Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 705 |
“Karsnda Sultan II. Abdülhamid’i gören ve oyununu oynayamayan Avrupal, padiahmz devirmek için çalyor. Biz bari düman gibi düünüp dümandan yana olmayalm.”
“Söyleyene deil, söyletene bak” derler. ster inann, ister inanmayn, aydnlk bir yürekten damlayan bu arifane sözler bir âlimin deil, bir ekyann azndan çkmtr.
Ayn dönemde Elmall Hamdi (Yazr) Efendi gibi âlimler Sultan’ tahttan indirecek düzmece fetvann müsveddesini karalarken, Ödemi dalarnda ttihatçlara direnmekte olan Çakrcal Mehmed Efe (halk arasnda “Çakc” diye bilinir) kendisini, ttihat ve Terakki’ye katlmaya davet maksadyla ziyarete gelen Doktor Nazm Bey’e böyle efece posta koyuyor, Avrupallarn ülkeyi bölmek üzere hazrlad planlara direnen padiahn yannda durmann aslî görevi olduunu söylüyordu.
Bu ite adna “halk irfan” dediimiz tarifsiz bir derinlikti.
“Efe” deyip geçmeyin, herkes efe olamaz ve kendisini çevresine kabul ettiremezdi. Çakrcal da babadan efeydi. Babas Çakrcal Ahmed Efe ile birlikte dalarda ekyalk yapm, yeri gelmi halk haraca balam, yeri gelmi soygunculuk yapm, adam öldürmü, Sultan Abdülhamid devrinde peine nice zaptiye ve jandarma birlikleri dümü, kaç defa kstrlm, kaç defa affedilmi, yine de silahn brakmam, tövbekâr olmamt. Zaten son nefesini de 1911 ylnda dalarda bir kuatma srasnda yedii kurunlar yüzünden vermiti.
Derken 1908 Temmuzunda Merutiyet ilan edilmi, ardndan Sultan Abdülhamid tahttan indirilmiti. te Çakrcal Mehmed Efe Sultana yaplan bu hakszl kabul edememi, Sultann davasn üstlenmiti adeta.
Zeybek geleneklerinde hükümetin posta arabasn soymak küçüklük kabul edilir ve tekin saylmazd. Bunun için o tarihe kadar posta arabas soygununa kalkmamt Çakrcal. Ancak gün geldi, Mula’da bir posta arabasn soyduu görüldü. Nedendi acaba?
Halil Dural’n Bize Derler Çakrca adl kitabnda dediine baklrsa efe, Sultan Abdülhamid’i deviren yeni hükümetten “intikam” alyordu. Böylece Sultan Abdülhamid devri yönetimini çok saydn halka ilan etmi oluyordu. Bir nevi “Bu yeniyetmeler gayri meru, benim gönlüm Sultan Hamid’den yana” mesajn iletiyordu. Artk “Hedefi hep hükümet kuvvetleri, hep hükümet paralar idi. Gaye yeni hükümeti ykmakt.”
Mula posta arabasnn soyulmas gibi mesaj verici hamlelerden sonra kendisini Tekilat- Mahsusa’nn kurucularndan Doktor Nazm Ödemi’te gizlice ziyaret eder. Davasndan vazgeçmesini ister, “gerekirse srt srta vererek” birlikte çalmak istediklerini anlatr. kna olmayan Efe’nin Doktor Nazm’a verdii cevap çarpcdr:
“Aa, ben padiahmz Sultan II. Abdülhamid’in Türk milletinin kötülüüne bir i göreceine inanmyorum. ‘Mevereti (istiare etmeyi) terk etti’ diyorsan ne yapsn? Herhâlde etrafndaki insanlar meverete lâyk kimseler deil. Sonra ‘her taraf hafiyelerle doldurdu’ diyorsun. Bu devirde hafiyesiz i görülür mü aa? Benim bile u civarda yüzlerce hafiyem var. Buna göre var sen hesap eyle.”
Ardndan yazmzn bana bir ksmn aldmz cümleler azad olur azndan:
“Avrupal topraklarmz paylamaya bugün deil çoktan karar verdi. Sultan II. Abdülhamid onlarn oyununa gelmiyor ve senin, benim, hepimizin, bütün Türk Milleti’nin haklarn korumaya çalyor. Karsnda Sultan II. Abdülhamit’i gören ve oyununu oynayamayan Avrupal, padiahmz devirmek için çalyor. Biz bari düman gibi düünüp dümandan yana olmayalm.”
Asl darbeyi sona saklamt tecrübeli Efe:
“Sen bakma, biz dada gezeriz ama olup bitenlerden haberdarz. Ben sizin içinize girmem. ttihatç falan olmam”.
Ahmet Eyicil’in Doktor Nazm Bey (2021) adl kitabndan aktardmz bu sözler âlimlerin gösteremedii basiretin, hakknda “Bize derler Çakrca” diye türkü yaklan bir ekyann azndan dile gelmesi bakmndan ibretliktir.
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
Yazar: Mustafa Armaðan |
31-03-23 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
