Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MAÂRÝF (Eðitimle Ýlgili Yazýlar) | Okunma Says: 438 |
Eitim ile ilgili karmza çkan en önemli sorunlarn banda beikten mezara insana istikamet veren bilgiden önce ahlak ve maneviyat, terbiye ve karakter eitimini merkeze alan, bilimsellie önem veren diploma avcl yerine ilim yolculuunu öreten bir eitim felsefemiz olmadan; milli ruh, milli heyecan tayan uurlu bir toplum ina edilemez. Aristo’nun : “Bir insan akl yönünden eitip de ahlak yönünden ihmal ediyorsanz toplumun bana bela hazrlyorsunuz demektir.” Sözü bu gerçei veciz bir ekilde ifade etmektedir.
Her konuda olduu gibi eitim ilerini de uurlu bir ekilde ele almamz öncelikli ilerimiz arasnda yer almaldr. uur Arapça bir kelime olup “-a-r” kökünden türeyen bir isimdir. uur; hissetmek, kiinin kendisini tanmasn, niçin yaratldn, dünyaya geli gayesinin ne olduunu bilmesini, doruyu yanltan, Hakk batldan, iyi kötüden, güzeli çirkinden, faydaly zararldan ayrt etmesini, zaman, mekân ve hadiseler hakknda bilgili sahibi olmasn salayan melekeye uur denildii gibi gizli korkularn, istek ve arzularn depoland yere ise uur alt denilmektedir.
uurluluk ise kiinin baka ahsna, içinde bulunduu topluma, insanla, çevreye ve bütün yaratklara kar sorumluluklarnn ne olduunu bilmesi,sarf ettii bir sözün nereye varacan bilerek söylemesi, öretilenlerin niçin ve ne amaçla öretildiinin, örenilenlerin niçin ve ne amaçla örenildiinin farknda olmas halidir. Yani uurluluk; insan tarafndan yaplan bata eitim ve öretim ii olmak üzere tüm eylem ve söylemlerinin amaçl ve bilinçli olmas demektir.
uurlu davranmak sadece insanlara has bir durumdur. uurlu olmak ise Müslümanlar için olmazsa olmaz bir hassasiyettir. Kiinin kendini tanmamas, niçin yaratldnn farknda olmamas, anlk duygularnn ve heveslerinin etkisinde kalarak; iin sonunu düünmeden, yaptklarnn sonucunu hesaba katmadan yapmas ise uursuz bir davrann göstergesidir. uurlu insan edinilen yeni bilgileri kavrayabilen, tecrübelerden ders çkarabilen insandr. uursuz insan ise akln kullanmayan, menfaat veya makam karlnda akl ve radesini geçici olarak kiraya veren insandr.
Müslüman uurlu insan demektir. Hz. Muhammed’in (s.av) önderliinde ve rehberliinde Asrsaadet döneminde sahabenin uursuzunun düünülmesi mümkün deil iken, sonraki dönemler ve çamz Müslümanlarn davranlarnn slamiyet’in asliyetinden giderek uzaklat, neyin slami ve neyin gayri slami olduunun birbirine kart dönemlere dönümütür. slam’n emir ve yasaklarna hassasiyetle bal kalan, helal harama, haram helale kartrmayan, yaradl gayesinin Allah’a kulluk, Peygamberine ümmetlik olduunun bilincinde olan uurlu Müslümanlara olan ihtiyaç gittikçe artmaktadr.
Yani sadece Müslüman olmak yetmemekte, uurlu Müslüman olunmas da gerekmektedir. Çünkü “uur” Müslüman olmann olmazsa olmaz artlarndandr. Bugün yaklak olarak yeryüzünde bir milyar sekiz yüz Müslümann olduu ifade edilmektedir. Ancak iine geldii gibi deil, içinden geldii kalbi selim, aklselim ile inanan, inand gibi yaayan, yaad gibi inanan tüm Müslümanlar için “uurlu Müslüman” tabirini kullanlmak mümkün deildir.
uurlu Müslüman’n En büyük görevi Allah’a kulluktur. Kulluk ise Allah’n insana yükledii en büyük sorumluluktur. Ben cinleri ve insanlar ancak bana kulluk etmeleri için yarattm. (Zariyat; 56) Allah katnda hayat deerli klan kulluk bilincidir. Hayat bo ve anlamsz bir angarya olmaktan çkaran, dünyay ahiretin tarlasna dönütüren ey uurlu bir kul olutan geçmektedir. uurlu Müslümanlar için öncelik yaplan ilerin Allah’n rzasna uygun olup olmad olmaldr. Dünya hayatnn önemi ebedi hayatn dünya hayatnda kazanlacak olmasndan kaynaklanmaktadr. Hatt zatnda dünya hayat yalnzca bir oyun ve elenceden çoluk-çocuk sahibi olma zevkinden baka bir ey deildir.
Dier taraftan Kiinin bilmediklerini örenmesi insan olmann gereidir. Ancak kiinin ilmin faydalsn örenmesi, örendikleri ile amel etmesi, amel ettiklerini bakalarna öretmesi ve örendiklerini insanln hayr için kullanmas, örenirken ve öretirken Allah’n rzasn gözetmesi ibadetini, siyasetini, ticaretini, beeri münasebetlerini Allah’n rzasna uygun olarak yerine getirmesi Onun uurlu bir insan ve uurlu bir Müslüman olduunun göstergesidir.
Faydal ilimden maksat; insanln faydasna olan kiiyi yaradl gayesine uygun olarak yönlendiren, dünyada mutlu olmann, ahirette kurtulua ermenin yollarn gösteren ilimdir. Peygamber Efendimiz a. s. Dualarnda: Allah’m bana örettiklerinle beni faydalandr. Faydasz ilimden Allah’a snrm. Buyurmutur.
Yüce Allah’ta Cuma Suresinin 5. Ayetinde “Kendilerine ( Kitap)Tevrat öretildii halde, onun gereini yapmayanlarn durumunu srtna kitap yüklenmi merkebin durumuna benzetmitir.
Oku da ne okursan oku, nasl okursan oku, “bir diploma alda nasl alrsan al”, “para, mevki ve makam sahibi ol da nasl olursan ol” sakat ve faydasz anlay yerine, “Seni Yaratan Rabbinin ad ile oku!” (Alag,1) prensibinden hareketle diploma ile bir birlikte “kulluun” gerei ne ise onu tercih etmek de uurlu bir Müslümanln alametidir.
Yunus’un ifadesi ile:
lim ilim bilmektir
lim kendin bilmektir
Sen kendin bilmezsin
Ya nice okumaktr.
Okumaktan murat ne
Kii Hakk’ bilmektir
Çün okudun bilmezsin
Ha bir kuru ekmektir.
Yunus Emre, bu sözleriyle özetle ilk önce insann kendini tanmas, örendiklerinin kiiyi Allah’a götürmesi gerektiini, aksi takdirde iyi insan olmadan yapt ilerin ve okuduu ilmin farknda varmadan güzel sonuçlar elde edemeyeceini, bütün emeklerinin boa çkacan hatrlatarak sadece kendi çana deil gelecek çalara da k tutmutur.
Kiilerin bilmediklerini, örenmesi, örendiklerini bakalarna öretmesi, ezberlemesi, ezberletmesi veya bakalarna anlatmas uurlu yaplan bir eitim ve öretim ekli deildir. Çünkü ilim örenmenin ve öretmenin amac sadece örenmek, ezberlemek veya bakalarna anlatmak deildir.” uurlu eitimden maksat; “ilim amel içindir.” Düsturundan hareketle öretenin ne örettiini, niçin örettiini, öretmekten maksadnn ne olduunu bilerek ve yaayarak öretmesi, örenicinin de ne örendiini, niçin örendiini örendikleri ne ile amel ileyeceini bilerek örenmesi ve örendikleri ile nasl amel edeceini bilerek örenmesidir. Ashabn Kur’an ve ilim örenme ve öretmedeki takip ettii yol önce örendikleri ile amel etmesi sonra da bakalarna öretmesi eklindedir.
lim sadece örenmek için deil kendisinden faydalanmak için örenilmelidir. Nitekim konuyla ilgili hadislerinde Hz. Muhammed (s.a.v) hadislerinde kii Ömrünü nerede geçirdiinin, gençliini nerede tükettiinin, maln nereden kazanp nereye harcadnn ve örendii ilimle ne amel ilediinin hesabn vermedikçe ayaklar kyamet gününde Rabbinin huzurundan ayrlmayacaktr.” Buyurmaktadr.
ibn-i Sina da deki: “nsanlarn yarsnn akl var dini yok, yarsnn dini var akl yoktur.” , “Düünmeden örenmek faydasz, örenmeden düünmek tehlikelidir’ Çünkü düünce süzgecinden geçmeyen bir örenme tarz idrakten ve uurdan yoksun demektir. Önemli ve muteber olan örenme ve öretme; amel, akl, idrak ve uur bütünlüü içinde örenilen ilimdir. Müslüman Kur’an’n ve sünnetin ne dediine ve istediine akl, idrak ve uur ile yaklaarak, ona göre amel etmeli ve ona göre davranmaldr.
Hz. Ali (r.a): Benim belimi iki tip insan krmtr. uursuzca ibadete dalan cahiller ve ilmiyle amel etmeyen âlimlerdir.” Bundan daha tehlikeli olan ise ilim erbabnn ilimlerini olmas gerekenin dnda insanln zararna kullanma iradesidir ki, ite çamzda yaanan en büyük tehlike budur.
Örenilen ve öretilen ilim ile amel etmek ilmin ete kemie bürünmesi, ilmin yaama dönümesi ve sürdürülebilir olmas demektir. Peygamber Efendimiz: Âlimler, peygamberlerin vârisleridir. Buyurmutur. Âlimler sadece ilmi örenince deil, peygamberlerin ilimleri ile amel edince, onlarn halifeleri, vârisleri ve naipleri yani vekilleri olabilmektedir.
Gelinen noktada eitimin amac gençlere sadece snav amaçl bilgi öretmek mi yoksa dünya da mutlu olmann ahirette kurtulua ermenin yollarn gösterecek faydal ilim öretmek mi olmaldr? Sorusuna cevap aranmaldr.
Bilgi amaç deil, insanlara faydal olabilmek, dünya ve ahiret saadetini kazanabilmek için bir araçtr. Amaca ulamak için eitimde mutlaka hedef belirlenmeli, müfredat, araç, gereç ve tüm enstrümanlar bu hedefe ulamak için kullanlmaldr.
Eitimde amaç: nsan yaradl gayesine uygun olarak yönlendiren, bireyin, ailenin, toplumun, neslin, nefsin, tabiatn ve âlemin slahn konu alan; düünen, aratran sorgulayan ahlaken temiz, faydal ilimle mücehhez, kiilii ve karakteri oturmu iyi bir nesil yetitirmek olmaldr. te bu amaca ancak uurlu bir eitim ile ulalabilir.
Yazar: Mustafa Kýr |
16-09-23 |
||
| E mail: maarifinsesi.com | Tweet | ||
 |
 |
||
