Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : SANAT / ÞEHÝR ve MÎMÂRÎ | Okunma Says: 612 |
Nasl?
Bekâra kar boamak kolay.
Slogan atyorsun ama u iin nasl yaplacan da söyle bakalm.
Sabr kardeim, sabret biraz.
Türkiye’de nüfus, ülke topraklarnn %3’üne skmtr. (Gerçi dünyada da böyle ya!..)
Bu sebeple tk tk, nefes alnamaz bir yaplama vücut buldu. stanbul 20 milyona ulat.
Darack sokaklar.
nsann üstüne üstüne gelen devasa apartmanlar. Yetmedi gökdelenler.
Camdan binalar.
Camdan bina nedir?
Bir illüzyon. Yani “Yok bina”. Burdan bak, arkasn gör. Böyle bir imaj.
Türkiye’de bütün ehirlerin havas kirli. stanbul’da Çamlca tepesine çkn, yaz-k ehre öyle bir bakn. Bir gri bulut her yan örtmütür, baz semtler görünmez olmutur.
Sanayi ehri bu mudur? Evet budur. Lakin bizimki sanayi deil ortaya kark, sorunlar kangren olmu bir yap, neredeyse çapraz bilmece.
Fazla uzatmayalm.
Metropol’de yaayanlar stres altndadr. Bu ehirden kaçmak isterler ama, u veya bu sebepten güç yetiremezler. Modern hayat tarz (Bu konu çok geni) ahtapotun kollar gibi insan kuatmtr.
Peki, nasl oldu da, insanolu böylesi bir kapal cezaevine kendini bile-isteye tkverdi?
BM’nin üç bin sayfalk raporuna (2021) göre buna sebep “170 Yllk nsan Hatas”dr.
“170 Yllk nsan Hatas” nedir?
Sanayi Devrimi efendim, sanayileme.
u “put haline getirilen” ilerleme-gelime-büyüme-zenginleme-refah ve konfor hayalinin motoru.
Bu hayal gerçek oldu, insanlarn hayat kolaylat, bir konfora kavutular.
Kavutu lakin bu konfor pahalya patlad. öyle ki dünyann çivisi çkt. Bildiiniz eyler. Ozon tabakas delindi, yeryüzü snd, kuraklk, seller, yangnlar, kasrgalar ald yürüdü. Çevre meselesi ön plana çkt. Konferanslar topland. Her seferinde sera gazlarnn azaltlmas istendi. Ancak en çok sanayileen, atmosferi en fazla kirleten ülkeler buna raz olmad vs. vs.
Kapitalizm kölelerin kanndan devirdii tatl hayat iksiri ile insanl sarho etmiti. nsanlar kazanmlarn (konforu) terketmek istemiyorlard. Onlar avutacak bir yol bulundu: Sürdürülebilir kalknma.
Bizdeki macera ise öyle oldu: lk emir: “Altna hücum!”
Yani metropole doru bir bitmeyen kou. lk giden kazanyor.
Büyük ehirleri oluturan karmakark yaplama sanayileme sonucu deil, rant ekonomisi ile vücut buldu. Kapann elinde kalan servet. stanbul: Ta topra altn.
Aradan yarm asr geçti ve birden yer sarslmaya balad. Marmara depremi ardndan “asrn felaketi”. Deprem çürük-çark yaplar dümdüz ediyor. Yaklaan büyük stanbul depremi metropol ahalisinin uykularn kaçrd ve yetkililer tedbir almak için kollar svad.
Çare: Kentsel dönüüm.
yi, güzel. Çürük binalar ykalm, salamn yapalm. Tamam. Ama arkada binalar brak baz semtlerin tamam çürük. Ve bu semtlerde milyonla nüfus yayor. Bu semtlerin dönüümü kaç yl sürer? Bu sebeple esas olarak zihinlerde bir dönüüm gerekiyor.
Nedir o?
Sanayiden uzaklap tarma, topraa yönelmek. Kapal cezaevlerine dönmü bu ehirlerin kaplarn açn. nsanlar özgürlüe kavuturun. Uçsuz bucaksz ovalar bizi bekliyor.
ehirleri boaltn.
Fotorafta gördüünüz ev âfet bölgelerinde (köylerde) bulunan vatandalar için (evleri yanan veya yklan) yaplm.
Üç art bir oda says var. Yeillikler içinde bu evlerin yöresel mimariye uygun be farkl tipi bulunuyor. Tek veya iki katl. Etrafnda dier evler, ahrlar, köy kona ve camisi var. Bu evler 45 günde yapld.
Ev deil villa.
nsan hevesleniyor.
Bu anlay ile Anadolu’nun müsait yerlerine ehirlerin kurulduunu düünün. Dönüüme urayacak semtlerin sakinlerine böyle bir teklif götürün. Diyelim teklif kabul edildi. Bu insanlar ne yiyecek, ne içecek, nerede çalacak?
Yahu arkada ben bir hikâyeciyim, bana o kadar yüklenmeyin.
stanbul’un yüzde yetmii halen köylüdür. Merak etmeyin bu hayat isterler, yeter ki geçim derdi olmasn.
Yöneticiler böyle bir giriimi kabul ettiklerinde bu ii üstlenecek kadrolar hazr.
ehir planclar, tasarmclar, müteahhitler, mühendisler, iktisatçlar, i insanlar vb.
Tarm önceleyen, lakin tekstil vb. gibi çevreyi kirletmeyen; suyu, havay, topra zehirlemeyen sanayilerin de vücut bulduu bu yeni hayat tarznn felsefesini, fizibilitesini yaparlar. Evet yeni hayat, sade hayat.
Deprem bize bu frsat verdi.
En azndan böyle eyler düünmeye baladk.
Olur mu? Olur!..
Yazar: Mustafa Kutlu |
21-06-23 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
