Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 525 |
Cumhuriyet’in 100. ylnda diktac tek parti cumhuriyetinden demokratik cumhuriyete geçi en temel meselemizdir. Kültletirilmi tek particilik, ideolojisiyle, bütün sistemi sarm ikonografisiyle halkn seçimine meydan okumaya devam ediyor.
Cumhuriyet tek partili rejimini ne kadar sürdürebilirdi?
unu batan söyleyelim: Türkiye çok partili hayata kendiliinden geçmedi. 2. Dünya Harbi’nden sonra d basklar böyle bir geçii mecburiyet hâline getirdi. Halk küstürmekten öte, derinden yaralam bir siyasetin sürdürücüsü olan CHP, baz rötularla halk kandrabilecei zehâbna kapld. Asl mesele “din”di. CHP, Fransz siyaset bilimci Maurace Duvarger’in ifadesiyle, Ortadou’da slâm’ geriletmek iini üstlenmiti. Bunu her eyi göze alarak yapmaktan da geri kalmamt.
Halka sorulmadan, hatta halkn hissiyat hiçbir ekilde dikkate alnmadan “inklâplar” yaplmt. Fakat devran dönmütü, artk seçimi bunca zamandr hiçe saylan halk yapacakt. Bu büyük hesaplamadan zaferle çkmak umulabilir miydi? Seçime doru baz göstermelik deiiklikler yapld, imam hatip kurslar filan açld. Millet inanmad!
Siyaseten iktidar!
CHP kaybetti, fakat iktidar siyaseten deiti! Seçimi kazanan Demokrat Parti, gerçek iktidar deiikliinin altyapsn oluturamad.
Siyasî iktidar deimiti, fakat bürokrasi CHP’nin ideolojik iddialarn sürdürüyordu.
Devletten beslenen sermaye ayn yolda idi. Basn ayn ekilde ideolojik merkezin sesi olmaya devam ediyordu.
Bu u sonucu dourdu: Seçimle gelenleri iktidar igalcisi olarak görmek ve göstermek!
“Cahil halk” din istismar edilerek kandrlmt! Halka ramen halk düünen “halkç” partiyi bu yüzden seçmiyordu! Bu yüzden seçim sonuçlar meru saylmazd.
Halk neden cahildi?
1950’ye geldiimizde Türkiye’de okur yazarlk oran bütün iirmelere ramen yüzde 30 civarndayd. Baz vilayet merkezlerinde (Isparta, Burdur, Amasya, Bolu, Çorum, Mu, Ar, Siirt gibi) lise yoktu. Memlekette üç üniversite vard, yüksek öretim gören örencilerin toplam 10 bini bulmuyordu.
Cumhuriyeti temsil etmek iddiasnda olan parti, ideolojik bir ilköretimden ötesini programna almamt. Benimsedikleri pozitivizme göre dinin devri geçmiti; ksa süre içinde dindarlk bitecekti. Devrin mehur Maarif Vekili Hasan Ali’ye göre, köy enstitüleri sayesinde be-on yl içinde memlekette dindar kalmayacakt…
1950 seçimi bu iddialar bçak gibi kesti!
Seçimi kazanan Demokrat Parti, Türkiye’nin yakn dönem baskc geçmiini tarihe havale ederek yeni bir sayfa açabilirdi. 1932’de balatlan Türkçe ezan dayatmasn iptal etmek sembolik olarak mühim bir iti. Fakat asl büyük i; tek parti CHP’sinin anayasasn deitirmek, öretim sistemini devrim tarihi düzmecelerinden temizlemek ve zihinleri bulandran tek parti sloganlarn ortadan kaldrmakt.
Gerçek inklâp frsat kaçrld
Eer bu baarlabilse idi, Türkiye’nin yakn tarihinin en büyük inklâb gerçekletirilmi olacak ve millet zihin yarlmasna uramadan objektif ölçülerle yoluna, rasyonel bir yönetim tesis edilerek devam edecekti.
1950’den sonra CHP anayasas olduu gibi duruyor, sadece 1940’lardaki “arlatrlm” metin eski hâline getiriliyor. Bürokrasi, sistemdeki arln koruyor. Eitim sistemi, temel yap içinde ireti duran ufak tefek deiikliklerle devam ediyor. Basn, tek parti ideolojisinin propaganda cihaz olmay sürdürüyor…
Demokrat Parti büyük bir frsat kaçrd ve bu inklâb yapamad. Hatta daha ötesi, CHP ideolojisini tahkim edecek ilere giriti. Dünyada benzeri olmayan 5816 sayl “koruma kanunu”nu çkard. Türkiye’nin gerçek millet zeminine oturan Milliyetçiler Cemiyeti gibi sivil toplum kurulularn kapatt, yayn organlarn engelledi.
Sonuç ne oldu?
nklâp yapamayan Demokrat Parti, inklâpç olduunu iddia eden vesayet merkezleri tarafndan darbe ile yönetimden uzaklatrld. Anayasa onlara bu hakk veriyordu! “Atatürk Cumhuriyeti” igalden kurtarlmt!
Daha sonra Demokrat Parti’nin seçim baarsn Adalet Partisi de tekrarlad, o da 12 Mart Müdahalesi ile iktidar brakt. Anavatan Partisi elde ettii büyük çounlua ramen 1980 darbesinden sonra Anayasa’dan pekitirilmi CHP ilkelerini temizleyemedi. Bu yaplamad için ideolojik vesayet merkezleri siyasete sürekli müdahale etti. Bu müdahaleler sonunda 28 ubat’a kadar vard.
rticâî bir müdahale: 28 ubat
28 ubat müdahalesi 21. yüzyln eiinde en koyu tek parti dönemine dönü için yaplm gerçek manasyla “irticâî” bir müdahale idi. Seçilmi bir iktidar, yine “Anayasa’ya ramen cumhuriyet yönetimini ele geçirmi igalci” muamelesi yaplarak ykld.
Devleti, 1930’larn ideolojisi ile ve vesayet merkezlerinin gölgesinde salkl ekilde yönetmek mümkün deildi. 28 ubatç iktidar acze dütü, bütün göstergeler tersine döndü. 2001 yl 19 ubatnda devletin tepesinde “Anayasa kitapç krizi” patlak verdi. Millî Güvenlik Kurulu toplantsnda eski Anayasa Mahkemesi Bakan Cumhurbakan Ahmet Necdet Sezer, Babakan Bülent Ecevit'e Anayasa kitapçn frlatt. Piyasalar allak bullak oldu. Bu göstermelik kriz ekonomik krizi körükledi.
Bu artlarda seçim mecburiyet hâline geldi. MHP lideri Devlet Bahçeli, muhtemelen sonuçlarnn partisi aleyhine olabilecei ihtimalini de göz ününde bulundurarak erken seçimin yolunu açt. 2002 seçimlerinde koalisyon partileri tamamen tasfiye edildi. CHP geleneinin iktidardaki temsilcisi Ecevit’in DSP’si, MHP ve ANAP bu tasfiyeye maruz kalan partilerdi. DP-AP geleneinin devam olarak görülen DYP de baraj geçemedi.
Böylece tek parti zihniyetine bulaan, 28 ubat vesayetçiliini benimseyen veya ona yeterince kar çkamayan partiler siyaset sahnesinden silindi. Bu partilerden ancak MHP tekrar baraj ap, bir sonraki seçimde Meclis’e girebildi.
Tek parti anayasasn deitirmek için yeni bir frsat
2002 seçimleri seksen yllk tek parti anayasasn deitirmek için bir frsat olabilir miydi?
Seçimi %33.43’lük oranla kazanan AK Parti’nin lideri cezaevinden çkmt, ama siyasî yasaklyd. Ancak bir yl sonra siyasî yasa kaldrld, Meclis’e girdi ve hükümet bakanln üstlendi.
AK Parti de bütün sa iktidarlar gibi ekonomiyi, memleketin kalknmasn esas ald. Bir süre sonra ayana dolaacak kanunlar, Anayasa’y mühimsemedi. Öretim sisteminde köklü deiiklik yapmad, resmî kültürel alan neredeyse olduu gibi brakt. Bürokratik elit bütün deimelere ramen tek parti ideolojisini sürdürdü.
Cumhuriyet’in 100. ylnda diktac tek parti cumhuriyetinden demokratik cumhuriyete geçi en temel meselemizdir. Kültletirilmi tek particilik, ideolojisiyle, bütün sistemi sarm ikonografisiyle halkn seçimine meydan okumaya devam ediyor.
Yazar: D. Mehmet Doðan |
06-05-23 |
||
| E mail: gercekhayat.com | Tweet | ||
 |
 |
||
