Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / ÎMAN VE ÝSLÂM | Okunma Says: 4780 |
nancn kültüre kaynaklk ettiini, inancn kültürle iç içe geçtiini gözlediimiz en yaln tezahür alanlarndan birisidir Muharrem ay. Elbette bu ay özellikli klan 10 Muharrem tarihidir. Zira "Âûrâ/Aure" olarak anlan bugün, sadece baz Peygamberlerin yaad önemli hadiselerle ilgili bir hatrlatma içermekle kalmaz, "Kerbela"y da bilincimize ve gündemimize çiviler...
Sk tekrar edilen eylerin zaman içinde ruhunu yitirmeye ve mekaniklemeye balamas eyann tabiatndandr. 10 Muharrem tarihinin anlam ve ifadesi için de ayn ey söz konusu. Zaman içinde ona ilikin olarak hafzamzda kalan, genellikle sadece yukarda deindiim bir-iki balktan ibaret olur ki, aada onlarla ilgili bir miktar detaya girmeye çalacam. Bu noktalarda alg ve uurumuzdaki mekanikleme arzasn ortadan kaldrmak için bir "hafza ve alg tazelemesi" yapmakta fayda var:
Rivayete göre 10 Muharrem'de Hz. Adem'in balanma talebi ve Hz. Yunus'un kavminin tevbesi kabul olunmu, Hz. Nuh'un gemisi, içindekilerle birlikte tufandan kurtularak Cudi dana oturmu, srailoullar (Hz. Musa önderliinde) yarlan denizden (Kzldeniz) geçmi, Hz. brahim (baz rivayetlerde Hz. sa da) bugün dünyaya gelmitir (hepsine selam olsun).1
el-Heysemî, bu rivayetin senedindeki Abdülafûr b. Sa'îd'in "metruk" (rivayetleri terk edilmi) bir ravi olduunu söylemitir.2 Yine bu rivayetin senedinde bulunan Osman b. Matar isimli ahs, Cerh-Ta'dil otoriteleri tarafndan "zayf" bir ravi olarak nitelendirilmi, bn Hibbân da onun "yalanc" olduunu söylemitir.3
Dolaysyla bu rivayete dayanlarak, anlatlan hadiselerin tamamn "gerçekten olmu" gibi telakki etmek doru deildir. Bu hadiseler arasnda, baka sahih/müstakil rivayetler vastasyla vukuundan haberdar klndmz olaylar elbette vardr. Hemen aada bunlardan birini göreceiz. Bir dieri mam Ahmed tarafndan nakledilen ve aada deineceim rivayetin -bn Kesîr tarafndan "garib" olarak nitelendirilen- bir varyantn oluturan rivayettir. Buna göre Efendimiz, Yahudilere Aure günü oruç tutmalarnn sebebini sorduunda -srailoullar'nn Kzldeniz'den geçi olay yannda- Hz. Nuh (a.s)'n gemisinin tufandan kurtulmasyla ilgili bilgiyi de nakletmilerdir. Bu rivayetin "uydurma" olarak nitelendirilmediine dikkat edilmelidir.4 Burada dikkat etmemiz gereken nokta, bunlar böyle toplu bir ekilde veren rivayetlerin sahih olmaddr.
Muharrem ay denince öne çkan hususlardan birisi de "Muharrem orucu"dur. Bata el-Buhârî ve Müslim olmak üzere pek çok Hadis imam tarafndan nakledilen bir rivayete göre Efendimiz (s.a.v) Medine'ye hicret ettiinde Yahudilerin Muharrem aynn 10. günü oruç tuttuunu görmü, bunun sebebini sorunca da "srailoullar'nn bugünde Kzldeniz'i geçip Firavun ve ordusundan kurtulduu, Hz. Musa (a.s)'n da bu sebeple bugünü oruçlu geçirip srailoullarna da ayn eyi emrettii cevabn almt. Bunun üzerine "Biz Musa'ya (muvafakat etmeye) sizden daha laykz"" buyurarak Muharrem'in 10. gününü oruçlu geçirmitir.
Ancak Efendimiz (s.a.v), Yahudilere muhalefet amacyla da bu oruca önünden veya arkasndan bir gün eklenmesini uygun görmü ve gelecek seneye ularsa öyle yapacan belirtmiti. Ancak o senenin Muharrem'ine ulaamadan Refik-i A'lâ'ya intikal etmiti.5
Bununla birlikte, Muharrem orucu denince hemen aklmza geliveren bu hadise, o oruca hususiyetini veren balca unsur deildir. Sahih rivayetlere göre Kurey, cahiliye döneminde de Muharrem aynn 10. günü oruç tutard. Efendimiz (s.a.v) de Ramazan orucu farz klnana kadar bu oruca devam etmi ve Sahabe'ye de tutmalarn emir buyurmutu. Ramazan orucu farz klndnda ise Aure günü oruç tutmay herkesin kendi isteine brakt.6
Dolaysyla dilimize "Aure" olarak yerlemi bulunan Muharrem'in 10. günü orucunun mahza Yahudilerden alnm bir oruç olmayp, Hz. brahim (a.s) vastasyla olu Hz. smail (a.s)'a ve oradan da Kurey'e intikal etmi bir uygulama olduunu söylemek daha doru olacaktr.
1 et-Taberânî, el-Mu'cemu'l-Kebîr, VI, 69.
2 el-Heysemî, Mecma'u'z-Zevâid, III, 433-4.
3 bn Hacer, Tebyînu'l-Aceb, 28-9.
4 Müsned'i tahkik eden uayb el-Arnaût da (XIV, 335), bu rivayeti "uydurma" olarak deil, "zayf" olarak nitelendirmitir.
5 el-Buhârî, "Savm", 68; Müslim, "Syâm", 128...
6 el-Buhârî, "Hacc", 46; el-Muvatta, "Syâm", 11...
Yazar: Dr. Ebubekir Sifil |
20-12-10 |
||
| E mail: milligazete.com | Tweet | ||
 |
 |
||
