Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : SANAT / ÞEHÝR ve MÎMÂRÎ | Okunma Says: 776 |
Pazarck depremiyle birlikte ehirlerimiz yerle bir oldu. Aslnda ehir filan yoktu! Ynd, beton ynlar! Ve ykld.
Dünyann en iir ehirlerini ina ettik biz Osmanl corafyasnda. Ama yüzyldr, çok barbarca katlediyoruz kendi ince, narin, iir ehirlerimizi. Osmanl ruhu öldü bu topraklarda. Balkanlar’da yayor yalnzca -o ruhtan habersiz insanlarla, ne yazk ki!
stanbul ve ehir üzerine düünme yolculuuna çkacam. lk olarak, tam 16 yl önce yazm bir yazm paylayorum sizlerle. ehir felsefesi ve medeniyet yazlar yazacam bir kaç hafta. O yazlara giri olacak sarsc bir yaz bu.
Çünkü bizim ehirlerimizi vareden ruh, ubudiyet ruhuydu: Ubudiyet ruhu, -üstad Sezai Karakoç’tan ilhamla söylersem-, ehirlerimizin de, ehirlerimizde yaayan insanlarn da, ufuklarn öteye, ötelerin ötesine ayarlamalarna imkân tanyordu: ehirlerimiz de, ehirlerimizde yaayan insanlar da, hep ötelerin haberleriyle, müjdeleriyle hayatlarn anlaml klyorlar ve böyle idame ettiriyorlard.
O yüzden, Avrupa’dan Kurtuba’ya ilim tahsil etmeye gelen Avrupallar, daha ilk gördüklerinde âk oluyorlard ehre.
Kaytlarda aynen öyle geçiyordu, Avrupal örencilerin Endülüs’ün bu nadîde çiçek-ehir›leriyle ilgili ilk tepkileri: “Buras cennetmi gerçekten, cennet!” eklinde oluyordu.
ehirsiz medeniyet düünülemez. Ancak ehri düünen, medeniyetin dülerini gören o ehre ruhunu veren yüce gönüllü insanlardr; ufuklar, sonsuzluun burçlarnda gezinen yürek insanlar dervileri, âirleri, kâtipleri, erenleri, âlimleri, bilgeleri, irfan yüklü, ilim deryas edeb ve sanat erbab…
ehirleri ehir yapan, ehirlerden medeniyet çkaran o ehirleri ve o ehirlerde yaayan insanlar vareden ruhtur: ehrin insanlarnn ruhu ve ufku.
Günümüzde ehir yok artk: ehirler öldü. Çünkü insanlar öldü ehrin; ruhu yani. ehre anlam veren, ruh üfleyen, ehri vareden “ulu-çnarlar” yok artk.
stanbul, bir medeniyetti; medeniyetimizin özü ve özeti, kayna ve pnar: Medeniyetimizi yeerten bir ulu ehri deildi yalnzca; medeniyetimizin tohumlarn, köklerini, özsuyunu, özünü ve sözünü barndran bir ulu çnar, balbana bir medeniyet.
Yeryüzünde baka hiçbir ehre nasip olmayan, benzersiz bir medeniyet.
stanbul, gayr- müslim nüfusun da youn olarak yaad zamanlarda, Müslüman bir ehirdi. Ama nüfusunun % 95’inden fazlas Müslüman ynlardan oluan stanbul, Müslüman bir ehir deil artk.
stanbul, bizim Endülüsümüz: Düüümüz, dülerimizin suya düüü. Tam bir harabeyi andryor o yüzden: Arabeskle eurobesk’in iki koldan giritikleri ykc, yok edici, çölletirici, ruhsuzlatrc saldrlar karsnda can çekiiyor…
Ruh ehri stanbul, ruhun iirini besteleyen ulvî, sonsuzluk arksnn sanatkâr stanbul, u an ten’e teslim; kötülüü emreden nefsin dölyata tenin batan çkarc, yok edici, uyuturucu hazlarna ve ayartlarna…
Kim demi bizim Endülüsümüz yok diye! Sorun bakalm stanbul’a, ne cevap verecek size…
Yazar: Yusuf Kaplan |
24-03-23 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
