
roniden öte: Çnar aac, çorap kokusu
Dün bir televizyon kanal, muhtemelen doal yana ulaan bir aaçla ilgili uzun uzun haber verdi. Canl yaynda yava yava kuruma emareleri gösteren çnar aacndan Atatürkçülük, daha dorusu çürümesinden Atatürk dümanl çkarmaya çalan bir haber… Atatürk zamanndan kalma bu yal çnar, nasl olur da kurumaya balarm. Yal çnarn yava yava kurumaya balamasnda bir kast îmâ ederek, bunun üzerinden bir Atatürk dümanl kampanyas balatmak gayreti resmen srtyor.
Yal çnara bir aaç olmaktan öte anlamlar yüklenmesi, "Atatürk zamanndan kalma" bir aaç olmasna vurgu yaplarak kutsiyet ina edilmesinin, toteme dönütürülmesi bir yana; memlekette yeni bir tartma, siyasi bir koz elde etme, kuru aaç etrafnda yeni bir kamplama teknii ile kar karyayz… Ne kadar çada bir yaklam deil mi?
Kemalizm üzerinden (tpk baka din ve ideolojiler üzerinden yapanlar gibi) siyasal güç elde etmeye çalan çevrelerin Türkiye'yi okuyamadn, bu nedenle Kemalizm'in artk bittiini öne süren sosyologlarn (Nilüfer Göle örnei) bunun yerine Atatürkçülüü ikame çabasn nasl okumal? "Tükenen, Türkiye'yi doru okuyamayan Kemalistlerle", adeta aac kutsayarak ondan bir Atatürkçülük ina etmeye çalan medyatik kafa arasndaki ayrm kim yapacak?
Yine dün gazetelere yansyan bir habere göre Antalya'da yaplan festivalde sahneye çkan bir arkc, "Çorap kokulular Antkabir'e gelmesin" demi. "Onlar çorap kokulu adamlar. Onlar topuklarnn arkasna basarak girmesinler zaten Antkabir'e. Onlar girerse, Antkabir'i dezenfekte etmek gerekir" demi.
Bu sözler de, bir gün önceki etkinliklerinde, "Türkiye'nin renkleri" bölümünde Brezilyal kzlarn yapt malum samba gösterisinin ardndan ilahi eliinde Mevlevi sema gösterisinin yapld festivalde söyleniyor.
Bir yanda aac adeta kutsayarak, Atatürk sevgisini totem anlayna dönütüren modern medyatörler dier tarafta çadalk, modernlik kibrinden "halk çorap kokulu" diye aalayan sanatçlar.
Totemletirilen yal aaçla toplumun büyük ksmn çadalk, modernlik adna rkçla varan bir söylemle aalayan elitist tavr bundan 20-30 yl öncesine kadar çok alk bir durumdu. Siyasal rakiplerinin gözünde slamclk'la suçlanan Türkiye'nin en büyük partisinin Atatürkçülük konusunda CHP ile yara girdii bir ortamda bu arkaik tavr nasl yorumlamal?
"Çorap kokulular"n Antkabir'e girmemesini, girerse dezenfekte edilmesi söyleminin snfsal bir kibir iareti olduunda kuku yok. Daha derine inersek "Ataürk/çülük elden gidiyor" feryadndan baka bir ey deil. Elden gidenin Atatürkçülük olmasnn snfsal boyutu muhakkak ama sadece iktidar-güç ilikilerine indirgeyerek kestirip atmak da her eyi açklamyor.
Bunun yansra bir aac kutsayan, çorap kokululara özgü olduu vehmedilen aaca bez balamay hatrlatan bu 'aaç muhabbetini' nereye koyacaz? Bu insanlar okumu, kendilerini memleketin kalburüstü seçkinleri sayan bir çevreyi yanstyor. Cumhuriyetin ilk yllarna ait yazlan iiri hatrlatan bir uslubun yeniden dirilmesi dorusu ürküntü verici. "Kabe arabn olsun" diyen, Mustafa Kemal'i bir beer olmaktan öte adeta kutsayan devrin kimi kalemlerini bugün hatrlayan yok.
Mustafa Kemal'i adeta bir dini figür, Kemalizm'i de din gibi alglayan bir anlaytan söz ediyoruz. Beerî olan dînîletirdiinizde onun totemlememesi, ilkel dînî ritüelleri hatrlatan abartlara kaçmamas pek mümkün deil. Nitekim Türkiye'de "bir ksm Atatürkçüler"in Ataürk'ü, sözlerini alglay biçimleri bir din müntesibinden farksz. Üstelik, iktidar olan bir gücün inan olarak buyurgan ve kendi dnda kalan büyük çounluu hakir gören bir anlay.
"Çorap kokulular" zümresinde ise iler daha karmak. Bir yanda sosyal konumlarndaki deiim, modern dünyaya adapte olular sadece dlanmlktan kurtulup, statü deiimiyle snrl kalmad. Din anlaylar da deimeye balad. Belli bir kesim moderniteyle temasa geçtikçe sekülerlemeye balad. Dinlerinden vazgeçmeden moderm hayata adapta olmak isterken dini modernletirdiler. En azndan bir kesimin dini alglay biçiminde krlmalar yaand; din modernletirildi.
Yaznn devam için tklaynz.
NOT: Vurgular bize âittir. (Dorulu)
Yazar: Akif Emre |
07-08-09 |
||
| E mail: Mail Adresi Yok | Tweet | ||