
| Kategori : / MAÂRÝF (Eðitimle Ýlgili Yazýlar) | Okunma Says: 455 |
Üç mesele
Milli Eitimin önceki Bakanndan kalma köy yaam merkezleri, meslek eitim merkezleri ve okul öncesi eitimi yaygnlatrma uygulamalarn yeniden ele almak gerek. Milli Eitim Bakanl, 2021 ylnda, köy ve benzeri yerleim yerlerinde ana snf açlmasna ilikin düzenleme yaparak gerekli olan örenci saysn 10’dan 5’e düürdü. Ardndan, 7 ay sonra, Temmuz 2022 ylnda, Tarm ve Orman Bakanlyla gerçekletirilen projeyle kullanlmayan köy okulu binalarn, köy yaam merkezleri haline getirdi. Buralar ihtiyaçlar dorultusunda anaokulu, ilkokul, kurs merkezi, kütüphane; matematik, doa, bilim ve tasarm gibi farkl alanlarda hizmet veren atölyelerle gençlik kamplar gibi eitsel ve sosyal etkinliklerin yaplaca alanlara dönütürmeyi hedefledi. Görünürde hayli mantkl olan bu faaliyetlere okul öncesi eitimi yaygnlatrmak da eklendi. Bu nedenle 2022 öretmen atamalarnda tarihte görülmemi bir ekilde bir alana, okul öncesi öretmenliine, 7500 kontenjan ayrld. Görüldüü gibi dönemin MEB’inin eitimin sorunlar olarak gördüü eyle, UNESCO’nn, UNICEF’in ya da herhangi bir Avrupa ülkesinin gördüü ey ayn eyler. Öyle ki 20.yüzyln ilk yarsnda yaplan toplum mühendisliinin benzerini yaptklarnn farkna bile varamadlar. Oysa köy yaam merkezlerinin amaçlaryla 1932 ylnda kurulan Halkevlerinin amaçlar oldukça benzer. Zeki Arkan imzal “Halkevlerinin Kuruluu ve Tarihsel levi” balkl bir makale halkevlerinin amacn öyle belirtiyor:
“Halkevleri, Cumhuriyet döneminde ülkenin sosyal ve kültürel kalknmasnda, Cumhuriyetin getirdii deerlerin geni halk kitlelerine ulamasnda son derece önemli bir ilevi yerine getirmitir. Bu evler ve daha sonra kurulan odalar sayesinde Anadolu’nun kent, kasaba hattâ köylerine kadar çada bilimin szabilmi, yurdun her köesinde çkan halkevi dergileri de bu n tayclar olmulardr. Tarih, edebiyat, güzel sanatlar, folklor gibi alanlarda Halkevlerinin yürüttüü çalmalar, ulusal deerlerimizin yalnz günümüze deil, yarna da aktarlmasnda büyük ve tarihsel bir görevi yerine getirmilerdir.”
MEB’in köy yaam merkezlerinin amacn belirttii yazda ise öyle yazyor (https://www.meb.gov.tr/meb-ile-tarim-ve-orman-bakanligi-arasinda-koy-yasam-merkezleri-is-birligi-protokolu-imzalandi/haber/28027/tr):
“Köy yaam merkezi, ihtiyaçlar dorultusunda anaokulu, ilkokul, kurs merkezi, kütüphane ve matematik, doa, bilim ve tasarm alanlarnda hizmet veren atölyelerle gençlik kamplar gibi eitsel ve sosyal etkinliklerin yaplaca alanlara dönüürken çocuklarn ve ebeveynlerin ayn çat altnda eitim ve üretim süreçlerine katlmalarn salyor. Çocuklarn eitim alrken deneyimli yetikinlerle bulutuu, kültür transferi yapld bir mekân hâline gelen köy yaam merkezleri, yaam boyu eitim anlaynn da en önemli adresleri olma yolunda emin admlarla ilerliyor.”
Bu iki paragraf arasnda hiçbir fark yok aslnda. Çünkü her iki paragrafn paradigmas benzer, hatta ayn: Modern, batl ve çada yaamn halka ve insana belletilmesi. Fark gibi görünen eyler, zamansal dilden kaynaklanan nüanslar. Buradan çkan sonuç u: Ayn paradigmada kalmak kaydyla her türlü yenilik rahatlkla eitim sisteminde yerini bulabiliyor, özendiriliyor, manta büründürülüyor. Mesela seküler ve sömürgeci batllar gibi okul öncesi eitimi gelitirmek hedefleniyor. Okul öncesi eitimi özendirmek için yemek verilmesi ise israftan baka bir eyle açklanamaz. Okul öncesi eitimi gelitirmekle kendi kültürümüze uygun bir ekilde anne-çocuk birlikteliini desteklemek, kerhen çad olarak nitelenmi oluyor. Oysa kültürel düünerek çocuklarn yedi yana gelinceye kadar anneleriyle birlikteliini artrmann yollar düünülmelidir. Böyle yapmayp anne-kz okula, haydi kzlar okula, baba beni okula gönder gibi projelerle, deerler eitimi ad altnda kimliksiz bir müfredat oluturmakla ilerin hallolaca düünüldü. Zorunlu eitimi kaldrmay düünmedikleri için meslek eitim merkezleri, açköretim lisesi gibi okullar devreye girdirildi. Halen de bu uygulamalar devam ediyor.
MEB’in köy yaam merkezleri projesiyle okul öncesi eitimi gelitirme projesi seküler yaam dorudan pekitiren projelerdir. Meslek eitim merkezleri uygulamas da seküler yaam destekleyen bir projedir, ancak, dier ikisinden fark bir meslek edindirme yoluyla, dolayl olarak, seküler yaam pekitirmesidir. Beceri kazandrmak yahut bir meslek edindirmek tek bana iyi görünebilir ama bu tür “iyi” uygulamalarn gerçein üstünü smsk örtmek gibi bir özelliinin olduu unutulmamaldr. Ayrca bu okullara giden ya da gitmek zorunda olan çocuklarn hem ekonomik olarak düük düzeydeki ailelerin çocuklar hem de akademik olarak en alt seviyede olan çocuklar olmalar ise ayr bir garabet. yilikle gelen snfsal yarklar kalnlaacak bu gidile. Bu uygulamayla fen lisesi gibi okullarda okuyan ve baarl olan örenciler daha baarl olacak ve üst segmentlerde çalacaklar; Anadolu ve meslek lisesi gibi okullarda okuyan akademik olarak daha baarsz olan örenciler ise alt segmenlerde çalmaya devam edeceklerdir. Böylece frsat ve imkân eitsizlii daha da artacaktr. ngilizler, sömürgecilii açkça yapt yllarda, Kenya’llara mesleki eitim vererek, onlarn kendine gelmelerini engel oluyordu. Kenyallar bir meslek örendiklerini sandlar. Ama efendilerinin kurduu uygarln, yani kapitalizmin sadece birer dilisi olduklarn anladklarnda her ey için çok geçti. Öte yandan devleti yönetmek yine ngilizlere yahut asimiladoslara kalyordu. Örtük sömürgeciliin hüküm sürdüü u günlerde Kenyallar hala özgür deiller. Yani bir meslek sahibi olmak, tek bana yeterli bir ey deildir insan için. Kendi kültürünü ve ahlakn düünme biçimi haline getirmeyen tüm uluslar, toplumlar, kukusuz köledirler. Yani kültürünüze uygun bir düünme biçimine sahip olmazsanz, meslek sahibi de olsanz kölelikten kurtulamazsnz.
Özetle; asl sorunun üstüne gitmedikten sonra yaplan her ey seküler eitimin ve yaamn ömrünü uzatacaktr. Bu nedenle eitimi kültür temelli hale getirmekten baka çaremiz yok. Çünkü bizim para kazanan insanlara deil, helal para kazanan insanlara ihtiyacmz var.
Yazar: Ýsmail Aydoðan |
11-09-23 |
||
| E mail: maarifinsesi.com | Tweet | ||