Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 411 |
Ça tanmadan, çarmzn, çan kurmas yolculuuna çkamayz, demitim. O yüzden esasl bir ça okumas yapmamz gerekiyor.
Bu süreçte karmza çkan yakc bir gerçek var: nsan çifte özgürlük kayb yayor: Önce modernite ile birlikte insan kontrol ve kolonize edilerek demir kafese kapatld; postmodernite ile birlikte de, pasif nihilizm olarak tarif ettiim hedonizmin kölesi oldu.
Bize anlatlan bir masal masal var: “Batllar, insana acayip deer veriyorlar.” Görünüte öyle. Gerçekte de öyle mi acaba?
Ezberlerinizi çöpe atn: nsann bir kobay kadar deeri yok Bat›da.
Asl deerli olan insan deil, kobay! Kobay olmasa bu modern / kapitalist bilim gelitirilebilir miydi? nsan, kobay olduu ve güdüldüü ölçüde deerlidir.
Modern devlet, insan gütmek üzere icat edildi, esas itibariyle: nsan kontrol ve kolonize etmek için.
Foucault’nun modern devleti anlatmak için kulland panopticon metaforu, insann önce nasl kitleletirildiini sonra nasl kütleye dönütürüldüünü, en sonunda da belli dorultuda karakteri yok edilip kolayca güdüldüünü çok iyi gözler önüne serer.
Önce unu bilelim: Modernler, insan özgür iradesine kavuturacaz, diyerek isyan ettiler Kilise’ye. syan etmekte sonuna kadar haklydlar: Kilise, insann özgür iradesini ipotek altna almt. Yetmiyormu gibi günah çkarma âyinleriyle insan arndryor, boaltyor, psikolojik olarak rahatlatyordu!
Modernler ipleri ele geçirdiklerinde, nsan, kilisenin tasallutundan kurtuldu ama bu kez bilimin ve teknolojinin tahakkümüne girdi, kölesi oldu.
Bu kez bilim kilisesi, insann özgür iradesini yok etmi, hz, haz ve ayart üreten popüler kültür endüstrisinin ürettii narkozlu seküler günah çkarma / arnma âyinleri yapyordu: Sava teknolojilerinin yerini haz teknolojileri almt artk.
nsan özgür iradesini Hristiyan kilisesinin tasallutundan kurtard ama bu kez bilim kilisesinin kapanna kaptrd!
Bilim, modernliin balangçlarnda dünyann büyüsünü bozmu, hayattan / dünyadan kutsal kovmutu. Kovulan Kilise’nin kutsalyd.
imdi postmodern kültür endüstrisi, kendi seküler kutsallarn ve âyinlerini icat ediyor. Dinin kutsallarn hayattan kovan -bilim üzerinden yükselen- kapitalist kültür endüstrisi, bu kez dünyevî olan her eyi kutsuyor; hz, haz ve ayart’y kutsayarak, seküler ama geçici, sahte büyüler icat ediyor.
Okul, Ivan Illich’in yerinde tanmlamasyla “seküler âyin mekânlar”na dönütü.
Bilimsel devrim, Hristiyan Kilisesi’ni tahtndan ettiinde, Batl insan, zafer sarholuu yaamt ama sevinci kursanda kald, ksa süre içinde hem de: Bilimsel devrimle kitleleri harekete geçiren modernite, Weber’in “anlam krizi” ve “özgürlük kayb”’na yol açtn söyledii bir “demir kafes” üretmiti.
Kapitalist kültür endüstrisinin temellerini atan ve taycs olan medyalar vareden Seküler Bilim, braknz daha yaanabilir bir dünya ina edebilmeyi, dünyann büyüsünü bozarak, kutsal yok ederek, sahte kutsallar icat ederek, insan manevî ve varolusal krizin, dolaysyla insann Yaratc ile irtibatn koparan bir özgürlük kaybnn eiine, dünyay ise ontolojik yok olu felâketinin tam orta yerine frlatt.
Özetle… Hristiyan Kilisesi gitti, yerini Bilim Kilisesi ald.
Modernite, bilim üzerinden kuruldu: nsana kontrolü vermeyi vaadetti ama sonunda kontrolü araçlara kaptran insann özgürlüünü yok etti.
Gelinen noktada, postmodern süreçte, insan, ürettii araçlarn kölesi olmakla kalmad; bilim ve teknolojik araçlarn ürettii hz, haz ve ayartnn kölesine dönütü.
nsann, tabiat karsnda kazand her zafer, insann yenilgisidir aslnda.
Özgür iradesine kavumak için moderniteye dört elle sarld insan. Ama o günden bu yana en az iki kez özgürlüünü kaybetti.
Birincisi, modernitenin, bilimi kutsamas, insann güç üreten araçlar elde etme güdüsü, insann, eseri olan araçlarn esiri olmasyla sonuçland. nsan özgürlüünü güç üreten bilime / teknolojiye yani araçlara kaptrd.
Modernite, insan kitleletirdi, sürületirdi, araçlarn kölesi hâline getirerek özgürlüünü yok etti.
kincisi, Postmodern süreçte ise, insan, özgürlüünü hz, haz ve ayartnn kölesi olarak libido’ya kaptrd.
Libido, insan nihilizm ve anlamszlk çukuruna frlatt.
Özetle, modern dönemde, modernite insantekini sürületirdi, nesneletirdi; böylelikle özgürlüünü kaybetti insan; postmodern süreçte de, hz, haz ve ayart rejimi dromokrasi ile özgürlüünü yitirdi.
u an, teknolojinin / modernitenin ve libidonun / dromokrasinin köleleri, özgürlükten sözediyorlar!
nsan, çifte köleleme yaadn nasl anlayacak ve özgürlüüne nasl kavuacak, peki?
Sorulmas gereken asl soru bu ite. Önemli olan soru sormak, bu soruyu sormak zaten.
Sözün özü: Hem hayat daha iyi anlama hem de yaanan ontolojik felâketi idrak etme, özetle özgürlüünü yitirdiini farketme konusunda insana neyi yitirdiini hatrlamas gerektiini sormas ve bu sorunun izini sürmesi çok büyük mesafe katettirebilir.
Vesselâm.
Yazar: Yusuf Kaplan |
11-12-22 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
