
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 412 |
çinde yaadmz ça iyi kavramadan, çar'mzn ça'n kurmas yolculuuna çkamayz. Kendimizi anlamadan da ça anlayamayz. Kendimizi anlamann yolu, ftrat iyi kavramaktan ve ftratn nasl metamorfoza uratldn görebilmekten geçer.
Çamzn en parlak düünürü Heidegger, “felsefenin / ‘düünme’nin Socrates’le birlikte bittiini” söylemi, 2500 yllk bir ezberi bozmutu.
Oysa bize anlatlan hikâye neydi, imdiye kadar?
Felsefeyi, dolaysyla düünmeyi Socrates, Eflatun ve Aristo’yla balatmakt.
Bugün yaadmz temel varolusal sorunlarn gerisinde Socrates’in imzas vardr, dersem bir ezbere de bendeniz bozmu olur muyum, bilemiyorum!
Socrates’in bir günah var, bir de sevab.
Socrates’in sevab, Grek putlarn ykmas.
Socrates’in günah ise, iki bin küsur yldr insanla pahalya malolan, insann tanrlatrlmas (antroposantrizm) yolculuunun temellerini atmas.
Birinci snf felsefe tarihçileri bize, Socrates’in yapt ii / iledii “metafizik cinayet”i, tek bir kavramla anlatrlar: Disconnection. Yani irtibatn-kopmas.
Socrates, insann gök’le irtibatn kopard, yer’e mahkûm etti insan.
nsann beerüstüyle, tabiatüstüyle, ilâhî olan’la irtibatnn kopmas ve tanrlamas, insann Tanr’ya, Tabiata, nsana hâkim olma güdüsü tarafndan güdülmesine yol açt.
Yani Socrates’le birlikte, Bat uygarl, ontolojisini yitirdi; yolculuunu yalnzca epistemoloji / bilme çabas üzerinden sürdürdü...
O yüzden, Greklerin insan tanrlatrmas, Kilise çalarnda Hristiyanlarn Tanr’y insanlatrmalar artc deildir.
Hümanizm, Rönesans ve Reformasyon yolculuklaryla gerçekletirilen modern meydan okuma, yeniden insann-tanrlatrlmasyla sonuçland.
çinden geçtiimiz postmodern süreç ise, insan’sz (post-hümanizm) ve Tanr’sz (post-teistik) bir dünya. Hakikat fikrinin reddedildii, her eyin izafiletirildii, yar-insan, yar-makina (cynorg) ruhsuz bir tür’ün hayata çeki düzen verdii ontolojik felâketler ça.
Descartes, “tabiatn efendileri ve hâkimleri olacaz” demiti: nsann tanrlatrlmasnn ürpertici bir örneiydi bu.
Modernler, tabiatn nasl efendileri ve hâkimleri olacakt? Bu sorunun cevabn, Bacon, “bilgi güçtür”, diyerek vermi, gücü, güç elde etme güdüsünü kutsamt.
nsann tanrlatrlmas, insann ontolojik güvensizlik sorunu yaamasna yol açacakt. nsann böyle bir sorunla varln bile sürdürebilmesi mümkün deildi.
Çk yolu bulunmutu: Ontolojik güvensizlik sorunu, güç üreten araçlarn kontrol edilmesini salayan epistemolojik güvenlik alanlarnn geniletilmesiyle alacakt.
Modernler, bilgi’yi güç olarak konumlandrdlar; bilgiye sahip olarak güç üreten araçlara (tabiata, bilime, teknolojiye) sahip oldular: Sahte ama muazzam bir ar özgüven duygusu icat ettiler: nsan artk her eyi bilebilirdi, her eyi kontrol edebilirdi, her eye çeki düzen verebilirdi.
Nedir bu? nsann tanrlatrlmas elbette.
Bilgi üzerinden güç üreten araçlara sahip olunmas, zamanla araçlara sahip olma güdüsünün amaç hâline gelmesiyle, bu da her eyin yerle bir olmasyla sonuçland.
Sema’dan Arz’a düen, hayat yalnzca Arz’dan ibaret gören modern / seküler insan, arzn, arizîliklerinin yol açt maraziliklerin taarruzlarna maruz kalmaktan kurtulamayacakt.
Yalnzca bilgilenme / epistemoloji üzerinden bir dünya kuramazsnz. Bütün dünyalar da ykarsnz. Yaplan da bu oldu.
Ontolojisi olmayan bir uygarlk, dünyay cehenneme çevirecekti; bu kaçnlmazd.
Melekûtî âlemle irtibatn koparan, dünyay / hayat yalnzca mülk alemine kilitleyen bir uygarlk, melekûtî âlemden süt ememedii için insann meleksi melekelerini yok edecek ve yalnzca mülk âlemine mâlik / sâhip olma, mülk âleminde meliklik taslama / hegemonya kurma kaygsyla yaayacakt.
Peygamberlik fikri ve hakikati olmad için, insan tanrlatrlmt: Araçlar, amaçlarn yerine yerletirilmi, güç kutsanm, epistemolojinin / bilginin güç üreten araçlar (bilim, teknoloji, hz, haz vs) çoaltarak bu araçlara sahip olma güdüsünün insann amaçlarn yitirmesine yol açmas engellenememiti.
te Sünnet-i Seniyye’nin hayatî rolü, ontolojik bir imkân sunmas: ki bin küsur yllk pagan Bat uygarl tarihinin ürpertici serüveni, Kitab’n sadece okunarak / bilgilenerek insanca bir dünya kurabilmenin peygambersiz imkânsz olduunu gözler önüne sermeye yetiyor.
Oysa Sünnet-i Seniyye, bilgi’nin hayat hâline nasl dönütürülebileceinin yegâne anahtar. Çünkü Sünnet-i Seniyye, hakikatin dorudan hayat olmasnn, insann ftratn korumasnn tek sigortas.
Hakikate, bilme yolculuuna çkarak deil, olma yolculuuna çkarak ulaabilirsiniz.
“Ben Kitab okurum, anlarm” diyen kii, ne dediinin farknda bile olmayan zavallnn tekidir.
Çünkü aslolan Kur’ân’dr ama Kur’ân’ hayat hâline getirecek yol, Sünnet-i Seniyye’dir. Yani Kur’an asldr; Sünnet usûl. Amaç hakikate vusûl’dür / ulamak. Ama usûl olmadan vusûl olmaz. Fusûl / sapma, savrulma olur ancak.
Peygamber’in olmad bir yerde bilgi hayata deemez, aksine kör bilinç üretir, hayat da, hakikati de linç eder.
Peygamber’in olmad bir yerde, hakikatle dorudan, dolaysyla dourgan bir irtibat kurulamaz.
Mezhepler, Sünnet-i Seniyye’nin fonksiyonunu icra eder. Mezhepler, usûl yolculuklardr çünkü.
Sünnet-i Seniyye, dolaysyla mezhepler hem sâbitelerin deikenler (kültür) tarafndan yutulmasn önler; hem deikenlerin (kültür’ün) sâbite katna yükseltilmesinin önüne set çeker; hem de deikenlerin (kültür’ün) sâbiteler nda sonsuz bir ekilde yorumlanmasnn yolunu açar.
Ça tanyamazsanz, tanmlanrsnz. Bakalarnn kavramlaryla kendi dünyanz kuramazsnz.
Müslüman zihnini ve Müslümanca yaama zeminini yitirdiimiz için tanyamadmz, sürekli tanmlandmz bir ç/a’da zihnimiz, çada hurafeler çöplüüne dönüüyor ama bunu göremiyoruz bile.
Sünnet-i Seniyye, bize ontolojik bir alan açyor: Bizim hem ümmîlememizi (çan alarndan, balarndan ve dünyasndan arnmamz) hem de hakikati her hayat hâline getirme, ftrat yitirmeme kaygs ile hareket etmemizi salad için ontolojik felâketi önleyecek yegâne kaynaktr.
imdi insann ftratn korumasnn yolunun nereden geçtiini ve Batllarn çeyrek asrdr neden hadislere, Hz. Peygambere (sav) ve mezheplere saldrdklarn daha iyi anlyor olmalsnz.
Vesselâm.
Yazar: Yusuf Kaplan |
05-12-22 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||