Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MAÂRÝF (Eðitimle Ýlgili Yazýlar) | Okunma Says: 497 |
Kabaca bir hesapla söylersek, eitim bizim iki asrlk meselemizdir. nsanmzn nasl eitilecei, eitim sisteminin hangi amaca yönelik insan yetitirecei modernleme krizimizin en büyük meselesi olmutur.
Geliim ve yaylma hz durmakszn artan Bat karsnda can havliyle, bir kurtarcya sarlr gibi sarldk eitime. Bu yüzden bizde modern eitim Bat basks ve tehdidine kar bir reaksiyon olarak domutur.
Bu haleti ruhiye eitim anlaymzn da temelini oluturur. Eitimin bizde genel hatlaryla üç ileve sahiptir.
1- Siyasal birlii oluturma ve pekitirme
2- Toplumsal uyumu kolaylatrma
3- deolojik misyonerlik
Görüldüü üzere eitimin genel karakteristii ideolojiktir ve Abdülhamid döneminde de Cumhuriyet döneminde de bu karakteristik pek fazla deimez.
Bat’nn ilerleyiini durdurmak için daha fazla insan eitmek motivasyonu eitim sisteminin yönünü yatay olarak belirlemitir. Daha fazla insana, daha fazla köye, kasabaya, derslie, okula, laboratuvara ulamak, yani nicelik birincil hedef olmutur uzun yllar.
Abdülhamit bu bak açsyla 9 binden fazla okul açmtr mesela. Biz de bunu ve bugün okul öncesi eitimde %90 seviyelerini tutturmu olmay bir baar olarak görür ve dillendiririz.
Fakat bugün içinde olduumuz artlar düündüümüzde eitim tarihimize egemen olan paradigmann fiilen deitiini görürüz. Geçmite okul, bilgiye, kitaba, öretmene eriimin tek mekan idi.
Bugün böyle deil. Bugün çok deiik platformlarda insanlarn kendilerini diledikleri gibi yetitire bildikleri bir dönemdeyiz. Elimizin altnda dünyann en büyük kütüphanelerine eriim imkan var. nsanlar internet sayesinde dil örenip pratik yapabiliyorlar. Akla gelebilecek hemen her konuda uzmanlar tarafndan hazrlanm saysz video yahut dokümana, talep edenler ulaabiliyor.
Örenmek gerçek anlamda bir“talep”, bir “gönüllük” ii haline gelmi durumda. nsanlk tarihinde örenmenin bu kadar demokratik artlara sahip olduu bir dönem yaandn hiç zannetmiyorum. Tolstoy biraz da mizahi bir tarzda: “Mutlu olmak istiyorsanz, olun!” diyordu. Bugünün deien paradigmas da: “Örenmek istiyorsanz, örenin” diyor.
Böyle bir dönemde hem insanlar hem de ülkemiz açsndan akllca olan, bana kalrsa, yatay eitimi büyütmek deil. Daha fazla örenciye diploma vermek sizin için yeterliyse o baka! Bunun yerine eitimi gelecein, insan kaynamzn ve ülkenin ihtiyaçlarna göre reforme etmek gerek. Bunun da yolu bana kalrsa eitimin büyüme ve hareket yönünü deitirmek.
Yani, eitimi dikey hale getirmek. nsan, para, organizasyon ve akli enerjimizi yatay büyümeye deil, dikey büyümeye sarf etmek.
unu kastediyorum: Geçenlerde Tokat’ta yaayan mam hatipli bir gençle ilgili videoya denk geldim. Rafet adndaki bu genç internetten kendi kendine yazlm örenmi. 1983 model bir Toros’u yine kendi beceri ve imkanlaryla çalr hale getirerek, kendi ürettii yazlm arabaya uygulam.
Arabaya binmeden, cep telefonundan verdii bir komutla arabay çaltrp stop ettiriyor. Farlar ve kaloriferi yine komutla açp kapatyor. Bütün bunlar teknolojik olarak çok eski bir arabada yapyor. Yeni nesil, akll denen otomobillerle çalmas halinde sonucun ne olacan tahmin etmek hiç zor deil.
Rafet arabay kendi kendine hareket ettirecek ve direksiyonu yönlendirecek yazlmlar da imdiden hazrlam. Uygun bir araç bulunduunda bunlar da uygulamay planlyormu.
Kendisiyle yaplan röportajda Rafet salk okulunda okuduunu, matematiinin iyi olmad ve snavda baarl olamad için mühendislik okuyamadn söylüyor ki konunun can damar da zaten buras.
Kendi kendine yazlm örenecek ve bunu uygulayacak zeka ve yetenekte olan biri snav sisteminin belki yapsndan belki snav stresinden baarl olamyor. Olamad için bu tür serbest çalmalarn ancak kendi imkanlaryla, rehberlik almadan gerçekletirmek zorunda. Eer bunun için de bir imkan bulamazsa muhtemelen onunla bir Anadolu hastanesinde salk çalan olarak karlaacaksnz!
Yakn bir dostumun çocuu çok yüksek IQ’ya sahipti. Normal artlarda ans olabilecek böyle bir durum arkadam ve çocuu için kabusa dönümütü çünkü o seviyede bir çocuun ihtiyacn karlayacak bir mecra bulamamlard. Çocuk, vasatlar için hazrlanm bir sistemin içinde ve vasatlarn arasnda heba oldu gitti maalesef…
Dikey büyümeyi hedefleyen ve iç mekanizmalarn buna göre dizayn eden bir eitim sistemin amac ite böyle çocuklar kefetmek ve gelitirmektir. Bu çocuk, dört yandayken eline tornavida alp traktörün farlarn söküp takm, dikkatinizi çekerim. Eline hayat boyunca ne kitap ne de tornavida almayacak yüz binlerce hatta milyonlarca örenciye kitabyla, yardmc kitabyla korkunç bütçeler ayrmaktansa, Rafet gibi gençlerin en iyi artlarda yetimesine younlamak gerekir.
Dikey eitim herkese deil, talep eden az kimseye eitim demektir. Sayya deil, nitelie odaklanmak demektir. Çok farkl seviye ve yetenekteki örencileri ortalamada, hatta ortalamann da altnda eitlemek deildir kesinlikle! En ahlaklnn, en disiplinlinin, en zekinin, en yeteneklinin yükselebilecei bir sistem kurmak ve onu profesyonelce iletmek demektir. Vasatlarla dierlerini ayrmak, sadece gayrete, disipline, özveriye, yetenee yatrm yapmak demektir. Dikey eitim Selçuk Bayraktar gibilerin saysn artrmak demektir. Elbette böyle bir eitim sisteminin müfredat da, öretmen yaps ve miktar da baka kstaslara göre belirlenecektir.
Ülkemizin geleceini, dikey yönlü hareket eden eitim sisteminin yetitirdii kiiler tayin etmelidir.Yatay eitim sistemi, merhum Durmu Hocaolu’nun söyledii gibi, çölü sulamaktr. Enerjimizi ve kaynaklarmz çölü sulamaya harcamayalm.
Yazar: Ali Osman Aydýn |
02-12-22 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
