Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 472 |
Uyurgezer nsanlar!
New York Moda Haftasnda çok enteresan bir olay yaanm. Bir kii krmz ort ve effaf bir çöp torbas giyerek sahneye çkm ve tantm yapan mankenlerin arasnda podyumda yürümü. Güvenlik görevlisi bir süre sonra durumu fark edip adam sahnede indirmi.
Enteresan olan, güvenlik görevlisi adam apar topar yakalayana kadar izleyiciler normal bir defile izler gibi izlemiler çöp poetinin geçiini.
Bence çok baarl bir eylem. Altnda reddedilmesi imkânsz bir mantk yatyor. Adam bir çöp poetiyle moda ürünü bir obje arasndaki fark anlayamayacak kadar alklam kitleyi tüm çplaklyla ortaya çkarm.
Moda ve trendler üzerine binlerce kitap yazsanz bu kadar yaln ve isabetli bir ekilde anlatamazsnz meseleyi.
Yapc eylem budur. Bir yerin kapsnda toplanp protesto etmek, aleyhte sloganlar atmak, cam çerçeve indirmek deildir. Öyle bir eylem yaparsnz ki, 30 saniye içinde koca sistemin mantkszl, budalal ifa olur.
****
Burada üst sosyoekonomik snflara mensup insanlardan bahsediyoruz. Genellikle iyi eitim alm insanlar. çinden geldikleri toplumlarn seçkin insanlar moda haftasna katlanlar.
Fakat kültür endüstrisi ile kurduklar iliki ve moda hegemonyas karsndaki tutumlar onlar düünsel bir pasifizme sürüklemi. Bir merci neyin güzel ve iyi, neyin çirkin ve kötü olduunu söylemeden bir kanaat belirtmeleri olanaksz gibi. Olanaksz çünkü bir kanaatleri yok. Hiçbir konuda fikirleri yok! En azndan kültür endüstrisi ne düüneceklerini söyleyene kadar!
Bir çöp poeti ile estetik obje arasndaki fark idrak edemiyor, ediyorsa bile bunu otoriteden duyduu çekinceden dolay ifade edemiyor ya da bunu da her yaptnda hikmet olan otoritenin bir hikmeti olarak görüyor. Böyle düünen bir kii oy kullanyor mesela, nasl?! Kendinizi güvende hissediyor musunuz?
****
Amerikal düünür H. David Thoreau: “Biz modaya taparz, o ise tam bir yetkiyle eirir, örer, biçer. Paris’teki ba maymun kafasna seyyah apkas geçirdi mi, Amerika’daki bütün maymunlar da ayn eyi yapar.” demiti.
Amerikal maymunlar Paris’teki maymunlar neden taklit ediyorlar acaba? Kendilerini daha m az maymun hissediyorlar Paris'tekilerin yannda? Taklit ederek komplekslerini mi bastryorlar? Parisli maymunlar dierleri üzerinde söz sahibi yapan ne?
Gerçekten de “apkal maymun” sistemi bir realite deil mi?
Bence bugün her yerde ileyen bir sistem bu.
Geçenlerde bir twitter paylamnda genç kadnlar, ortaokul kyafetlerini paylaarak, “bu kyafetleri nasl giyinmiiz” diye hayflanyorlard birbirlerine. aryorlar, kendilerine gülüyorlard. Hakikaten benzer yalarda olan bu kadnlarn hemen hepsi o yllarda ayn tip kyafetler giyinmilerdi fotoraflara göre.
Kadnlar geçmie aryorlard ama muhtemelen bugün de yine birbirinin kopyas kyafetler giyiyorlardr diye düünüyorum. Bunu görememek nedir peki? Bunun arkasndaki dayatmac otoriteyi fark edememek?
Giyim kuammz belirleyen temel faktör ötekinin arzusu, yahut iradesi. Buna kabaca, moda diyebiliriz. Moda ile kendimizi ötekinin arzusu ile donatyoruz. Moda varken “biz” yokuz. nancmz bile sorgularz ama modann buyruklarn asla... Modann hegemonyasna bir kere teslim olduumuzda, etrafta palyaço gibi kyafetlerle dolatmz, eski fotoraflara bakmadan fark edemiyoruz bile... Tpk imdi fark edemediimiz gibi... Yani o kadnlar bir on yl sonra da bugünkü kyafetleri için hayflanacaklar. Ders, biz anlayana kadar devam edecek!
Ak Memnu dizisindeki rolünde Beren Saat, ayandan sakatland için, klasik elbisenin altna topuklu ayakkab giyemiyor onun yerine tuhaf bir çizme giyiyor. Saat’in uyumsuz kombini bir anda moda oluyor genç kadnlar arasnda.
Uyum gibi zevk ve manta dayal bir ölçüyü bile yerle bir eden, kiisel hiçbir tercihe alan brakmayan buyurgan bir sistemden bahsediyoruz.
****
Güya modern ça ile birlikte insanlar artk feodal toplumdaki gibi “köle” olmayacaklard! Özgür olacaklar, kendi kararlarn alacaklar, tercih haklarn kimseye devretmeyecekler, dini otoriteye boyun emeyecekler, rasyonel olmayan hiçbir yapya baml olmayacaklard!
Fransz htilali ve sonrasndaki bilimsel ilerleme insanl, tepeden trnaa deitirmiti güya! nsan asrlk “prangalarndan” kurtulmutu! Karanlk zamanlar geride kalm, demokrasi, cumhuriyet, liberal toplum, snrsz internet, Netflix ile insanlk hiç olmad kadar özgürdü artk!
Bize içinde bulunduumuz ça bu klielerle anlattlar. Bu klielere inanarak büyüdük. Fakat olup bitenleri anladkça meselelerin hiç de böyle olmadn idrak ediyoruz. nsann özgürlemek öyle dursun giderek daha da fazla köleletiini, düünmekten ve özgürlükten kaçtn açk seçik görüyoruz. Bireyselliin and insann anonim hale geldii zamanlardayz.
Topsuz, tüfeksiz, postalsz, muhtrasz bir diktatörlük altnda yayoruz. Kültür endüstrisinin giymemizi istedii eyleri giyiyor, yapmamz istedii eyleri yapyoruz. Bu eylerin makul ve mantkl olmas gerekmiyor. Sizden sorgulamanz deil emirleri dinlemeniz bekleniyor.
Saçlarnz hangi renge boyayacanza, gardrobunuzu bu yl hangi rengin süsleyeceine, hafta sonu neler yapmak istediinize, hangi markalar tüketeceinize kültür endüstrisi karar veriyor. “Bu soukta crop giyilir mi” diye sorma hakknz bile yok. Giyilecekse giyilecek! Bu yl güzel olmann yolu croptan geçiyorsa yapacak bir ey yok! Bir erkee yakmayacak kadar dar bir pantolonu bacanza geçirip sizi sokaa salabiliyor. Çou zaman içinde olduunuz durumun komikliini anlayamyorsunuz bile.
nsanlk adna burada büyük bir yenilgi görüyorum. nsanlk hiç olmad kadar tektiplemi, mekaniklemi durumda. Ve çöp torbas konusundaki ayrt edemezliine, pasifliine baklrsa iradesini tümüyle hegemonyaya teslim etmi durumda. A. Camus’un “bakaldran insan” bu muydu, “özgürlük” için mabetlere saldran?
Youn tartmalarla dolu gündemin arasnda bu temel meseleye arada bir dönüp bakmak ve nerede durduumuzu kontrol etmek gerekiyor galiba.
Yazar: Ali Osman Aydýn |
17-09-23 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
| Cafer Eren | |||
Tebrikler |
Tarih : 17-09-23 | ||
Farklý bir alanda böyle güzel ustalýklý bir yazý okuma zevkini yaþattýðýn için tebrik ediyorum. |
|||
