Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 442 |
Güldür Güldür Ekibi harika bir skece imza atm. Ad: Tek Tip Estetik. zlemeyenler izlemeli. Bu ksa, düündürücü ve trajik skeç yaadmz gerçeklii apaçk ama çok rafine bir biçimde ve mizah sosuyla sunuyor izleyiciye…
Güzellik merkezine elerini getiren birkaç adamn, eleri ve onlarn giderek birbirinin ayns haline gelen görünüleri ile ilgili yaadklar trajikomik anlar üzerine kurulu skeç televizyonun gördüü en güzel talamalardan biri bana kalrsa.
Güzellii çok somut, çok canl ve çok hayati bir sorunu deifre etmesine dayanyor. Tolstoy ölümsüz eseri Sava ve Bar’ta; simas, duruu, yürüyüü, el ve kollarn kullan, gülüü, alay ile birbirinden tamamen farkl 500 karaktere yer verir. nsan tabiatnn oluturduu bu zengin çeitlilik, Tolstoy o roman bugün yazsa acaba ne kadar yansyabilirdi edebiyata.
Dostoyevski, Balzac, Peyami Safa ve Necip Fazl gibi edebiyatçlar da sima, karakterin tebarüz ettii biricik bir alan olarak tasvir edilir. Kiiliin en derin çizgileri daima ve en önce simadan okunur.
Necip Fazl, Bahçedeki htiyar adl iirinde:
“Süzüyor ufukta bir kzl yeri,
çi karanlkla dolu gözleri;
Alnnda akamn ince kederi,
Sessizliin srr, dudaklarnda.”
der mesela… Burada d hayat olanca renkleriyle yüz çizgilerinden okunur. Yüz, iç ve d alemin temaa edildii büyük bir sinema perdesi gibidir…
Büyük Rus ressam Repin’in tablolarnda her bir yüz, ifadesi ve çizgileriyle dierlerine hiç benzemeyen bir kiilii, bir hikayeyi, bir yaanml anlatr…
Simann ahsilii ile ilgili güzel örneklerden biri de Karl Marks’n karsna yazd “Yürekten Sevdiim” diyerek balad mektubundadr. O mektubu bitirirken Marks öyle söyler: “Dünyada çok dii var, kimileri de çok güzel ama ben, her bir hatt, hatta her bir kr bana hayatmn en büyük ve en tatl anlarn hatrlatan bir yüzü bir daha nerede bulabilirim? Senin tatl çehrende sonu gelmez aclarm, yeri doldurulmaz kayplarm bile okuyabilir ve senin tatl yüzünü öptüümde acy öperim.”
Bugün estetik endüstrisi Marks’n, einin yüzünün her bir krnda bulduu o “eyi” yok etmeyi vadederek müteri topluyor. Marks “nereden bulabilirim” vurgusuyla ahsilii ve “tekrar edilemezlii” iaret ederken, kültür endüstrisi estetik klonlama sayesinde “ayny”,her yerde bulunan öne çkaryor.
****
Aliya zzetbegoviç: “Karakter hür ve tekrarlanmayan bir eydir” der. Veunu da ekler: “Bir surat karakter haline getiren ey bireysellik, iç hayat ve özgürlüktür.”
Kültür endüstrisinin modern toplumda insanlardan ilk çald ey onlarn bireysellikleri. nsanlar ahslarna özgü bir dinamikle bireyselletiklerini düünseler de bugün ortalk anonimlemi kiiliklerle dolu. Toplum, kullanclarnn kimliklerini gizledikleri sahte hesaplarla dolu sosyal medya hesaplarna benziyor. Kimin, gerçekte kim olduunu anlamak imkanszlayor. Kamusal alan giderek her bir ürünün dierinin kopyas olduu büyük Apple marketlere yahut Toyota galerine dönüüyor. Adorno ve Horkheimer Aydnlanmann Diyalektii’nde bu sentetik, mekanik insan anlatrken, “Modern özne bir cyborg’tur, cyborg yar insan, yar robottur” demilerdi, ta 1947’de.
Geçmite insanlar manevi kurtulu için ruhlarna dönüyorlard. imdi “kurtulu” bedende aranyor! Bedende ve onun kaplarn aralad yeryüzü cennetinde.
Günümüzde beden kültürel söyleme göre sürekli deien, düzenlenen, ekillenen bir sembol. Estetik çlgnlnn kökeni kadnlarn kendilerini sömürme, bedenlerinden mümkün olan en büyük fayday elde etme arzularnda yatyor. Estetik operasyonlarla tek tipleme, kadnlarn hayatta özne olmay reddetmeleri ve nesnelemelerini getiriyor.
Operasyon kararn kendileri veriyormu gibi görünseler de bu durum kadnlarn bedenlerini (tabi ki kiiliklerini) dierlerinin arzu ve isteklerine göre biçimlendirdiklerini, “onay”araynda olduklarn, erkekleri egemenlikleri altna almak istediklerini gösteriyor.
Bir dönemin mehur dizisi Ak Memnu’nun ba karakteri Bihter’in giydii ve takt her ey moda olmutu. Genç kadnlar dizinin yaynnn ardndan maazalara akn ediyor ve “Bihter yüzüü, Bihter Çizmeleri, Bihter Saati” gibi aksesuarlar kap kap ediyorlard. Sadece bir tak deil kültür endüstrisinin onaylad bir kimlik satn alyorlard. En çok arzulanana benzeyerek kabul görmek, takdir edilmek, onaylanmak, istiyorlard.
****
Kadnlar kültür endüstrisi tarafndan hazrlanm güzellik kalplarnn köleleri haline geldikleri için estetik operasyonlar popüleiyor. Özgürlük, sahicilik, doallk ilk neter darbesiyle yitiriliyor. Damak zevkini dlayan ve insan psikolojisini ypratan ac verici diyetlerle kadnlar toplama kamplarndakine benzer bir disiplinle kendi kendilerinin gardiyan haline geliyorlar.
Byung Chul Han modern toplum insan için, “Kendini özgür sanan performans öznesi aslnda bir köledir” demiti. Bugün bu söz aynyla gerçekleiyor. Tüketim kültürünün ve estetik endüstrisinin tutsaklar da kendilerini “özgür, medeni; fikri hür, vicdan hür insanlar” kabul ediyorlar.
Zaten olayn sihri de burada. zlediiniz her reklamn, her dizinin, her videonun bir yerine ilierek;rol modellerle, imajlarla, idealize ettii kalplarla zihin ve kalplerde tahakküm kuran bu kültürel iktidarn en temel özellii kendini ustalkla gizlemeyi bilmesi.
Güldür Güldür’de vurgulanan gerçeklik gelecein aileler ve toplumlar için ne kadar karanlk olduunu anlatyor. Adam aynen unu soruyor: “Karde biz de karmza az da, hangisi karmz?”
Yazar: Ali Osman Aydýn |
30-11-22 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
