
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 437 |
Bir süredir, bir sahne gösterisi metni için Abdülhamit Han’n hayat ve siyasi mücadelesi ile megul oluyorum. Oldukça zihin açc bir yolculuk oluyor benim açmdan.
Önce bir ey itiraf edeyim. Bendeniz, Türkiye’de iki tarafn ayr ayr pazarlad “Abdülhamit Han imgeleri”nden birini satn alm biri olmadm hiç. Abdülhamit, gözümde ne “Ulu Hakan” oldu ne de “Kzl Sultan.”
“Ulu Hakan” imgesine müteri olmamamn iki sebebi vard. lk sebep üphe yok ki Mehmet Akif bata olmak üzere dönemin slamclarnn Abdülhamit’e koyduklar mesafe idi. Bu mesafenin büyük oranda “hakl ekilde” konulduunu bugün bile düünüyorum. Hakl ama yersiz... Buna belki dönerim yaznn içinde.
kinci sebebim ise “Ulu Hakan” imgesinin giderek belirginleen bir “süper kahraman” algsna dönütürülmü olmasdr. “daresi altndayken Osmanl’nn bir metrekare bile toprak kaybetmemesi”, “ngilizlere nizam vermesi”, “her gece rüyasnda Peygamber Efendimiz(s.a.v.)’i görmesi”, “Emanuel Karasu ile olan diyalou” gibi hilaf- hakikat, batan aa abart tanmlamalarla Abdülhamit’e de hakszlk edildiini düündüm hep. Hayalleri imkânlarnn çok üzerinde, ülkesi için elinden geleni yapmaya çalan, büyük avantajlar ve tipik sorunlar olan bir Osmanl sultandr gözümde Abdülhamit. Türkiye’nin son üç asrda yetitirdii en parlak siyasi dehalardan biri, belki de birincisidir ama hem hatasyla hem sevabyla…
kinci imgeye, yani “Kzl Sultan” imgesine ise gözümün ucuyla bile bakmadm. Çünkü Ermeni syanlar sürecini bastrrken son derece haklydk ve Abdülhamit’e “Kzl Sultan” yaktrmas bu süreçte gavurlar tarafndan yaplmt. Talihsizlie baknz ki Cumhuriyet kadrolar, bir bakma Osmanl ile hesaplamann bir yolu olarak Abdülhamit’e gavurlarn yaktrd imgeyi satn aldlar.
Aslnda iin buras bile tek bana Türkiye’deki köklü yol ve yöntem ayrln izaha yeter, lakin ayr bahistir. Konuuruz sonra.
ince detaylara, mesela Abdülhamit’in Osmanl tahtna çkarken yapt pazarlklara, gereksiz sertletii baz meselelere, iyi yönetemedii baz olaylara geldiinde elimizdeki Abdülhamit algs oldukça zayflyor. Ama tarih de, bütün salkl düünürler de bize insan hatasyla sevabyla, eksiiyle fazlasyla deerlendirmezsek ona büyük hakszlk etmi olacamz öretiyor. O bakmdan Abdülhamit’i sadece bu zayflad yerlerden deil, biricik gerçei fark etmi dirayetli yerinden de konumamz gerekiyor.
O dirayetli yerin, benim o metni çalrken fark ettiim yer olduunu düünüyor ve aslnda bu yazy da tam bunun için yazyorum.
Abdülhamit, “asl dümann kim olduunu” çok çabuk çözmü, çok çabuk kavram, bütün ajandasn ona göre kurgulam ve o ajandaya göre hareket etmekten hiç vazgeçmemi biri. Onu “büyük bir Osmanl sultan” yapan ey de, ona “Kzl Sultan” yaktrmasn salayan ey de tam orada, o ajandada kaytl.
“Hayalleri imkânlarndan büyük” derken kastettiim ey de Osmanlnn salkl ekilde modernlemesini gerçekletirmek isteyip buna güç yetirememesi falan deil.
Nedir peki? udur: Abdülhamit, içine doduu dünyann tek ve yegâne gerçeinin “emperyalizm” olduunu daha ilk gençliinde kavram ve hayatn buna göre yaayp kurgulam biri. Kulland bütün siyasi enstrümanlar da emperyalizmle mücadele için kullanyor, att bütün admlar da bunun için atyor.
“Düman bilmek” evet! Büyük Türk airi smet Özel’in dizelerine snalm: “düman gösteriyorlar, ona saldryoruz / siz gidin artk / düman dald dedikleri bir anda / anlalyor / batan beri bütün yenik düenlerle / ayn klaktaymz”
Bugün Türkiye’de “düman” konusunda deiken, hatta epeyce belirsiz bir kafa dankl yaadmz düünüyorum. Düman sandklarmz bizimle ayn yenilgiyi yayor olabilirler. Yahut u: Bizim düman bildiimiz aslnda dümann deil kuklas, gölgesi bile olmayabilir.
Abdülhamit’i bugün hayrla yâd etmemizi salayan en önemli husus köprüler, yollar, fabrikalar yaptrmas da olabilir tabii. akayla kark söyleyeyim. flah olmaz bir “kalknma bamls” iseniz bu size yetebilir. Fakat mesele kalknma meselesi deil, var olup var kalma meselesidir bu topraklar için.
Bu bakmdan büyük adamdr Abdülhamit. Düman görmü, ona güç yetirmeyi kafaya takmakszn bkp usanmadan ceht ile mücadele yolunu tutmutur. Gücü yetmediinin gölgesine snmak ise aklnn ucundan bile geçmemitir.
Ve evet, bu yaz Abdülhamit ile ilgili deildir.
Yazar: Ýsmail Kýlýçarslan |
03-12-22 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||