Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 413 |
Özbekistan Devlet Bakan evket Mirziyâyef (Ziyâ’nn “a”s uzun okunduu için Özbekistan alfabesinde “o” ile gösterilir.) Bakan Erdoan’a Türk Dünyas Âlî Nian’n takdim ettiinde bu niann mam Buhârî adna verildiini de örendik. Çok samimi olarak ifade etmem gerekirse böyle önemli bir zirvede mam Buhârî adna düzenlenmi yüksek düzeyli bir ödül töreninin Türkiye’de belirli çevrelerde dikkat uyandracan düündüm ve bunun niçin önemli olduunun izahn yapan yazlar biraz da kskançlkla beklemeye baladm. mam Buhârî’nin Türk ve slam corafyasnda niçin önemli bir ahsiyet olduu ve eserlerinin deeri hakknda oldukça mühim çalmalar yapldndan basnmzn bunlara ilgisiz kalamayacandan emindim. u ana kadar bu beklentiyi hakl çkaracak bir yaz ile karlatm söyleyemem fakat daha Semerkant Bildirisi’nin mürekkebi dahi kurumad için kalem sahiplerine hakszlk etmek istemem.
Bilindii gibi Türk Devletleri Tekilat adnn tercih edildii günlerden itibaren Türk dünyasnda alfabe meselesi yeniden gündeme geldi. Yaznn banda Özbekistan Devlet Bakan evket Mirziyâyef’in adnn yazl ve okunuu ile ilgili bir yanllktan söz ettim. Aslnda “Ziya” ad bizde skça kullanlmaktadr. Modern dönem fikir hayatmzn en bata gelen ahsiyetlerinden birinin ad da Ziya’dr. Bilmediimiz bir ad olmamasna ramen Mirziyâyef adnn telaffuzunda karlalan zorluk, alfabe meselenin önemini anlatr. Haddizatnda geçmite “-yev” “-yef” arasndaki farklar da biliyorduk. Daha 1920’lerin ortasna kadar alfabemiz ortakt fakat yine de birbirimizi anlamamz kolay deildi. smail Gaspral’y istisnaî yapan da bu alanda kat ettii mesafe idi. Gaspral, Bahçesaray gibi etraf doal engellerle çevrilmi bir ehirden bütün Türk dünyasn görmü ve “ortak edebî Türkçe” üzerinde durmutu. Bugün aradan yüz yl gibi çok uzun bir zaman geçtikten sonra Gaspral’nn bir adm gerisinden baladmz kabul etmek durumundayz. Gaspral, alfabe ortaklna ilave olarak kullandmz Türkçeleri birbirine yaklatrmaya çalmt. O altm üç yanda vefat etti ve geride brakt izler silinmedi. Yirminci yüzylda Türk ve slam corafyasnda meydana gelen ykmlar göz önünde bulundurduumuzda bu izlerin silinmez olmasnn deerini bugün daha iyi takdir edebiliyoruz.
mam Buharî’nin önemini vurgulayan yazlar beklememiz bouna deil. Türk ve slam corafyas açsndan fikrî temellerin ne anlama geldiini herhâlde biliyor olmamz gerekir. Bu, corafya bilinci açsndan geçerli bir durumdur. mam Buharî ile Buhara arasnda iliki kurulamyorsa corafyaya yabanclamak kaçnlmazdr. Nasl oluyor da Krm’n Bahçesaray ehrinde yaayan smail Gaspral, fikirleri ve faaliyetleri ile bütün Türk dünyasn etkileyebiliyor? Bugün ortaokul ve lise sralarnda okuyan bir gencin bu sorulara verecei cevaplardan üphe duyuyorsak hiç kimse sorumluluktan kaçamaz. Buna mam Buhârî ve hadis külliyat tartmalarnn taraf olanlar da dâhil etmek isterim. Bahçesaray ve Buhara, Türk ve slam corafyasnn en önemli ehirlerindendi ve bugün bir baka büyük ehir olan Semerkant’ta Türk Devletleri Tekilat Zirvesi dolaysyla Bakan Erdoan’a takdim edilen büyük niandan bahsediyoruz.
Enver Paa’nn hayalperest bir lider olarak nitelendirilmesinin üzerinden çok zaman geçti. Ayn ekilde Paa’nn Turan hayaline kaplmakla suçland zamanlar da tamamen geride kald. Bunlar bir kenara brakarak onun Bakû’da Kafkas slam Ordusu ile brakt mirasn ne kadar kymetli olduunu tekrar fark etmemiz gerekiyor. II. Karaba Zaferi’ni Nuri Paa’y ihmal ederek anlamak mümkün deil. Bugün onlarn brakt izleri takip ettiimiz çok açk. Çegan Tepesi’ni de hiç unutmamak gerekiyor. Paa, orada ehit dütü, keke mezar Türkiye’ye getirilmeseydi. Gaspral’dan sonra Türk dünyasn birbirine yaklatran büyük ahsiyetlerin geride brakt izler de çok deerlidir.
Semerkant bildirisinde Zengezur Koridoru’nun en yakn zamanda açlaca, “Bakü-Tiflis-Kars” demiryolu hattnn kapasitesinin arttrlaca bildiriliyor. Bunlar birer taahhüt olarak kabul edebiliriz. Ayn ekilde “Özbekistan-Krgzistan-Çin” ve “Tirmiz-Mezar- erif-Kabil-Peaver” demiryolu hatlarnn inas için gösterilen çabalarn desteklenecei bildiriliyor. Bu da bir taahhüttür. Fikrî temeller kadar aradaki fiilî balar da önemlidir.
Küresel çapta büyük ve sarsc deiimlerin yaand bir dönemde Türk ülkelerinin kendi yolunu açmalar, gelecein hangi temeller üzerine ina edileceinin bir göstergesidir.
Yazar: Selçuk Türkyýlmaz |
14-11-22 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
