Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 384 |
Sosyal medyada yaynlanan bir videoda felsefe profesörü Ahmet Arslan, “hiç bir filozof dindar olamaz, hiç bir dindar filozof olamaz” diyor. Ona göre akl ile din çatma halinde, akl yürütmek için, düünce özgürlüü için inançszlk art.
Felsefe, varlk, bilgi ve deerler alanyla ilgili problemleri aklla ve eletirel yöntemlerle inceleyen ve temellendiren sistemli fikrî faaliyetler bütünü. slam felsefesi, felsefe ile dini düünceyi bütünletirmektedir. slam felsefesi, kelam ve tasavvuf ilimleriyle birlikte hakikat medeniyetinin en gelimi kurumlarndan biridir.
Fetihlerle genileyen slâm corafyasnda Müslümanlar Helenistik, ran, Hint ve dier kültürlerle tannca salt fikrî ve ilmî saikler yannda kendi hâkimiyetlerini pekitirmek için en azndan onlarn sahip olduu bilgi birikimini elde etmenin ve böylece güç ve zaaf noktalarn kefetmenin kaçnlmaz bir ihtiyaç olduunu anladlar. Öte yandan bu farkl kültürlerle aralarnda ortaya çkan baz teolojik gerilimlerde Müslümanlar, kendi inanç ve düüncelerini sistemli bir ekilde savunmak ve slâm’n üstünlüünü kantlamak zorundaydlar. Bu yüzden eski dünyann ilim ve düünce ürünlerini Arapça’ya çevirmenin gerekli olduu ortaya çkt. Bu amaçla VIII. yüzyldan itibaren baz kimselerin özel merak ve slâm halifelerinin ahsî teebbüsleriyle tercüme faaliyeti balad.
Yaklak 300 yl süren bu tercüme faaliyeti sonunda seksen kadar âlim ve filozofun birçok eseri Arapça’ya çevrildi. Bu alandaki çalmalar ksa zamanda ürünlerini vererek Müslümanlar arasndan büyük âlimler, filozoflar, kâif ve mûcitler yetimitir. Beytül Hikme incelenince iin cidiyeti anlalacaktr. slam felsefesi, Kindî, Fârâbî, bn Sînâ, bn Rüd gibi dünyaca ünlü filozoflar tarafndan temsil edilmitir.
slâm düünce ve kültürünün yabanc kültürlerle bu ekilde tanmasnn kaçnlmaz bir sonucu olarak slâm toplumunda fikrî birçok fraksiyon ve çeitli felsefî ekoller ortaya çkmtr. Bunlardan ilki, varln ezelî olduunu ve bir yaratcsnn bulunmadn ileri süren dehriyyedir. “Balangc ve sonu olmayan zaman” anlamna gelen dehr kelimesine nisbetinden dolay bu adla anlan dehriyye, materyalist ve ateist bir dünya görüünü benimseyen felsefe akmnn ismi olduu gibi hangi ekolden olursa olsun genellikle slâm toplumunda ortaya çkan ilhâd hareketlerini de ifade etmektedir.
8. yüzylda slam aleminde ulema arasnda pozitivist ve materyalistlere ‘dehriyyun’ deniyordu. Dehriyyun kavram adn, “Dediler ki hayat ancak yaadmzdan ibarettir. Ölürüz ve yaarz, bizi ancak zaman (dehr) helâk eder” (el-Câsiye Suresi; Ayet: 24) meâlindeki âyetten almtr. Hz.Peygamber sallahu aleyhi vesellem ile Sokrates arasnda tam on asr var; Kur’an- Kerim, antik Yunan düüncesini çürütüp tarihin çöp sepetine atmtr. slam tefekkürü, akln hayat suyu görmektedir; fikirsiz akl ölüdür.
Felsefe slam alimleri tarafndan ateli bir ekilde tartlmtr. bn Rüd, daha ziyade felsefî düünce tarznn meruiyeti meselesine yönelmi, Gazzâlî’nin eletirileriyle itibar kaybna urayan felsefî düünceyi slam nezdinde merû hatta vâcip göstermeye çalmtr. Filozofa göre slam, “Düünüp ibret aln, ey basiret sahipleri!” (el-Har Suresi; Ayet: 2) meâlindeki âyetle aklî -veya hem aklî hem er‘î- kyasa bavurmay vacip klmtr.
Müslüman felsefecilerin hazrlad sözlükler vardr. smail Fenni Erturul’un Lugatçe-i Felsefe (stanbul 1341); Rza Tevfik’in Mufassal Kāmûs- Felsefe; Mustafa Namk Çank’nn Büyük Felsefe Lûgat ve Süleyman Hayri Bolay’n Felsefî Doktrinler Sözlüü adl eserleri genel felsefe sözlükleri niteliinde olmakla birlikte azmsanmayacak sayda slâm felsefesi kavramna da yer vermektedirler.
Ahmet Arslan, 1944 ylnda anlurfa’da dünyaya geldi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih – Corafya Fakültesi mezunu. Akademik çalmalarn lkça Felsefe Tarihi alannda yapt. ‘Felsefeye Giri’ kitabyla tannyor. Ahmet Arslan, bir pozitivist, materyalist; tam bir batc, sömürge aydn. Onun felsefeden anlad antik Yunan felsefesi ve bat felsefesi. Arslan “hiç bir filozof dindar olamaz” derken, bat felsefesini yüceltiyor, akl putlatryor, pozitivizm ve materyalizm safsatasn tefekkürle merulatrmaya çalyor.
Bat felsefesinin tesiriyle çada slâm dünyasnda ortaya çkan materyalizm ve pozitivizm gibi felsefî görülerin bu corafyadaki durumunu tesbit eden, bu akmlarn temsilcilerine yer veren çalmalar da yaplmtr. Hilmi Ziya Ülken’in Türkiye’de Çada Düünce Tarihi (I-II, Konya 1966); Niyazi Berkes’in Türkiye’de Çadalama (stanbul, ts.); Süleyman Hayri Bolay’n Türkiye’de Ruhçu ve Maddeci Görüün Mücadelesi (stanbul 1966); Murtaza Korlaelçi’nin Türkiye’ye Pozitivizmin Girii ve lk Etkileri (stanbul 1986) ve Mehmet Akgün’ün Materyalizmin Türkiye’ye Girii ve lk Etkileri (Ankara 1988) eserleri ilk akla gelenler..
Baka çalmalar da var tabi. Bu balamda Orhan Okay’n Bat Medeniyeti Karsnda Ahmed Midhat Efendi (Ankara 1975); ayn yazarn lk Türk Pozitivist ve Natüralisti Beir Fuad (stanbul 1969); M. ükrü Haniolu’nun Bir Siyasal Düünür Olarak Doktor Abdullah Cevdet ve Dönemi (stanbul 1981) adl eserlerle ontoloji, Schopenhauer ve estetikle ilgili Türkiye’de yaplan çalmalar hakknda bilgi veren Ömer Naci Soykan’n Türkiye’den Felsefe Manzaralar adl eseri (stanbul 1993, s. 45-85) kayda deer mahiyettedir.
slam’da "düünce suçu" diye bir kavram yoktur. slam ceza hukukunda düünce suçu konusu da yoktur.
slam’n düünce özgürlüüne yaklam bellidir: "Yoksa Kur'an'a uydurma mi diyorlar? De ki, uydurulmu on sure getirin, eer gücünüz yetiyorsa, davanzda doru iseniz, Allah'tan baka gücünüzün yettigi kimseleri de çagrn." (Hud Suresi; Ayet: 13)
Kur’an- Kerim’de muhaliflere tannan düünce özgürlüünü, dünyada hiçbir ideoloji, düzen ya da siyasal rejim tanmamtr: "Yoksa Muhammed onu uydurdu mu diyorlar? De ki, onun benzeri bir sure getirin, eer iddianzda doru iseniz. Allah'tan baka gücünüzün yettii kadar kimseleri çarn o sureyi yazarken de." (Yunus Suresi; Ayet: 37-38)
slam, bir inancn, bir düüncenin, baskyla deil, özgür bir ortamda akl ile ve düünülerek benimsenmesini istemektedir. slam kendisi hakknda üpheye düenleri yok etme, mahkum etme yerine, serbest düünce yolunu sonuna kadar açma üslubunu benimsemitir. Bu durum slam’da düünce özgürlüünün zirvede olduunu gösterir. Kur’an- Kerim bütün peygamberlerin ümmetlerine düünce özgürlüü tandklarn, geçmi büyük peygamberlerin mucizeler gösterdiini, insanlara bask ile deil, ikna ederek, kendi akllaryla inandrma anlayn hakim kldklarn göstermektedir.
Çamzda slam dininin en büyük problemlerinden biri, bugün yaamakta olan Müslümanlar arasnda, özellikle dünya milletleri arasnda çok az tannm olmasdr ya da yeterince tannmam olmasdr; baka bir ifadeyle olduundan farkl tantlm olmasdr. nsanlarn ve bilmeyen Müslümanlarn kafasnda oluan yanl imajlar silmek ve slam dinini bütün yönleriyle tantmak en önemli hizmetlerinden biridir. Bu konuda birkaç yaz yazacam inallah.
slam’n dünya görüü son zamanlarda iyice ihmal edilerek, üniversitelerimize Bat düüncesi hakim klnmaya çallmtr.
Yazar: Mustafa Yürekli |
28-09-23 |
||
| E mail: haber7.com | Tweet | ||
 |
 |
||
