Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 511 |
“Müslümanca Düünme Üzerine Denemeler” kitabn okuduumda ne düündüümü yazmamn anlaml olmadn söylemeliyim. Çünkü bu kitap, içeriinde neler olduundan ziyade bir dönemi temsil etmek bakmndan önemliydi. Fakat o dönemin içinde yetimi biri olarak bunu tam olarak fark etmemiz zordu. Michael E. Meeker, 1980’lerin entelektüel dünyasyla ilgili bir yazsnda “Müslüman aydn”lar üzerinde durmu ve yeni bir inançl okur tipinden bahsetmiti. Özellikle inançl okur tipinin ortaya çkmas ve ayrc özellikleriyle ilgili bir deerlendirme yaplabilir fakat bunu yaparken muhakkak 1950’lerden sonra yaadmz iç göçün ve üniversitelerin saysnn artmasnn önemi üzerinde durulmaldr. 1960’larn Türkiye’sinde slamc düünce açsndan büyük bir deiim sürecinin baladn söyleyebiliriz. Bu sürecin yeni bir okur tipini ortaya çkarmas için çeyrek asra yakn zamann geçmesi gerekecekti. Yeni okur tipi elbette “Müslüman aydnlar”n farkl türlerdeki yazlarndan beslenecekti. Müslüman aydn yerine slamc aydn da diyebiliriz. Zaten Rasim Özdenören gibi yeni kuak aydnlarn alamet-i farikas da yeni kavramlar kullanmaktan çekinmemeleri idi. Bu atlganlk “Müslümanca Düünme Üzerine Denemeler” kitabnn adna dahi yansmt. Kitabn ad kendi bana iddialyd. Rasim Özdenören yeni bir okur tipine seslendiini biliyordu. Roman ve öykü türleri dnda en verimli çan 1980’lerde yaam olmas bu açdan bir tesadüf deildir.
1980’ler slamc düünce için özel olarak üzerinde durulmas gerekli bir dönemdir. Türkiye ile e zamanl olarak Akdeniz’i kuatan slam ülkelerinde de kayda deer bir hareketlilik yaanyordu. Bu hareketliliin emperyal merkezler tarafndan da dikkate alndn dönemi yaarken fark edebiliyorduk. Türkiye açsndan ideolojik farkllklarn bir bakma ehirliletii bir dönemdi. Seksenlerde “beton duvarlar arasnda bir çiçek açt” msrayla özdeleen ehir algsndan uzaklaldn söyleyebilirim. Artk, yeni kuaklar yaad ehirlere tutunmaya çalan Anadolu çocuklar olarak görülemezdi. Daha da ileri bir adm olmak üzere yakn corafyamzda meydana gelen hadiseler slamclk düüncesini derinden etkilemekteydi. Brakn köy ve kasaba güzellemesi yapmay, yakn corafyamzn hareketlenmesiyle birlikte daha uzaklara doru bakmak adeta bir zorunluluk halini almt. Bu da doal olarak gül yetitirme döneminin gerilerde kaldn göstermitir. Bu deiimin hem siyasî hem fikrî hem de toplumsal sonuçlar olacakt. En azndan grup aidiyetleri ciddî olarak deerden düebiliyordu.
Rasim Özdenören’in “Gül Yetitiren Adam” ve “Müslümanca Düünme Üzerine Denemeler” adl kitaplarn yukarda bahsettiimiz deiimi anlamak için de okuyabiliriz. Birincisi uzlet içerisinde bir hareketlilii ima ederken ikincisi güçlü bir toplumsallk iddiasndadr. Hâlbuki iki kitabn yaymlanma tarihleri birbirine yakndr. Bu da dönemsel farkllklara odaklanmak gereini gösterir. Roman ve deneme arasnda bir karlatrma yaptmn farkndaym. Belki “Gül Yetitiren Adam” bir dönemi anlatmas bakmndan geçmi ile ilikilendirirsek iki kitap arasnda bir devamllk olduunu düünebiliriz. Fakat yine de iki kitap arasndaki tavr farkllnn altn çizmek istiyorum. Ayn yazarn iki ayr döneminde birbirinden farkl tutumlarla kaleme ald iki kitap dersek hiç de abartm olmayz. Bir yazarn kitaplaryla iki, hatta üç ayr dönemi kayda geçirmi olmas ve hatta bir dönemin öncüleri arasnda yer almas onun için iftihar edilecek bir baar olsa gerek. Bu açdan Özdenören’in birkaç kuan yetimesinde emeinin olduunun söylenmesi hiç de bouna deildir.
Peki, Rasim Özdenören yeterince anlald m, takdir gördü mü? Bu soruya evet veya hayr diye cevap vermekten öte, Özdenören’in bir fikir adam olarak hayal ettii dünyann kaplarnn açld döneme ahitlik etmesi bakmndan “ansl” biri olduunu dahi söyleyebilirim. Hatta kamuoyunda algland biçimi ile söylersek temsil ettii siyasî ideolojinin baarsna da tank oldu. Anlalma ve takdir görmeyi bu baarnn içinden ele almak gerekir. Roman ve öykülerinin dnda tabiri caizse ideolojik yazlaryla öne çkm bir yazar üzerinde durduumuzu özellikle belirtmek isterim. Bu, bir yazarn bilerek ve isteyerek kendini snrlandrmas anlamna gelir. Bunu sadece “kart görüler” açsndan söylemiyorum. Muhtemel okurlar için dahi snrlar çizdi.
Her fani gibi o da ölümü tatt. Allah rahmet eylesin.
Yazar: Selçuk Türkyýlmaz |
25-07-22 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
