Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 552 |
Fakir için 10 Kasm demek, tâvizsiz bir dâva adam Osman Yüksel Serdengeçti’nin bu dünyadan göçünü toplayp ahrete uçtuu gün demektir. 1O Kasm’n iki yüzü vardr; biri karanlk, dieri aydnlk… Aydnlk yüzünü Türk fikir hayatnn yiit adam Osman Yüksel Serdengeçti temsil eder. Herkesin gönlünde yer alan kahramanlar vardr. Fakîrin yakn dönem kahramanlar arasnda Medine Müdafîi Fahreddin Paa, Üstad Necip Fazl, Ali Yurtgezen hoca ve bu nâçiz yaznn mevzuu olan Osman Yüksel Serdengeçti vardr. Serdengeçti'nin kahramanlar da Yûnus Emre'dir, Mehmed Âkif'tir.
TÂVZSZ BR DÂVA ADAMI: OSMAN YÜKSEL SERDENGEÇT
1917'de Akseki'de domutur. Asl ad Osman Zeki Yüksel'dir. Hakk'a tapan Türk'üm diyenler, slâm ölçüleriyle milliyetçiyim, mukaddesatçym diyenler, Türkiye'nin bin yllk millî dâvasn tayanlar Serdengeçti'yi tanmaldrlar. Rasih Ylmaz “Toros Yüzlü Adam…” diyor ona. sabetli söylemi. Türklerin bin yldr vatanlatrd Türkmen yurdu Toros dalarnn çileke, kucaklayc ve sarp yamaçlarna benzer Serdengeçti. airdir, yazardr, cemiyetçidir, Türk slâm düüncesinin peindedir. Bu hususiyetlerini kuatan en büyük vasf tâvizsiz bir dâva admdr. Dâva yoksa airlik, yazarlk ve siyaset yoktur onun için. Varlkl saylabilecek Müftü bir babann olu olmasna ramen zengin görünmeyi ve yaamay istememitir. Mereben Ebu Zer Hazretleri gibi kanaatkârdr. Kitaplarndan ve mebus maandan eline geçen paray hapishânelerde ve dâva için çkartt dergilere harcayan, yoksul lise ve üniversite talebelerine burs veren fedakârlk ve diergâmlk timsalidir. Türk edebiyat mütehasss Cemal Kurnaz efradn câmi, ayarn mâni bir târif yapm: “O bu çan adam deildir. Bütün zamanlarn adamdr. Onun gönlü Asr- Saadette, kafas Selçuklu ve Osmanl'da, gövdesi bu zamandadr. Gösterii, övgüyü, gürültüyü, amatay, yalan, riyay sevmez.” Serdengeçti, Baryank gibi yaynlad dergilerin okuyucusu çoktur. Resmî olarak soyadna da ekledii, onun mümeyyiz vasfndan ve karakterinden neet eden Serdengeçti dergisini millet çocuklarna okutmal, tpkbasmn çoaltp siyaset yapanlara, aydnlara, en çok da üniversitelere ve Anadolu'daki bütün derneklere, çayhânelere datmaldrlar. “Allah” demenin yasak olduu milletsiz Kemalist Cumhuriyet'in surlarna ateten oklar atan fikir ve dâva dergisinin addr Serdengeçti. Kendi karakterini çartran Serdengeçti dergisinin alt bal olan “Allah, Vatan, Millet Yolunda” cümlesi onun fikrî istikâmetinin en ksa tarifidir. Kalemini yüreine batrarak yazd “Bu Millet Neden Alar?”, “Mabetsiz ehir” ve “Bir Nesli Nasl Mahvettiler” kitaplarn “Yarnki Türkiye'nin” sahibi millet çocuklar mutlaka okumaldr.
KEMALSTLERE KARI TEK BAINA MÜCADELE ETT
Milliyetçi mukaddesatç olan Serdengeçti, Kemalist inklâplara peinen kardr. Ona göre laiklik, dinsizliin kibarcasdr. Kemalist devletin siyasetine kar emsalsiz bir millî duru gösteren Serdengeçti'nin bana neler gelmedi neler! 3 Mays 1944 hâdiselerine “öncülük yapmak, gençlii kkrtp tahrik etmek” ten tabutluklara atld. Suçsuz olduu anlalnca, felsefe bölümünde okuduu Ankara Dil Tarih Corafya Fakültesindeki eitimini tamamlamak istedi. Fakat siyasî sabkas olduu için izin verilmedi. Devrin azl Kemalist solcularndan Behice Boran, Serdengeçti'nin imtihanlara girmesinin rejim açsndan mümkün olamayacan söyler. Kemalist sisteme ses çkaramayan ünlü tarihçi Prof. Enver Ziya Karal'n da bulunduu üniversite kurulunca fakülteden kaydnn silinmesine karar verilir. Dantay, tahsiline devam etmesi yönünde karar verir. Osman abi bu! Yalnklç bir alperendir. Eyvallah etmez Kemalist devletin tanrlarna. Suratlarna tükürürcesine konuur: “Nasl oluyor da Cumhuriyet hükümetinin en yüksek mahkemesinin kararn tanmyorsunuz. Buras Moskova m?”
“YÜKSEK VEKÂLETN ALÇAK VEKLNE”
Kemalist rejimin hükümferma olduu o devirde hiçbir babayiidin cesaret edemeyecei ekilde Eitim Bakan Hasan Âli Yücel'in makamna alperen edasyla çkar ve okunduunda hapishâneye yollatacak demir leblebi cinsinden dilekçesini masasna koyup gider: “Yüksek Vekâletin Alçak Vekiline /Ankara “Kader beni yine sizin karnza dikmitir / Hakkm istiyorum efendi / hakkm ...! / Senden bahi istemiyorum ...! / mtihan hakkm ya verirsin ya zorla alrm... / Beni, tuttuum yoldan Yücel deil, ecel gelse döndüremez..! / Bu ak bu atei hiçbir ey söndüremez…! Dilekçesine cevap alamaynca, Serdengeçti dergisinde Kemalist rejimin dalkavuu, münafklar münaf, riyakârlar riyakâr Hasan Âli Yücel'in hakknda yaz yazar: “Aznn sa yan ile Kur'an okuyan, sol yan ile kzl slklar çalan Bakan!”
“HAPSHÂNEY SIRTINDA TAIYAN ADAM”
Bu iki müdafaasnn ardndan üçbuçuk ay hapisle cezalandrr. Toy düündür Serdendeçti için hapislik. Minnet eylemez kimseye. Eli üç defa kovuturma açlm, seksen kez mahkemeye verilmi, doksan üç kere mahkûmiyet kararna muhatap olmu, sekiz defa hapis yatm. Derin devletin ve siyasî tarihin ikenceli sorgu mekân olan mehur Sansaryan Han'n tek kiilik tabutluunda dahi tâviz vermeyen ehl-i hapisanedir, Yusufiyelidir. Malatya, Ankara hapishânelerinin demir kafesleri ve duvarlar onu iyi tanr. Çorum Erbaa'da sürgün ikâmete mecbur edilir. Yavuz Bülent Bakiler, Serdengeçti'yi ne güzel anlatr: “O, hapishâneyi srtnda tayan, hayr ruhunda yaayan bir çileli adamdr.”
“AÇIK KAPILARI OSMAN GELYOR”
Her yazsnda kulland “Açn kaplar Osman geliyor” sözü yeni mahkûmiyetlere hazr olduunun beyandr, yâni zulüm idaresine meydan okumasdr. Alperenlik cehdi gerek. Serdengeçti'de yürek çatal çatal… Millî mücadele bitmemitir onun için. Mücadelecilik ruhundan maddesine kadar ilemi. Kemalist devletin tanr eflerine, Necip Fâzl dnda hiçbir babayiidin söyleyemeyecei yazlar yazar, mülâkatlar verir dergilerde. Yürek ister o devirde yaz yazmak. Söyleyeni daraacnda sallandracak o mülakattan ksa bir bölüm: “Tam 27 yl Tanr'lar gibi konutular. Firavunlar gibi saltanat sürdüler. Yediler, içtiler, kustular. Bol harcrah, hususi vagonlar, yatlar… Sürgün ettikleri padiahlarn saraylarnda ahane hayatlar… Zevk, elence âlemleri… Vur patlasn! Çal oynasn! Her gün bayram, her gün seyran! Altta kalann can çksn. Altta kalan milletti! Halkt, köylü idi! Ama nutuklarda, afilerde ‘‘ Köylü Milletin Efendisidir'' yazl idi. Ne uslandlar, ne utandlar, ne de doydular… Ey Türk Milleti! Vatan ve millet cellâtlarn unutma ve affetme!”
1877'DEN BU YANA MECLS ONUN GB BR MEBUS GÖRMED
Mebusluk da yapt. 1877'den bu yana Meclis onun gibi bir mebus görmedi. 1965 ylnda Adalet Partisi'nden mebus olur. Adalet Partisi'den aday olduunda gazeteciler “Neden AP” derler. Alperen ruhlu bu yiit adam, ayn zamanda nüktedan ve hazrcevap birisidir. En ciddi meseleleri nükte, hiciv ve mizah üslûbuyla icazl bir ekilde anlatr ve dinleyenleri krar geçirir. Osman abiyi dinleyelim: “Millet Partisi'ne gitsem, o geveze Osman (Bölükba'n kastediyor), ben Deli Osman, idare edemeyiz. CKMP'ye (MHP'nin eski ad) gitsem, yahu ben askerliimi yapal yllar oldu, gidip de bu saatten sonra bir Albay'n emrinde yat-kalk tâlimi mi yapacam. En iyisi AP, geldik buradan aday olduk.” Hakikati üzere yapt muhalefeti karsnda AP'den ihraç edilir. Adalet Partisi'nin Genel Bakan ve Babakan Demirel'i millet deerlerine ters siyaset yapt için manzum bir ekilde hicveder: “Bizler sandktan çktk, zât- âliniz kasadan / Keke çkmaz olaydk, öleceiz tasadan / Millet bkt usand, sandalyeden masadan / ktidar borusu artk, bir daha ötmez / Ey Hazreti Süleyman bu kervan böyle gitmez.” Sonra MHP'ye geçer. Bir gazeteci sorar: “Hani siz bir Albay'n emrinde yat-kalk tâlimi yapamazdnz?” Serdengeçti'ye soru soruyorsanz, iiniz zor. Üç kulhuvallahu, bir elham okuyacaksnz: “Bilmiyor musun olum seferberlik ilan edildi” der. Gazetecinin dili boazna kaçar.
“MECLSN GALENDER, KRAVATSIZ MLLETVEKL…”
Dâvas için siyasete giren Serdengeçti kartvizit kullanmaz. Meydanlarda ve salonlarda kendini tantrken “Meclisin galender, gravatsz milletvekili, bar yank gardanz…” diye balar söze. Dâva adamlyla uyumayan siyaset onun için bir vastayd. Kemalist sistemle mücadele etmek, milliyetçi mukaddesatç fikri hayat geçirmek isteyen Serdengeçti için o artlarda siyasî partilerde ksa müddet yer almas normal olsa gerek. Tek arzusu, milliyetçileri ve mukaddesatçlar birletirmekti. Milliyetçilii slâm'la anlatmakt derdi. Seküler sac milliyetçilii reddediyordu. “Bizim milliyetçiliimiz Hakk'a tapan, halk tutan, yalnklç bir milliyetçiliktir” diyordu. O vecdli diliyle söyledii “Tanr Da kadar Türk, Hra Da kadar Müslümanm” terkibi, bâz tenkitlere açk olsa da, heyecanl kitlelerde hayli rabet görmütür. 1973 seçimlerinde MHP'den biraz uzaklar. Millî Selamet Partisi'nin çkard Millî Gazete'de köe yazlar yazar. Bu partiden aday olaca zannedilir. Dedikodulara kzarak, gazetedeki köesinden seslenir: “Turfanda milliyetçiler, MSP listeleri açkland, gördünüz mü adm?”
“KRAVAT KONUMAZ, KAFA KONUUR”
Serdengeçti'ye mecliste pek söz verilmez. Bir gün söz istediinde asker kökenli Meclis Bakan Vekili bir mebus “Sen kravatszsn. Önce kravatn tak, sonra konu!” deyince, Serdengeçti durur mu?: “Paa omuzlarnla düünmekten vazgeç! Karndaki adam istediin kla sokabilecein emir eri deildir. Kravat konumaz, kafa konuur.”
AYASOFYA ÇN DAMLA YARGILANDI
1953'de stanbul'un fethinin 500. yldönümü münasebetiyle yazd Ayasofya'nn müze yaplmasn telin eden yazsndan dolay Ar Ceza Mahkemesi'nde idamla yarglanr. Savunmasnn girizgâh onun tâvizsiz bir dâva adam hususiyetlerinden sadece biridir: “Savclk bu dâvay yanl yere getirmi. Dosyay Yunanistan'a gönderseydi daha iyi etmi olurdu” diyerek balar. “Savc tepeden verilen emirlere göre hareket ediyor! Ayasofya'nn tekrar câmi haline çevrilmesinde benim ne gibi hususi maksadm ve menfaatim olabilir? Ayasofya'y kiraya m vereceim yoksa imam m olacam? Beni bu yazdan dolay Türk savclar deil, Yunan savclar itham etsin. Böyle bir yazy yazmaktan dolay kendimi müdafaa etmekten utanç duyuyorum.'' Karakteri gerei avukat tutmaz. Süleyman Arif Emre hasbî olarak avukatln yapar ve beraat eder. Sevineceini düünür. Fakat öyle olmaz. “Yaptnz ii beendiniz mi Arif Bey! Ben canmn derdinde deilim. Ne ceza verirlerse versinler. Merhum Fatih, Osmanl Ruhu, Ayasofya… Müthi bir konuma hazrlamtm, Mahkeme Heyeti'nin ve bütün slâm dümanlarnn suratlarna indirecektim. Siz tuttunuz, o baarl savunmanzla benim muhteem konumamn yolunu kestiniz. dam etmiler etmemiler ne önemi var! imdi tutup, beraat ettim diye sevineyim mi?” 1968 senesinde mebus iken milliyetçi ve muhafazakâr hükümete ramen Ayasofya'nn câmi olmas için çalma yaplmamasna sitem ederek radyo konuma yapar: “Ey slâm'n nûru, Türklüün gururu Ayasofya… erefelerinde fetihin, Fatih'in erefi l l yanan muhteem mabed… Neden böyle bir ho, neden böyle bombosun? Hani minarelerinden göklere yükselen, tâ mâverâdan gelen ezanlar… Hani o ilâhî devir, ilâhî nizamlar… Ayasofya ses vermiyor, Ayasofya bir ho, Ayasofya bombo… Hani nerde, u muhteem minberde, binlerce erin ve gazinin ba koyduu u temiz yerde, imdi hangi kirli ayaklar dolayor? Ayasofya, Ayasofya, seni bu hâle koyan kim? Seni çrlçplak soyan kim? Hani nerde, gönüllerden kubbelere, kubbelerden gönüllere akan Kur'ân sesleri? Kur'ân sesleri dindirilmi… Müslümanlar sindirilmi…”
SERDENGEÇT'DE FKR NÜKTE ÇNDE, NÜKTE FKR ÇNDE
Nükteleri mehur ve anlamldr. Serdengeçti'de fikir nükte içinde, nükte fikir içindedir. Siyasî ve fikrî tenkitleri çok zaman kafiyeli nükteli ve mizahi üslûp tar. Devrin ünlü siyasetçisi Osman Bölükba için söyledii sözlerde gybet deil, hakikat vardr: “Bölükba atar tutar, bazen sa tutar, bazen solu… Anadolu Frtnas derlerdi buna, ben de inanrdm, meer Anadolu kavaym. 1961 seçimlerinde 71 mebus çkard Bölükba, neye uradn ard, birkaç ay içinde klalara acemi erat datr gibi datt dier partilere bunlarn çounu, böylece Bölükba oldu bir onba.” Hiciv ve mizahlar tarihi dersler çkartacak cinstendir. Zorba CHP rejiminin efi nönü toprak reformundan söz eder. Serdengeçti durur mu?: “Paa toprak reformu yapacakm. Ey Paa, senin devr-i iktidarnda Ankara Yeniehir'deki akasya aaçlar bile senden izinsiz çiçek açmazd, koltuktan dütün, ayan topraa dedi de toprak o zaman m aklna geldi. Sen bu milleti topraa kavuturursun ama mezarda.” Yannda torunu da bulunan smet nönü'nün uçakla yurt dna yapt bir seyahatte, tesadüf olacak, Serdengeçti'de var. nönü ona taklmak için torununa “Git Osman amcana de ki: Aaya biraz para atp birkaç fakiri sevindirsin.” Torun, olduu gibi nakleder. Serdengeçti gülerek “Evladm, ben aaya biraz para atsam birkaç fakir sevinir ama, aa dedeni atarsak bütün fakirler sevinir.” Siteminde dahi mizah vardr: “ki smet'ten çok çektim, biri hürriyetimden etti, öteki zürriyetimden!” Birinci smet; onu hapislerde çürüten Kemalist Cumhuriyet'in “Millî ef'i smet nönü” ydü. kinci smet; bir çocuu olan fakat yaamadan ölen ve bir daha hiç çocuk dünyaya getirmeyen ei smet Hanmd.
“SEKZ DEFA MAHPUS, BR DEFA MEBUS OLDUM”
Mebus olup Meclisin dönerli kapsndan girerken kap onu bir tur döndürür ve bakasnn yardmyla ancak içeri girebilir. “Ulan! Daha girmeden, kapsnda balad döneklik. Allah içeride bize yardm etsin” diyerek sokranr. Mebusluu dâva adamln asla gölgelemez ve önüne geçmez. Böyle olduu içindir ki “Sekiz defa mahpus, bir defa mebus oldum” diyerek mebusluunu bile mizah konusu yapar. Serdengeçti Meclis kürsüsündedir. Konuturmamak için laf atarlar. Fikirde hiciv, hicivde fikir yüklü dilini tutmas mümkün mü?: “Bu meclisin yars eek” der. Meclis karr. Özür dilemesini isterler. Meclis Bakan: “Sayn Serdengeçti, sözünüzü geri aln, meclise ar hakaret ettiniz.” Serdengeçti: “Evet, geri alyorum, bu meclisin yars eek deildir.” Hiciv yüklü bu nüktesi Nasrettin Hoca'y hatrlatyor. “Tanr Türk'ü Korusun” slogannn ve Allah-Tanr kavramlarnn tartld dönemde nükteleri tesirli ve mehurdur: “Ne tartyorsunuz? Tanr Türk'ü, Allah da Müslüman' korusun!” Parkinson, yâni titreme hastalna ramen her eyin Allah'tan geldiine inanan bir mümin tevekküllüyle hastaln alaya alr: “Parkinson öyle ho bir isim ki, araba markasna benziyor. nsann ‘keke benim de bir Parkinson'um olsa' diyesi geliyor! Mao'da da bu hastalk varm yahu. Eh, yine de büyük adam hastal. Ne de olsa serde fukaralk var. Nu da proleter hastalym. Bize de böylesi yakr.” Bu hastal srasnda katld bir toplantda Alparslan'a Türke'e “Alparslan Bey, siz bir kere “Ey Türk! Titre ve kendine dön” dediniz. Ben de titremeye baladm. O gün, bu gündür titriyorum ve bir türlü kendime gelemiyorum!” demesi onun nüktedan zekâsn gösterir. Gazetecilerin, “Osman Bey, komünistlerle aranzda ne fark var?” sorusuna verdii cevap ciltler dolusu izahlardan daha tesirlidir: “Aramzda Allah var.” Kemalist Alt Ok iktidarnda Diyanet leri Bakanl yapan hemerisi ve akrabas Ahmet Hamdi Akseki'ye dönemin Chp hükümeti makam arabas tahsis eder. Serdengeçti nükte ve hicivle kark bir üslûpla “Hocam, artk srat da bu arabayla geçersin!” diyerek bir anlamda devrin âlimlerinin yaad çkmaz da gösterir. Kemalistlerin atas için yaplan Antkabir'in inasnda devrin gençlerini gerek zorla, gerek telkinle çaltrdklar malûm. Serdengeçti'ye “Sen genç deil misin? Niye Antkabir'de çalmyorsun?” sorarlar. Kemalist zihniyetle alay ederek “Vallahi hapishânelerden bana zaman kalmyor. nallah ikinci Antkabir'de canla bala çalrm.” Hâsl, Agâh Oktay Güneri'nin ifadesiyle “en büyük esprisini Kemalistlere yapm, 10 Kasm'da ebedî âleme göç etmitir.” te böyle bir kahramandr Serdengeçti. Onun zamannda yaasaydm, yannda çömezi olur, dergisini datr, mücadelesine katlr, onunla hapislere girerdim. Ah, Osman abi! Meâleni tayan kalmad bugün, mahcubuz sana.”
Yazar: Ahmet Doðan Ýlbey |
23-11-22 |
||
| E mail: yenisoz.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
