Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 425 |
Kültür Sava zihniyetler çatmasdr; kazanan taraf kendi yaam biçimini, referans kaynaklarn, deerlerini “rza imali ve cazibe oluturarak” kamusal alana hakim klar ki bu da Kültürel ktidar’dr.
Kültürel ktidar dindar-muhafazakarlar Kültür Bakanl ve belediyelerin faaliyetlerinde aryor! Bu “projeci kafa” , “kültür rantçlar” Kemalist modernitenin igal ettii yeri, etkileri dönütürmek yerine “kültür için ayrlan kaynak”lar kullanmann kavgasn veriyor. Dahas bu kaynaklar kendilerine emanet edilenler de imkanlar dönüüm salayacak temelli yerlerden çok iir-ark gösterilerine, panayr kafasndaki festivallere, kimseye hitap etmeyen, düünce dünyasna da seslenmeyen yaynlara “aktaryor.”
Halbuki Kültürel ktidar, etkinlik düzenlemek deil kamusal alan yönlendirmek, insanlarn zevklerini, ilgilerini, yaam biçimlerini etkilemek, kendi öz kaynaklarn üzerinden cazip içeriklerle yönelimleri belirlemektir.
Bu açdan Kültür Sava Kültür Bakanl ve belediyelerle deil bata siyasi iradenin dönüüm iradesi, eitim müfredatlarnn ekillenmesi, yeni bir tarih yazm, öteki’ni tanmlarken kendi’ni doru konumlandrma, paradigma gelitirme, etkin ve çekici içeriklerle deerler sistemine baka’sn getirmekle yürütülür.
Kültür Sava’nn, kulturkampf’n ilk art Kemalizmle, Bat modernitesi ve kapitalizmle sorunlu olmak, onu yerinden etme pratiine girimek…
Kültürel ktidar’n ilk art ise bu paradigmalarn yerine en kalitelisini koymak, arzu’lar, tutku’lar, ihtiyaçlar, rza’y belirleyip yönlendirip karlaabilmektir.
Türkiye’de kültür adna konuan, üreten, söz söyleyen, bu kayglar dile getirenlerin pek çounun Kemalizmi, statükoyu, küresel kültürü tesirsiz klma hedefi bulunmad gibi onlarla sorunu da yok. Kültür Sava verilen yerin meruiyet zemini hala laiklik… bu, varln koruduu sürece, asimilasyon devam eder.
Kültür Algs
Türkiye’de kültür algs, özellikle muhafazakar-dindar çevrelerde son derece hatal ve tehlikeli…
Kemalist, sol-liberaller kültürü eko-teo-politik siyasal alanla özdeletirip, bu laik zemini korumak için yeri geldiinde küresel burjuvann acenteliini yapmaktan çekinmezken; muhafazakar, slamc, milli-yerli kültür adamlarnn pek çou da kültürü bo vakti ho elenti ile geçirme, küçük burjuva zevki, entel ura görmeye devam ediyor.
Kültürel ktidar kurulamad yaknmasnn gerisinde bu anlay yatyor; sanatçy, yazar koruyup kollama, onlara “i verme”, kültür ölenleri, toplantlar düzenlemeyi kültür sayanlar, bu konuda politika belirleyenler, müteahhitlik hizmetleri ve arsa rantn kültürden mühim görenlerle ayn kafa yapsnda.
Gelenei hamasetle görselletirme, yazar ve sanatçlar yücelten içeriksiz programlar gerçekletirme, kültür endüstrisinin mekanlarnn reprodüksiyonlarn ina etme kamusal yayn yapan “kültür televizyonu”nda alt yazl yabanc film yaymlama, düünce tarihini güncelletirmeden, Türkiye’nin geleceine yanstmadan aktarma ile Kültürel ktidar kurulaca zannediliyor.
Ne Yapmamal?
Kültürel ktidar Yolu’nda yaplmamas gerekenler, en az gerçekletirilmesi gerekenler kadar mühim. AK Parti’nin 21 yllk iktidarna mukabil bu mevzuda etrafl bir ilerleme gerçekletirilememesi imdiye kadarki uygulamalarla ve bak açsyla ilgili. Bu açdan baörtüsünün kamusal alandaki serbestiyetinden mam Hatip Okullarnn etkinliine, Ayasofya’nn açlmasna dek pek çok hadise Kültür Sava’nn en etkili sonuçlar arasnda.
Bunlar destekleyecek köklü programlarn tatbiki, paradigmalarn kurulmas evvela kültür adna u tür ilerin sona erdirilmesine bal biraz da…
Kamunun, siyasi kliklerin entelektüel alan dorudan destekleyerek, yetenekleri, üretimi, çarm, çabay ortadan kaldracak tekellemelere son vermesinde fayda var.
Bunun yerine kaliteli ekiplerle belli kriterdeki herkesi, grubu desteklemesi, yol açc usul tutturmas, kaliteli ile çapszlar arasndaki tefrikin bu “serbest piyasa”da gerçeklemesi, çoulculuun, çok sesliliin salanmas hayli mühim.
Bunun yerine okullarda, üniversitelerin ilgili bölümlerinde isteyen herkesin de devam edebilecei ciddi, müfredat olan, kaliteli isimlerin hocalk yapt ama teorinin ötesinde pratii de içeren müstakil dersler, bölümler açlabilir.
Neler Yaplmal?
Salam bir kulturkampf için salam bir eko-politik gerekir.
Lenin, Ekim Devrimi’nin hemen akabinde paradigmalarn köylere kadar ulatracak bir dizi kültürel faaliyetle siyasi devrimi kültürel devrimle desteklemiti.
Mesele yalnz propaganda deil aksine öteki’ne kar kendi’ni sarahaten gösterebilecek, temellendirecek, kabullendirebilecek bir ortam hazrlamaktr.
Max Weber mektuplarnda 19. asrn son çeyreinde “kültürümüz” dedikleri her eyin esasnn Hristiyanla dayandn ifade eder. Bu açdan Kültürel ktidar serbest etkinliklerle deil planl, programl, etrafl bir düzen tekiliyle ina edilir. En bata zihin dünyasnn yaayan hali kültürü benimseyecek insanlarn ekonomi-politikçe belirgin standartlara kavumas gerekir. ktisadi, hukuki, kamu düzeni ve özgürlükler açsndan rahatszlklarn en aza indirildii siyasal alan Kültür Savan baarya ulatrr.
Kültürel ktidar için unlarn tekili, kaliteli ve ciddi bir programla sonuna kadar yürütülmesi elzemdir.
1- Kadro
Salam bir Kültür Sava için buna inanan bir kadro, uygulayclar… Kaliteli, eko-politikten, uluslararas konjonktürden haberdar, neyin kültür, sanat, edebiyat, fikir olduunu bilen, kariyer ve para karsnda ebekelere, kötüye teslim bayra çekmeyecek güçlü ruhlar gerekli.
Günümüzde iktidar çevresinin kültürünü yönlendiren, tink tank’lara, sivil toplum kurulularna hükmeden, reklam kaynaklarn sevk ve idare eden karar alclarn bazlarnn yetersizlik, meseleyi yurtçuluk, ideoloji as, basit düzey okur yazarlkla e deer gören çap sorunlar…
Öteki bazlarnn ise büyük kaynaklar güçlü ve etkili yayn, kaliteli entelektüel snf teekkül ettirme yerine kasten en alt düzey isimlere dergi çkarttrp, dijital tekno-kültür araçlaryla yaynlar yaptrp asl meseleleri perdeleyecek, asl yazmas ve okumas gerekenleri ortadan kaldracak ekilde çalmas Kültürel ktidar’ engelliyor.
Dar klikler, ebekeler kendi aralarnda bile bölünerek fikri, edebi üretim yerine yalnzca basit raporlarla i yapyor görüntüsü veriyor. Elbette buna kültür, eitim bürokrasisinde ii bilenlerin sindirilmesi yahut muhalif cenahta yer al nedeniyle verimsizliine ek, etkinliklerle, cazcyla türkücüyü bir araya getirmeyi marifet bilen yüksek bütçeli panayrlarla esas meseleyi gözlerden kaçranlar da eklemeli.
Kabul etmek gerekir ki, Ayasofya’nn açlndan, Kemalizmin ana güzergahndaki uygulamalar kaldrna kadar sahici Kültür Sava fikri yalnzca Cumhurbakan Erdoan’da var!
Erdoan’n Cumhuriyet’in 2. asrna girerken bu kazanmlar koruma adna güvenlik siyasetindeki gibi temelli, salam politikalar için esasl ve sahici bir
Bunun için öncelikle hali hazr tüm aktörlerin sahneden alnmas icab ediyor.
Siyasetin güdümünde olmayan bu düünür snf, entelijansiya zamann-tarihin-medeniyetin ruhunu gelecei ekillendirecek kanallarn kendi mecranda verimli akmasn salayacak.
2- Paradigma-Program
Kültür Sava verebilmek, Kültürel ktidar kurmak için hayata-dünya sistemine-Kemalizme kar bir sözünüzün olmas gerekir.
21 yllk iktidar döneminde milli-yerli, slamc, radikal, tarikat ve cemaatçileri bir araya getiren hikaye; Kemalizmin dindar, muhafazakarlar dlad söylemi, merkez-çevre uygulamas artk nihayete erdi. Bir anlamda deniz bitti…
21 yllk siyasi iktidara ek, 28 Mays’taki yeni baar tüm “bize urada burada yer vermiyorlar” yaknmalarn ortadan kaldrd.
“CHP zihniyeti bizi dlyor” retoriiyle 21 yl üretmeden geçirdikten sonra moderniteye, kapitalist dünya sistemine, Kemalist kültür ve zihniyete mukabil dört ba mamur paradigma, program ve düzen kurma vakti geldi.
Cazip bir ekonomi, mparatorluk demografisini, devlet mekanizmasn sürdüren Türkiye’yi ve millet ban güçlendirecek bir adalet sistemi, radikal kamucu nizam, eitim ve akademi tesisi de bu paradigmann doru kurulup eksiksiz yürütülmesiyle ilgili.
Liyakatsizlikten, yetersizlikten ikayet edip ahlak vurgusu yapan naml-anl hocalarn bile kendi çocuklarnn tezlerini yazp sisteme soktuu, kiiye özel ilanlarla almlarn yapld, dini-seküler ebeke ve cemaatlerin yetenek öldürdüü, bakasna hayat hakk tanmad, tezlerde sadece aktarmlara müsaade edilen akademi, eitim sisteminin yk-yap usulüyle yeniden inas da bu kültür aklnn, paradigmann neticesinde ekillenmesi icab ediyor.
a- Kültürel ktidar ve kulturkampf’n yolu Milli Eitim’den, yepyeni bir müfredattan… ders kitaplarndan tüm eitim materyaline kadar 1071’den sonra ekillenen zihniyet dünyasnn çada versiyonunu gençlere eitim kanalyla gösterilmesinden geçiyor.
Müfredat Kemalizmin yapt kesintileri, kopular kaldrarak Osmanl’dan günümüze devamll salamak, medeniyet unsurlarn dinamik klmak, özellikle Tanzimat’ta ortaya çkan slam-laiklik ikiliini net biçimde belirleyerek asl yönümüzün Batl kapitalizm olmadn, Mekke ve Türkiye merkezli bak açsyla anlatmaya odaklanmal.
b- Müfredat dijital tekno-kültür gerçekleri ve enstrümanlar üzerine ekillense de yeni bir tarih yazm, tarih felsefesi ortaya koymal.
Kemalizmin tarih tezi, tarih felsefesi ve yazm tümüyle gözlerden rak tutularak, özellikle 1071 sonrasndaki devlet, millet, deerler, toplum ve birey geliimi sahih ve sahici biçimde elbette öncelikle eitim kanallarnda gözler önüne serilmeli.
Kemalist karalamalar, yok saymalar, çelikiler, mitolojik ve slamsz Türk vurgular, yersiz kahramanlatrmalar, Kemalist kültçülük, hamasetler yerine hakikatleri dijital tekno-kültür gençliine özgü bir aktarm biçimiyle yazmal.
c- Öteki ile etkin mücadele için kök-deerleri güncelleyerek tekno-hüman’a tamay baarmak gerek.
Bu amaçla günümüzde iletiim kanallarnda çokça yer verildii gibi Aristo ontolojisini, Yeni Platonculuu yani felsefe ders notlarn anlatma yerine küresel kültürün enjekte ettii ideolojiye kar kendi deer sistemimizi dijital tekno-kültür felsefesiyle birlikte ina etmeliyiz.
Feminizm, unisex birey, ecinsellik, müphemlik, hiyerari-otorite kartl, açk uçluluk, post-truth, hazclk, ego, tüketim, gayr insani konfor, maal burjuva, kendilik ad altnda marjinal bireycilik, faizm, göçmen kartl, relativizm, evden kaçmaya övgü gibi cari deerlerin karsna…
Dierkâmlk, çelebilik, düeni kaldrma, imece, bakasnn aybn örtme, nezaket, empati, Müslüman kardelii, iyinin kökeninin insandan deil Allah’tan geldii, ilkelere, ideallere, büyük anlatlara sadakat, gibi pek çok erdemi dijitalin, görselliin, sinemann, uygulamann eliinde propaganda etmeden “yaatarak”, “tecrübi” mantkla ileyebilmeli.
3- Uygulama Araçlar
Kültür Endüstrisi’nin matbuattan sinemaya, tasarma, oyuna, sosyal medyaya, gastronomiye, galerilere, müzie dek etkili 11 arac var. Günümüzde tesiri gittikçe azalan ise selüloza dayal matbuat… gazetelerin, kitaplarn, dergilerin takipçileri gün geçtikçe azalyor. Dijital içerikler matbuatn yerini alyor. Bu nedenle kültür kanallarnn daha çok “içerik üretimi”ne dönmesi gerekiyor.
2000 öncesinde yaygn “adam adama ileti” yani yurtlar, okuma gruplar, epistemik cemaatler yerine “tam saha markaj”a geçmek daha etkili sonuçlar verir.
Mesela, yllardr bize özgü bir iktisadi anlay ve düzen gelitiremediimiz açkken bu aç kapacak, Türkiye’ye yön verecek bir iktisat dergisi bulunmuyor. Eletiriden çekinmeden temel referans kaynaklarmz üzerinden ihya ve ina öncelikli ekonomi yayn, çevresi dier tüm sahalardaki gibi teekkül ettirilmeli.
Yazar: Ercan Yýldýrým |
13-06-23 |
||
| E mail: ercanyldrm.com | Tweet | ||
 |
 |
||
