen evvelâ uzun uzun Balkanlar’ gösteren haritalara bakacak; konumlardan emin olmaya çalacaktr.
Bâzen de tuhaf tayy- mekân hâdiseleri yaanr. Avustralya ve Yeni Zelandal gençler I.Genel Sava srasnda gemilere doldurulup Çanakkale’ye getirildi ve Türklerle boaz boaza savatrld. Öldüler, öldürdüler… Avustralya, Yeni Zelânda neresi, Türkiye topraklar neresi? Akl alr gibi deil.. Bizim Mehmetçiklerin bana da Kore’de ayn eyler geldi…
“Dünyâ küçük bir köy oldu” diye yazan Marshall McLuhan kanaâtimce ar bir yorum yapmtr. ahsen târihte hiçbir eye tek boyutlu bakmamak gerektiine inanrm. Meselâ teknolojik imkânlarn iletiim veyâ haberlemeyi, bilgiye ulamay kolaylatrc etkisi bize dünyânn küçüldüü intibân verebilir. Hâlbuki bu gelimelerin yaand yerde dünyâlar arasndaki kopukluklarn ve mesâfelerin daha da artacandan üphe etmenin artlar da olgunlayor demektir. Ulam ve haberlemenin insanlar daha youn ve sk olarak birbirine mâruz brakmasnn neticelerinden emin olamayz. Bu bizi daha fazla tan klp, daha fazla m yaknlatracak; deilse tersi mi olacaktr? Meselâ bu rastlama ve karlamalar, üphesiz aramzdaki farkllklar daha da belirgin hâle getirecektir. yi de, bunun neticesi her dâim, kompleksiz ve barçl duygular içinde farklllarmz birbirimize aktarmak, hatta farkl olandan devirdiklerimizle kendimizi daha da zengin klmak mdr? Deilse bu yaknlamalar bizi daha da rahatsz edecek; daha youn bir dlayclk güdüsüyle mi donatarak daha fazla içimize mi kapatacaktr? (Târihsel tecrübeler, ne hikmetse yimserle Kulübü’nü trajik hâllere tad ve arlkl olarak Kötümserler Kulübü’nü ise hakl çkard. Kötümserlik gâliba her maça 1-0 gâlip balamaktr. yimserlik ise zor zenaattr).
Bilgiye ulamann imkânlarnn artt bir dünyâda, ar bir cehâlet ve filistinizm yaadmz ortada. Buna paralel olarak haberlemenin kolaylat ayn dünyâda ar bir duygu kayb yayoruz. O kadar çok ve youn haber alyoruz ki, duygularmz dumura uruyor. Artk onlar anlamlandramyor; bo nazarlarla bakyoruz. Duyumsama kaabiliyetimiz geriliyor. Bu arada medeniyetin turbo dinamikleri faaliyete geçiyor. O turbo dinamikler üzerinden faslasz anlar olarak yaadmz, tükettiimiz, Carpe Diem olarak mottolatrdmz hayat tarzlarmz, bizi odaklanmaktan ve sorumluluk gelitirmekten uzaa atyor. Bu boluu serbest radikaller dolduruyor. Falclar, büyücüler, astrologlar, stratejistler, ucuz fütürologlar, teknoloji kâhinleri, akademik tüyocular bu serbest radikallerin muhtelif aktörleri.. O nefis güftenin dedii gibi, aklmz yamaya veriyor, fikrimizi ayoruz….
Ne bileyim, gâliba eski zamanlarda daha az ey biliyor, lâkin bildiklerimizle ne yapacamzdan daha emin yayorduk… Bugün daha çok ey bilip, bildiklerimizle ne yapacamz husûsunda alabildiine aknz.. Hereyin, her zaman olduundan daha fazla yaknmzda olduu bir dünyâda yaknlk duygusunun çok uzanda, hereye daha yabancyz. Fiziksel olarak mesâfelerin ksald yerde tuhaf bir ekilde çöller büyüyor. ..Dünyânn küçüldüüne vehmettiimiz bir zamanda görüyoruz ki o her zaman olduundan daha büyük…
Yazar: Süleyman Seyfi Öðün |
05-05-22 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
