Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MAÂRÝF (Eðitimle Ýlgili Yazýlar) | Okunma Says: 512 |
Önyargya ilikin çalmalarda kullanlan örneklerden birisi Gordon Allport’un kulland u örnektir: “Siyah bir kadn kstlayc bir sözlemeyle ilgili bir davada davac konumundadr. Savunma avukat kadna, ‘Rengin ne?’ sorusunu yöneltince kadn, ‘nsan rengi,’ diye cevap verir. Ardndan avukatn, ‘Peki derinin rengi ne?’ diye sormas üzerine kadn bu defa da, ‘Doal renk,’ cevabn verir. Allport’a göre, avukatn stratejisi younlatrma mekanizmas dedii eyin izini tamakta, simgeyi ve onun temsil ettii eyi -yani bu örnekte, siyah olmann gözle görülür göstergeleri ile bu durumdan çkarsanan, aa bir statüye sahip olma niteliini- bir araya getirme eilimi göstermektedir. Renk ile statü arasnda, insanlarn neticede ‘iaret ile iaretin ifade ettii eyi birbirine kartrmas’na yol açan bu younlatrma mekanizmas yoluyla kurulan ba dnda nedensel bir ba yoktur.”
Benjamin Arditi’den yaptm bu alnt ile hayatmzn tüm alanlarnda maruz brakldmz younlatrma mekanizmalarna dikkat çekmek istiyorum. Yaadmz hayat, içinde yer aldmz iliki a, tabi tutulduumuz bürokratik rutinler, devletin-kurumlarn ileyii çounlukla destek ald younlatrma mekanizmalar nedeniyle gözümüze kar çklmas düünül(e)meyen bir doallkla gelir, öyle gelmesi için de uralr. aret ile iaretin ifade ettii ey arasnda nesnel, nedensel bir iliki olduunu düünürüz, öyle hareket ederiz. Ivan Illich eitim bahsinde bu ilikinin varlna dikkate çekerek ‘muhayyilenin okullamas’ndan bahsetmiti. Muhayyile okullatnda eitim faaliyetinin indirgendii alan ve iliki doal gelmekle kalmayacak ayn zamanda insanlar baka araytan da mahrum brakarak bir tür mahkûmiyete yol verecektir.
Younlatrma mekanizmalar üzerinden tutuklu hale geldiimiz ve daha da vahimi farknda olmadmz bu mahkûmiyet durumu açk ki normal mahkûmiyet durumundan bariz bir ekilde farkllk arz ediyor. Normal koullarda mahkûmiyetinizi salayan düzenee ilikin ister olumlayc ister reddedici bir tavrnz olsun; mahkûm edildiinizin bilincinizdesiniz. Ceza size ar, makul, ahlaki veya ölçüsüz gelebilir ancak belirli bir ileyi neticesinde mahkûm edildiinizi bilirsiniz. Mahkûmsunuz ve bunu biliyorsunuz! Dolaysyla hayatnz bildiiniz bu durumunuz üzerinden ekillendireceksiniz. Younlatrma mekanizmalar üzerinden tabi tutulduumuz mahkûmiyeti fark etmek, onun bilincinde olmak ise ilki kadar kolay olmuyor. Bunu fark etmek için içinde yer aldmz bu aka bir mesafe almak ve eletirel bir gözle yerleik yapy yeniden ele almak zorunluluumuz var. nsanlarn bir tabiat kanunu doallnda durumu alglamas gerçekten ii zorlatryor.
Dier taraftan bir tabiat kanunu gibi alglanan durumu örnekte de görüldüü üzere bir takm savunma avukatlarnn ayrca tahkim etmesi ve operasyonel bir ekilde kullanmas ii çok daha zorlatryor. Üstelik younlatrma mekanizmalar fark edilmesi görece kolay olan -ki bu kolayn fark edilmesi ile milyonlarca insann ölümü, sömürülmesi, mücadelesi vs. üzerinden gerçekleebilmitir- renk/rk ayrm gibi son derece kaba ihlaller, ayrmclklar üzerinden ilemekle snrl deil. Tersine bu younlatrma mekanizmalar üzerinden ileyen ve fark edilmesi bile ayr ve youn bir dikkat ve eletirellik gerektiren mahkûmiyetler bizi belirli tahakküm pratiklerine raz gelecek ekle sokmaktadr.
Yukarda örneini verdiim ‘muhayyilenin okullamas’ bunun saf örneklerinden birisidir. Muhayyilenin okullamas eitim-öretim gibi faaliyetler ile okul arasnda biz özdelie yol vermekle kalmyor. Buradan hareketle ezamanl olarak zorunlu, kitlesel bir eitim formuna bütün bir toplumu kapatmaya götürüyor. Belirli bir mesafe ve eletirellik salanmadnda ne bu özdelii ne de zorunlu ve kitlesel formu eletirmeniz mümkündür artk. Bu kapana yakalandnzda okulunuzun teknik imkânlarnn iyi olmasn, zorunlu eitimin süresinin artmasn vs. gibi prangalarnz ldatan taleplerle yol aldnz fark bile edemezsiniz. Oysa prangalar ldatan düzenek içinde kalmak yerine siyahi kadnn yapt gibi maruz brakld mant/kurguyu tersine çevirmek/çevirebilmek veya reddetmek/reddedebilmek bizi toplumsalln olumsal eiine çkarabilir. Bundan sonras da tpk öncesinde olduu gibi yapp ettiklerimizin nitelii üzerinden ekillenecektir.
Yazar: Abdülbaki Deðer |
15-07-23 |
||
| E mail: maarifinsesi.com | Tweet | ||
 |
 |
||
