Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 525 |
AKR PAA, M. KEMAL’E “ÇOCUUM BEN UTANDIRMA, SEN DAMAT FERT PAA’YA GÖTÜRECEM”
19 Mays 1919’da kendi bana ald kararla tek kiilik bir M. Kemal efsanesi oluturanlar kaynak gösterdiimiz kitabn 55. sayfasn ayk ve dinç bir kafayla okumaldrlar: “akir Paa, (…) Mustafa Kemal Paa’y Sadrazam Damad Ferid Paa’ya takdim etmitir. Harbiye Nazr akir Paa M. Kemal Paa’ya ‘Çocuum, beni utandrma. Beni mesuliyet altnda brakma. imdi seni Damad Ferid Paa’ya götüreceim. Kendini iyi tut. yi konu. Ona söz verdim’ tembihinde bulunmutur. Sadrazamla görüme olumlu geçmi, Sadrazam’n yanndan ayrldktan sonra, akir Paa Mustafa Kemal’in elini tutarak, dikkatine teekkür etmi, ‘Tarih bunu yazacaktr. Fakat senin de benim yaptklarm unutmamakln istiyorum’ demi. Mustafa Kemal, ‘bu namuslu adamn elini öpmü’ ve ‘ Yaptklarnz büyüktür. Bunu bir gün gözlerinizle görmenizi temenni ederim’ cevabn vermitir. akir Paa’nn olundan nakledildiine göre, Harbiye Nazr, M. Kemal Paa’ya u ifahi tâlimat vermi: ‘Paa evladm biz ecnebîlere ne kadar mümaaat etsek(uysal davransak) onlar o kadar bizim ensemizde boza piirmek isterler, gidiniz Anadolu’da bâkiyetüssüyufu(savatan arta kalanlar) bir araya toplaynz ve elde kalan silahlar kat’iyen bir tarafa vermeyiniz. Biz merkezden hilafna (tersine) emirler de versek hiçbir surette dinlemeyin. Sulhün akdine kadar silahl kuvvetin banda bulununuz. Bu ii yapabilecek ancak sensin. Ben senin gözlerinden çok mânalar çkartyorum. Haydi evladm, Allah yardmcnz olsun ve cümlenizi selâmete çkarsn.’(Avni Paa Anlatyor, sf.105) ”
DAMAT FERT PAA’NIN M. KEMAL’E GÜVENDN FADE ETMES
Kemalist resmî tarihe inananlar, hain Damat Ferit Paa’nn M. Kemal’le ilgili görülerinin buharlatn m sanyorlar? D. Mehmet Doan’n ad geçen kitabnn 45. sayfasndaki “1919/ 28 Nisan Damat Ferit Paa’nn ngiliz Sefareti batercüman Ryan’a M. Kemal Paa’ya güvendiini ve sadâkatndan emin olduu” ifade balkl yaz bu görümenin buharlamadn, bilakis gerçek olduunu ortaya koyuyor: “1919 / 30 Nisan (…) Bir baka görü ise, ttihatç önderler Cihan Harbi’nin kötü gidii karsnda önceki yllarda Anadolu’da bir direni sava plânlamlardr. Bunun için Anadolu’da belli merkezlerde silah depolanm, Kafkasya’ya askerî birlikler kaydrlm. 1918’den itibaren de bütün yerleim merkezlerinde gizli direni nüveleri oluturulmutur. Anadolu’daki ttihatç direni tekilâtlanmasn harekete geçirecek lider konusunda Talat Paa’dan sonra sadrazam olan Müir (Mareal) A. zzet Paa üzerinde durulmu, fakat A. zzet Paa’nn artlar Karakol Cemiyeti yöneticileri tarafndan ar bulunmutur. Bunun üzerine M. Kemal Paa’nn Anadolu’ya gönderilmesine arlk verilmi. Karakol yöneticileri M. Kemal Paa ile çeitli defalar gizli olarak görümüler ve kabul etmesi üzerine Harbiye Nezareti ve Kabine’de ileri yürüterek Padiah iradesinin çkmasn salamlardr.”
üphesiz ki Damat Ferit Paa bir haindir ve sevmeyiz. Fakat 19 Mays ve M. Kemal efsanesini oluturanlar, M. Kemal’in Damat Ferit’le Samsun harekâtnn ayrntlarn konutuunu gizlemeleri ideolojik bir tavrdr. Ad geçen kitabn 52. sayfasndaki bilgiler, M. Kemal’in stanbul Hükümetini ve igal kuvvetlerini atlatarak gizlice Samsuna hareket ettiinin gerçek olmadn gösteriyor:
“(…) 1919 Martnda bir gece ordunun önde gelenleri Erenköy’de bir kökte toplanmlar, müzakereler sonucunda Anadolu’ya geçecek liderin Nuri Paa olmasn kararlatrmlar. (Bardakç bu Nuri Paa’nn kim olduunu bilmediini söylüyor. Kafkas Ordular kumandan, Enver Paa’nn üvey kardei Nuri Klligil olabilir.) Tam kökten çklrken toplantya zamannda yetiemeyen Refet Bey gelir. O Nuri Paa’ya itiraz eder ve Mustafa Kemal Paa’y teklif eder. Dier zevatn da kabulü üzerine karar Ferit Paa’ya bildirilir. Sadrazam konuyu Padiah’a ‘askerler Kemal Paa’y istiyor’ eklinde sunar. ddiaya göre, sadece akir Paa itiraz etmi, Cumhuriyet tarafdar olduu kaydn dümütür. Padiah, ‘madem ki en iyi asker, cumhuriyet gibi ahsi fikirlerle bu iin alâkas yoktur’ der. Padiah eski paalarn onu kskandn düünmektedir. M. Kemal Paa’nn o sralar emeli Harbiye Nazr olmaktr. (…) Samsun yoluna çklmadan M. Kemal, Nianta’ndaki Hariciye konann geceleri sürekli ziyaretçilerindendir. Orada Damat Ferit’le buluulup ayrntlar konuulur. (ahbaba, 125-127)”
“NGLZ BAKOMSERL: M. KEMAL GTSN VE NE LÂZIMSA YAPSIN”
Ad geçen kitabn 53. sayfasndan M. Kemal’in Samsun’a kendi bana çkmadn, ar artlar gereince yerli ve ecnebî igal güçlerinin kontrolü dâhilinde çktn öreniyoruz: “M. Kemal Paa’y ngilizlerin Anadolu’ya gönderdii iddias da vardr. (Bkz. Ömer Kürkçüolu. Türk- ngiliz likileri, sf.60) M. Kemal Paa ve maiyetindekilerin ngilizlerden habersiz, onlar atlatarak Samsun’a gittikleri iddias esastan yoksundur. (Vizeyi veren ngiliz subay Bennett’le konuma Nezih Uzel’in ‘Atatürk’e nasl vize verdim’ isimli kitabnda yer alyor. Bennett 34 kiilik bir heyet için vize istenildiini görünce, ngiliz bakomiserliini haberdar ediyor. Cevap: ‘Mustafa Kemal gitsin ve ne lâzmsa yapsn. (…) Kâzm Karabekir, M. Kemal Paa’nn Anadolu’ya geçmesi ile ilgili olarak u yorumu yapmaktadr. ‘ M. Kemal Paa’y Millî hareketi bastrmak ve Mütareke hükümleri mucibince silahlarmz teslim ettirmek gibi bir vazife ile stanbul Hükümeti arka göndermi. ngilizler de kurtuluun Boleviklik ilânyla mümkün olmadn kendisine söylemiler; halbuki onun Havza’da Amerikal Solier ile yapt mülakat gazetelerde görülünce, ngilizlerin umaclatrd Bolevikler yerine Amerikallara dönülmesi karsnda, M. Kemal’i stanbul’a aldrmak için hükümeti tazyik etmilerdir. (Paalarn Kavgas, sf.47)”
19 Mays 1919’un gerçek yüzünü gösteren kitabn 6. sayfasndaki bilgiler inkâr edilmesi mümkün olmayan güne ve ay kadar bir gerçek: “Padiah’n M. Kemal Paa’ya bir nevi padiah vekili gibi hareket etmesini temin edecek bir ferman- hümayunla yüklüce para verdii öne sürülmektedir. (…) Bütün bunlardan sonra M. K. Kemal Paa Nutuk’da, ‘Saltanat ve hilafet mevkiini igal eden Vahideddin, mütereddi (soysuzlama), ahsn ve yalnz tahtn temin edebileceini tahayyül ettii deni (alçakça) tedbirler aratrmakta’ der. Babas, Almanya seyahatinde onu tanm ve Anadolu’da baarl olacana inand için görevlendirmi. ‘Aralarnda mutabk kaldklar hususlar vard: …Yegâne gaye vatann selâmeti ve kurtarlmas ve istiklâli olacakt. Babam sonradan M. Kemal Paa’nn sözünü tutmadndan, kendisini ve imparatorluu hain insanlar gibi göstermesinden çok ama çok müteessir olmu ve bunu asla hazmedememitir.’ Vahideddin, ‘Biz herey olabiliriz. Câhil, tecrübesiz, hatal bir siyasete kaplm olabilir ve zararlar da verebiliriz. Amma Osmanolu olarak nasl vatan haini olabiliriz? Bizi en iyi tanyan Mustafa Kemal Paa’ bun nasl söyler” demi. (ahbaba, 516)”
19 Mays 1919 hareketinin tek kiilik hareket olmadn aadaki satrlar itirazsz bir ekilde ispat ediyor: “1919/16 Mays Mustafa Kemal Paa’nn Cuma selâmlndan sonra Padiah’la son görümesi. Cuma namazndan sonra, ‘Mahfel-i hümayun’da Bahriye Nazr ve Padiah’n bayaveri Ahmed Avni Paa, bir yemin merasiminden söz ediyor. Padiah askerî üniformasn giymi ekilde ayaktadr. Önlerinde masada bir Kur’ân- Kerim vardr. Sadrazam (Ferit Paa), Bayaver A. Avni Paa Padiah’n iki tarafnda bir adm geride durmaktadr. ‘Mustafa Kemal Paa askerî duruuna dinî bir eda dahi vererek ilerler ve sa elini Kur’ân- Kerim’in üzerine koyarak u yemini yapar: ‘Heyet-i vükelaca (bakanlar kurulunca) tanzim olunup irade-i seniye-i hazret-i padiahiye (yüve padiahn iradesiyle) iktiran eden (Karar balanan) 21 maddelik talimat- mahsusda (özel tâlimatta (…) bilumum (bütün) memurin-i mülkiye ve askeriyesi (sivil ve askeri memurlar) üzerinde icrasna memur bulunduum teftiat ve tahkikat rza-y âli-i cenab hilafetpenahi dairei- necat- bahriyesinde (yüce halifenin yüksek rzalar ve geni kurtarclklarnda) medar- fahr ( övünç kayna) ve mübahat- memlûkhanem ( kullara yakr) iftiharm) olan sadakat- kâmile (tam sadakat) ile makderet eyleyeceime (gücümü kullanacama) vallahi billahi…’ (ahbaba, 136, Avni Paa Anlatyor’da bozuk bir Türkçe’ye çevrilmi ekli var.) M. Bardakç ‘Paa’nn Cumhuriyet muhaliflerinin yeminini tutmad dedikleri yemin budur’ diyor.” (a.g.e., s. 63)
u halde, 19 Mays 1919 hareketinin Kemalist tarihçilerin oluturduu ideolojik ve uydurma veçhesine inanmamz için bir sebep yok.
Yazar: Ahmet Doðan Ýlbey |
25-05-22 |
||
| E mail: yenisoz.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
