Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 387 |
Müftüler ve müftülük
Annemin babas, rahmetli dedem Mustafa akir Apaydn (1912-1992), üvey baba elinde zor bir çocukluk geçirdikten sonra, dinî eitimini -günümüzde Karaman’n bir ilçesi olan- Ermenek’e bal Sarvadi köyündeki Feyziyye Medresesi’nde alm. Osmanl döneminde çok sayda âlimin yetitii bu bereketli ilim oca, 1924’te çkarlan Tevhid-i Tedrîsat Kanunu’yla kapatlnca, o srada henüz 12 yalarnda olan dedemin eitimi de yarda kalm. Ama Arapçay ve Osmanl Türkçesini iyi bir ekilde okuyup yazabildii için, o dönemin imkânlar çerçevesinde eitimini kendi kendine, özel hocalardan ders alarak tamamlam.
1940’larn banda, müftülük için bir imtihan açldn duyan dedem hemen bavurmu. mtihandan önceki gece, uykusuna endie içinde yatan rahmetli, rüyasnda Hz. Peygamber’i görmü. Dizleri birbirine deecek ekilde karlkl oturmular, Hz. Peygamber, dedeme imtihanda çkacak olan sorulardan birinin cevabn söylemi. Heyecanla yatandan dorulan dedem, birkaç saat sonra imtihan kâdnda o soruyu görünce gözyalarn tutamam.
Balkesir’in Susurluk ilçesindeki ksa bir süre hariç, müftülük vazifesini Mersin’in Anamur ilçesinde sürdüren ve oradan emekli olan dedem, benim çocukluk yllarmda artk bir pîr-i fâni idi. Ama onun birbirinden kymetli Arapça, Osmanlca ve Türkçe eserlerle süslü büyük kütüphanesi, gece-gündüz sürekli okumas, yaad muhitte kendisine duyulan sayg ve sevgi, çarya indiinde insanlarn ona gösterdii samimi hürmet, uykusundan Kur’ân- Kerîm okuyarak uyan, ayakta zor durmasna ramen namazda kyam asla ihmal etmeyii ve daha birçok güzel hatra ile, dedem uurumun ayrlmaz bir parças.
Herhalde bu ailevî ve duygusal hatralarn etkisiyle olacak, ilerleyen yllarda slâm corafyasna dair çalmalarm derinletirirken, müftülere ve müftülük makamnn toplum nezdindeki yerine dair ayrntlar hep çok dikkatimi çekmitir. Müftülerin slâm ilim gelenei içinde temsil ettikleri mevki ile siyasetle ilikilerin onlar üzerinde meydana getirdii çok boyutlar tesirler, slâm dünyasnn yakn dönem tarihinde, henüz tam anlamyla aratrlmam ve yazlmam bir balk olarak durmaya devam ediyor bugün. Arnavutluk’ta rahmetli Hâfz Sabri Koçi (1921-2004), Bat Trakya’da Mehmet Emin Aga (1931-2006), Filistin’de Hac Emîn el-Hüseynî (1895-1974), Suriye’de Ebu’l-Yusr Âbidîn (1890-1981), Lübnan’da Hasan Hâlid (1921-1989), Özbekistan’da Osmanhan Âlimov (1950-2021)…
Listeye daha nice isimler eklenebilir üphesiz. Yönetenlerle yönetilenler arasndaki en kritik eiklerden birini oluturan müftülük makam -ki bu makam, baz ülkelerde bizdeki Diyanet leri Bakanl’na denk bir anlam tar- her corafyada bambaka imtihanlarn öznesine dönümütür. ç savalardan siyasî krizlere, gayrimüslim bir ülkede aznlk eklinde yaamann zorluklarndan mezhep çatmalarnn gerilimine, diktatör yönetimlerin basklarndan düman igaline… Müftülerin verdii snavlar da çeitlilik arz etmi, gelitirilen tavrlar ve ortaya konan mücadeleler, slâm corafyasnn kolektif ibret ve tecrübe birikimine çok kymetli katklar salamtr.
Müftülerden ve müftülük makamnn ilevinden bahis açmamn özel bir sebebi var: Bugün, skeçe Müftüsü Mehmed Emin Aga’nn 17’nci vefat yldönümü. Bat Trakya Türk Aznl’nn istikbale yürüyüünde bir döneme damgasn vuran, ilmiyle ve cesaretiyle nesillere ilham olan, Yunan hükümetinin sürekli basklarna ramen davasndan asla geri atmayan, ismi anlnca hâlâ yüreklerin titredii bir yiit önderdi Mehmed Emin Aga.
Mehmed Emin Aga, 1931’de skeçe’nin ahin köyünde dünyaya gelmi, 1945’te hafzln tamamladktan sonra slâmî ilimler eitimini ikmal ederek, 1978’e kadar ahin Medresesi’nde hocalk yapmt. Bu süre içinde onun ahsiyetini esas olarak ekillendiren kii, skeçe Müftüsü olan babas Mustafa Hilmi Aga Efendi (1905-1990) idi. Millî, dinî ve siyasî mücadeleyi babasndan tevarüs eden Mehmed Emin Aga, 29 Ocak 1990 günü Yunan milliyetçilerinin Müslümanlara saldrlar düzenledii mehur Gümülcine Olaylar’nda ar ekilde yaralanmt. Olunun bana gelenlerden çok etkilenen Mustafa Hilmi Efendi, ksa süre içinde vefat etti. Müftülük emaneti, bundan sonra artk resmen Mehmed Emin Aga’nnd.
Bat Trakya Türkleri, Mustafa Hilmi Aga’y “Müftü Babamz” unvanyla anyordu. Ayn unvan, babasnn çizgisini ayn kararllkla sürdüren Mehmed Emin Aga’ya da nasip oldu. Baba-oul Aga’larn Bat Trakya’da oynad rol, yukarda bahsettiim toplumsal etkileimin en somut örneklerinden biri bugün.
Mustafa Hilmi Aga Efendi’ye, vefat yldönümü vesilesiyle Mehmed Emin Aga’ya ve bütün ilim önderlerimize rahmet olsun.
Yazar: Taha Kýlýnç |
09-09-23 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
