Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MAÂRÝF (Eðitimle Ýlgili Yazýlar) | Okunma Says: 786 |
Osmanl’da eitim ve siyaset Selçuklu’dan tevarüs eden sivil reflekslerin güçlü olduu, hiyerariden çok merkezinde dinin yer ald ve törenin ekillendirdii bir müessese idi. Bu gelenek 1453’e kadar böyle devam etti.
Yani “devletlü”lerin çocuklar saray ulemas tarafndan deil, geleneksel medrese de sivil halkn çocuklar ile birlikte okurdu. Fetihten sonra önemli müderrisler stanbul’a gelmeye baladlar. Burada medreseler kuruldu, devlet de onlar davet etti ve himaye etti. Bu zamana kadar devlet, alimin ayana giderken, alimler devletin ayana geldi. 1500’lerde Kanuni döneminde saray oluunca, saray kendi “Hassa”larn oluturmaya, çocuklarn saray içinde oluturulan mekteplerde özel hocalara okutmaya balad. Saray ile halk ayrld, alimlerin öhret sahibi olup saraya yakn olanlar da artk halktan bir ekilde uzaklamaya balad.
1600’lerin ortalarnda Westefelya süreci ile Osmanl ile batl devletler arasnda zenginlik yar ve güç gösterisi balad. Özellikle Endülüs’ün ve Hindistan’n kayb büyük bir ok etkisi yapt.
Dikkat edilmesi gereken bir olay var bu arada. 1517’de, Yavuz Sultan Selim’in Msr’ fethedip, Memlûk Devleti’ne son verdi ve halifelik makam stanbul’a, Osmanl Hanedan’na geçmiti. Bu olaydan 4 asr aradan sonra, 3 Mart 1924 tarihinde hilafet makam olarak kaldrlp yetkileri, Cumhuriyetin ahs manevisine devredilmiti.
“Kutsal Roma”nn karsnda, zaten Bir “Kutsal dou Roma” yani “Konstantinapolis” vard ve o da Müslümanlarn eline geçmiti. Müslüman Sezar Ortodoksluun koruyucusu olmutu. Hilafeti de alnca slam dünyas için stanbul yeni bir manevi merkeze dönümeye balad. Çünkü stanbul bu anlamda ayn zamanda dini, siyasi bir merkez olmasnn yannda ilim açsndan da merkez olmaya balad. Ancak Westefelya süreci sonunda Endülüs ilim mirasn ve sömürgelerden gelen el yazmas eserlerin tercümesi ile Batda Rönesans yükselirken bizde düü balad. Lale devri imaj tazelemek için makyaja yöneldi. Yelkenleri ipekten, direkleri gümüten gemi yaparak, zenginlik ve güç gösterisine dönüen bir itibar avcl dönemine girdik. Lale devri sekülerleme dönemidir bizde. Artk “saray ulemas” dönemine geçtik. Saray birtakm “ulama”lar “ulema” diye takdim etmeye balaynca “i önce “saray ulemas”na, ardndan “beik ulemas”na kayd. 1789 Fransz devrimi, ardndan Tanzimat aslnda bizde öze yabanclamasnn balamasdr. Westefelya öncesi balayan Protestanlama süreci, Laiklikle yeni bir evreye geçince biz bat modeline göre, her eyi yeniden yaplandrma karar verdik. Tanzimat’ta eitim, sanayi, ticaret, sosyal hayat büyük ölçüde batllamtr. Ruslarda komünizm sonras ortaya çkan Glastnost ve Prestroika’y biz daha önce yaadk. ttihat Terakki, zihniyet olarak Tanzimat’n biyolojik annesi Osmanl, moda tabiri ile toplumsal cinsiyeti Avrupa olan siyasi anlamda gayrimeru çocuudur. Batllama hareketinin balangc Lale devridir, gelimesi Tanzimat, sonu ttihat Terakki..
Cumhuriyet ttihat Terakki sonras, ttihat Terakki içinde yetien kadrolar tarafndan kuruldu ve bu neslin etkisi 1960’a kadar sürdü. Çanakkale savanda 15 yanda olan biri 1800’lerin sonunda domu demektir. O kii, 1970’de 71 yanda demektir. Mesela Mustafa Kemal (1881-1938), smet nönü (1884-1973), Mahmud Celaleddin Bayar (1883-1986), Cemal Gürsel (1895-1966), Kenan Evren (1917-2015), Özal (1927-1993) ve Demirel (1924-2015) Tek Parti döneminde okumu. Abdullah Gül 1950 doumlu, sonras artk çok partili dönem çocuu.
Cumhurbakanlarnn sadece 1’i doktora yapm, o da gerici (!), 2 yüksek lisansl var, 5 lisansl. Bunlarn toplam 8, ama Harbiyeli Cumhurbakan says 10. Bunlar “kurmay” takm. Bunlar “emir veren”, ötekiler, “tekmil veren” taifesinden. Bunlarn tamam da Osmanl döneminden geliyor. Biri de ortaokul seviyesinde bir eitime sahip. O da hani u, “Galib Hoca” lakapl, “Alliance srailiete” mezunu, Tek Parti döneminin “3. Adam”, çok partili döneme geçiin “kilit adam” Mahmud Celaleddin Bayar! Mesela Ali Adnan Ertekin Menderes (1899-17 Eylül 1961) de “Beyaz Türk” geleneinden gelen lise seviyesinde “Amerikan Koleji”nden mezun biri. O da Çanakkale savandaki “Hey 15’li” kuandan.
Zaten 1 Kasm 1928 tarihinde 1353 sayl “Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakknda Kanun”un kabul edilmesi ile Harf devrimi sonunda Müslüman nüfus büyük ölçüde ümmi hale getirildi. Ardndan Cumhuriyetin 10. Ylna geldiklerinde“10 ylda 15 milyon genç yarattk her yatan” diyorlard. Sadece yeni bir “alfabe” getirmediler, yani “elifbe”den “alfabe”ye geçmedik, bir de “elifbe” yasakland. Yeni bir ey öretilmedi, eskisi unutturuldu. “Eskiyi unut, yeni yolu tut, gençlie umut, sen ol çocuum” diyorlard. Eskiye dönmek anlamnda, din de dahil, geçmie dair ne varsa onlar irtica, o yola sapanlar ise mürteci olmakla suçland.
1968 sonras bizde eitim büyük ölçüde politize oldu. Taa 1980’e kadar bu böyle devam etti. Fakültelerde çatmalar, boykotlar, igaller eksik olmuyordu. Tehditle not almalar, okul basn kaytlar tahrif etmeler.. Ve zaten bu ülkede maarif hiçbir zaman yerli ve milli olmad. Aslnda yaplan maarif deil, eitim.
Onu da yanl yapyorlar. 80 sonras o baörtüsü zulmü, irtica paranoyas 20 yl öyle geçti. Ardndan 28 ubat, ara rejim derken AK Parti döneminde yaananlar biliyorsunuz.
Dilerim bu gerçeklerden yola çklr ve yaplan yanllardan dönülür, yoksa halimiz yaman.
Gelinen noktada anaokulundan akademiye, tam bir felaket. O dershaneler dönemi bir rezaletti. Kolej dönemi, liselerde müfredat, kadrolar berbat.
Dil devrimi, laiklik, kyafet devrimi, tarih algs, dayand temel kavram ve kurumlar ile gelecek tasavvuru dönütürülmü, her anlamda da baml hale getirilmi, bir toplumdan daha ne bekliyordunuz ki!
Cumhuriyeti kuran kafalar, sava yllarnda, her eyin harab olduu ykm yllarnda okumu, korku, panik içinde yetimi. Cumhuriyet kua 60 sonras kuak.
Bugün siyaset, i dünyas ve bürokrasinin tepe kadrolar 70 kua.. Yani bugün siber teknolojiyi yöneten kafa 1970 kua. 1970 model bir Anadol’a, sibersonik jet motoru takm gibi bir durum var. Bu kiilerin çou, üniversite sonras kitap açk okumam kiiler. 1., 2. Dünya savan görmemi olsalar da souk sava dönemini görmü, darbeleri yaam, korkular umudlarndan büyük, devleti ele geçirip milleti kurtarma hayalleri kuran, devlet babann basks altna büyümü nesiller. Bunlarn sacs da, solcusu da, milliyetçisi de, liberali de, dincisi de mizaç olarak pek farkl deildir.
Hemen hepsinde oportünizm, Kemalist baskdan kaynaklanan kurtarc tek adam kültü vardr. deolojik anlamda Kemalist olmasa, hatta Kemalizme kar olsa da yine de metodik anlamda Kemalisttir. Devleti ele geçirecek, toplumu dönütürecek. O kafa için din de, ideoloji de, demokrasi de, laiklik de, o her neyse o bir araçtr sadece. Rasyonel olmaya çalr, pragmatiktir ve isagojik bir mantkla sebeb-sonuç ilikisine dayal determinist bir dille popülist bir pragmatizmin en uç noktasna savrulmutur.
Hemen hepsi için gayeye giden her yol merudur. Ehliyet ve liyakat, istiare ve ûra görsel ve ekilseldir. Söz dinleyen kiilerle çalmak isterler, kendilerinden daha akll, daha dürüst ve daha cesur insanlardan uzak dururlar, sürekli bölünürler, her yanl, yanlarndaki beceriksizlerden, söz dinlemedikleri için ya da d dümanlarn ve içerdeki muhalif hainlerin fitne ve fesadndan dolaydr. Mustafa Kemal’in “Dahili ve harici bedhahlar” burada iç güç-d güç olarak varln sürdürmektedir.
Siyasi “Çar, herkese kar”dr. “Ben merkezci” bir akla sahip olduklar için, sürekli bölünürler. Artk Kemalizmin bile her rengi, her çeidi vardr mesela.
Herkes Atatürkçü olmaya zorlannca herkes kendi Atatürk’ünü üretiyor tabii olarak, Erbakan’n Atatürk’ü, Dou Perinçek’in Atatürk’ü, Kenan Evren’in Atatürk’ü, Adnan Oktar’n Atatürk’ü, Haydar Ba’n Atatürk’ü, Ecevit’in Atatürk’ü, Simavi’nin Atatürk’ü, Nadir Nadi’nin Atatürk’ü, Türke’in Atatürk’ü, Alevilerin Atatürk’ü ayn olmayacaktr tabii ki, saclarn, solcularn, sosyalistlerin, Tekinalp’in Atatürk’ü kendilerine göre olacaktr. O zaman Atilla lhan da sorar tabii, “Hangi Atatürk” diye.
Bu kafa ile slam’ da anlayamayz, laiklii de, Cumhuriyeti de. Onun için pandemi sürecinde ne oldu onu da anlayamadk. Ülkemizde, bölgemizde, dünyada ne olup bittiini de anlayamyoruz.
Son bir söz: zira cehaletin bu kadar ancak eitimle mümkündür! Selâm ve dua ile.
Yazar: Abdurrahman Dilipak |
25-05-22 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
