Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 642 |
Tarihe mal olmu ahsiyetler vardr. Bunlarn ortak hususiyetleri, hayatlarnn kendilerine ait olmaktan çkp, toplumun mal olmasdr. Bu ulular, insanlarn dünya ve ahiret saadeti için çaltklarndan; isimleri, hizmetleri ve eserleri yüz yllardr yaamaktadr. Tarihte bu ahsiyetlere az rastlanrsa da, bizim tarihimiz bunlarn mevcudiyeti yönünden zengindir. Ahmet Yeseviler, Mevlanalar, Yunus Emreler, Hac Bayram Veliler, Akemseddinler… Bu gönül sultanlar, Cenab- Allah’n kendilerine bahettii hususiyetleri; ilimlerini, maddi, manevi imkânlarn hep halkn istifadesi için kullanmlar, insanlar istikamet üzere sevk etmek için durup dinlenmeden çalmlardr. Yeri geldiinde saltanat sahibi hükümdarlara da hocalk etmiler, onlar da ikaz ve irad ederek adalet üzere saltanat sürmelerine yardmc olmulardr.
Devlet ricalinden olan büyük ahsiyetler bakmndan da tarihimiz ve medeniyetimiz bir hayli zengindir. Sultan Alpaslan, Sultan Melikah, Fatih Sultan Mehmed, Yavuz Sultan Selim ve Kanuni bunlardan ilk aklmza gelen isimlerdir. Bunlar saltanatlarnn yan sra gönül sultanl da yapm, Allah’n dinini yaymak için cihad etmi, Türk-slam medeniyetine büyük hizmetlerde bulunmu cihangirlerdir.
Yalnzca ahsiyetleri deil, yaadklar devrin hususiyetlerini de anlatyor
Samiha Ayverdi, Abide ahsiyetler kitabnda; bu ahsiyetlerden olan Mevlana, Yunus Emre ve Fatih Sultan Mehmed’i abide ahsiyet yapan, onlarn isimlerini ölümsüz klan özelliklerini, hizmetlerini, tevazularn, yalnzca Allah rzas için i görmelerini, cihad etmelerini anlatr. Bunlarn yannda ilme, edebiyata, sanata ve devlete hizmet etmi ahsiyetleri de ayr bir bölümde ele alr. Bunlardan bazlar Baki, Cezayirli Hasan Paa, Dede Efendi, Mehmed Akif ve kbal’dir.
Kendi hayatnda tand ahsiyetler de vardr Ayverdi’nin abide ahsiyetler snfna koyduu. Bunlara kitabnn ‘Gördüklerim’ bölümünde yer verir. Nihad Sami Banarl, Tevfik leri, pirdam dedii Safiye Erol bunlardan bazlardr.
Samiha Ayverdi kitabnda yalnzca yer verdii ahsiyetleri anlatmaz. Bu ahsiyetler üzerinden yaadklar devrin hususiyetlerini, bugüne sirayet eden yansmalarn da anlatr. Ayrca tarih, kültür ve medeniyetimiz hakknda önemli deerlendirmeler ve tenkitlerde de bulunur. Tarihimizden, dilimizden, kültür ve medeniyetimizden kopuumuzun dourduu hazin neticeleri, bu koputan kaynaklanan muhteem zenginliimizden mahrum kalmz da anlatr.
Fatih, himmet ve gayretini iç tabiat ve kymetlere de yöneltmitir
Kitapta geni bir ekilde yer verilen ahsiyetlerin banda Fatih Sultan Mehmed gelir. Ayverdi, Fatih’i on makalede anlatm kitabnda. Fatih’in siyasi, askeri faaliyetleri, fetihleri, gazalar hakknda asrlardr söz söylendiini, yazldn ifade eden Ayverdi, “Fatih Sultan Mehmed’in hükümdarlk sfat ve sanatna formasyon vermi ruhi terbiye ve dinamizmi, netice itibariyle de deruni hayat, hemen hiç de ele alnmam dense revadr. Halbuki bizim için olduu kadar dünya için de mühim olan, onun istila ve fütuhatndan ziyade, bu cihat ve gaza ruhunu uurlandrp, planl ve sistemli bir istikamete yönelmi olan gayesidir” sözleriyle Fatih’in gönül yönüne de dikkat çeker.
Fatih Sultan Mehmed, ehzadelik devresini geçirdii Manisa’da ahs ve devleti adna gayet verimli bir eitim görmütür. Çok deerli hocalar onu, devlet eitimi, maddi ilimler, manevi ilimler yönünden çok iyi yetitirmilerdir. Lisan dersleri görerek birkaç lisan örenmi, tarihteki önemli cihangirlerin hayatlarn inceleyerek ta o zamandan kendisinin ve devletinin geleceini planlama frsatn bulmutur. Ayverdi, “Fatih, bir devlet reisi için zaaf ve ihtiraslarn kulu olmann, idare ettii tebaas için bir kayp ve zayflk olduunun uurundadr. Bu yüzden himmet ve gayretini sadece maddi ve d tabiat bilgilerine yönlendirmemi, iç tabiat bilgi ve kymetlerine de sarf etmitir” der. Fatih, her eyden önce kulluk uurunun kymetini tam olarak bilmektedir. stanbul’u fethettikten sonra Ayasofya’nn önünde ilk ii ükür secdesine kapanmak olmutur. Bu büyük cihangirin ahsiyetinin teekkülünde, hocas Akemseddin’in rolü büyüktür. Akemseddin’in Fatih’e kazandrd en büyük hususiyet; ‘gerek insanlarla gerek Allah’la olan muamele ve münasebetinde, kendi kendini kontrol altnda bulunduracak uur ve mesuliyet’ duygusudur.
ark dünyasnn kaybetmi olduu ilmi haysiyetini iade etmek gayesindedir
Fatih’in en büyük gayelerinden birisi, stanbul’u fethedip peygamber müjdesine nail olduktan sonra, bir zamanlar yeryüzünün fikir ve irfanda, ilimde tek merkezi bulunan slam medeniyetini yeniden eski gücüne, kudretine ve parlaklna kavuturmaktr: “Onu el yordam ile yürümekten kurtarmak, Garb’n realist ölçüleri ile badatracak bir yeni terkibe doru istikametlendirmektir. Bir vakitler büyük bir hz ve evk ile yeryüzünün en büyük fikir pazarlarndan birini kurmu olan ark dünyasnn kaybetmi olduu ilmi haysiyetini iade etmektir.” Ayverdi, Fatih’in ilim ve kültür faaliyetleri kendinden sonra dda evam ettirilebilseydi, Osmanl Devleti’nin bugün de ilim ve irfann merkezi olmaya devam edecei görüünü dile getirir.
Abide ahsiyetler kitab, ilim ve irfan yönünden zenginliimizi ortaya koyan bir eser. Tarihin kaydettii, asrlara hükmeden ahsiyetler yetitiren medeniyetimizin büyüklüünü, bununla iftihar edebileceimiz bir deer olduunu, bu medeniyetle tekrar ünsiyet kurmamz hatrlatan bir verim.
Cenab- Allah Ayverdi’nin ruhunu ad etsin.
Samiha Ayverdi, Abide ahsiyetler, Kubbealt Neriyat.
Yazar: Metin Uygun |
05-10-22 |
||
| E mail: dunyabizim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
