Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 398 |
Sanjit Bunker Roy Hindistanl bir örencidir. Roy, çok elitist, züppece ve pahal bir eitim almtr ve kendi deyimiyle “bu onu neredeyse mahvetmitir”. Okul süresince diplomat, öretmen ve doktor olmaya yönlendirilmitir. Her ey onun adna planlanmtr. Adm adm bu planlar hayata geçirmesi beklenmektedir ondan. Ama o bunlar brakp üç yl spor yapmaya karar verir ve dünya çapnda baarlar kazanr. Ama içinde onu tatmin etmeyen bir eyler vardr... Ülkesine, insanlarna yardm etmek istemektedir.
1965 ylnda Hindistan’n Bihar eyaletinde büyük bir ktlk yaanr. Roy arad eyin bu olduunu düünerek hemen ktlk bölgesini incelemeye gider. Orada hayatnda ilk defa açlktan ölen insanlar görür ve bu trajedi onun hayatn deitirir!
Roy, eve dönüp annesine “Ktln olduuköyde yaamak istediini” söyler. Annesi, bir yn pahal eitimden sonra ve istedii her eyi yapabilecek noktaya gelmiken gidip yoksul bir köyde yaayamayacan, o köyde ne para, ne umut, ne gelecek hiçbir eyin olmadn; ailesini bu ekilde küçük düürmesine izin vermeyeceini söyler. Fakat Roy srar eder. Bu amaç, hayal krklna urayan Annesini komaya sokar...
Roy, ktlk yaayan o köyde yoksullar için “Yalnayaklar Koleji” adnda muadillerine hiç benzemeyen bir okul kurmaya karar verir. Okul, yoksul insanlarn deerli olduunu düündükleri eyleri öretecektir insanlara.
Köye admn atar atmaz kukulu sorular da beraberinde gelir…
“Polis için mi çalyorsun?”
-Hayr!
“Snavlarda baarsz olduun için mi buradasn?”
-Hayr!
“Hükümet görevlisi deil misin?”
-Hayr!
“O halde neden buradasn?”
Bir insann baka bir amaç için yoksul köylerine gelebileceine pek ihtimal vermezler.
Yoksul köylüler üpheyle ona bakarken: “Sadece, yoksullar için bir kolej kurmak istiyorum.” der Roy…
Köyün yallar “koleje diplomal ve kalifiye kimseyi getirmemesini” isterler ondan.
Böylelikle Yalnayaklar Koleji Hindistan’da mastr ya da doktora dereceniz olsa da kabul edilmeyeceiniz tek kolej olur. Burada eitim görebilmek için üniversiteden ayrlm ya da kovulmu olmanz gerekir.
Kolejin modern okullardan çok farkl bir perspektifi vardr. Roy’a göre Kolejde “Ellerinizle ve haysiyetinizle çalmak zorundasnzdr. Topluma sunacanz bir yeteneiniz olduunu ve onlara hizmet edebileceinizi göstermek zorundasnzdr.”
Yani sadece donmu, cansz bilgiye dayal bir yer deildir Kolej. Hayatn içinde, canl ve pratiktir.
Yalnayaklar Koleji’nin eitim felsefesi modern profesyonellik kavramn yeniden tanmlar. Buna göre profesyonellik yetenek, güven ve inancn bir bileimidir. Ebe, profesyoneldir mesela… Krk çkkç, profesyoneldir…
Amaç, yoksul insanlarn sahip olduu, hiçbir zaman tannmam, sayg duyulmam, geni alanlarda uygulanmam, yüzyllarn imbiinden geçmi en sra d bilgi ve becerilerin evrensel olduunu göstermektir.
Bu anlamda kolej modern eitim paradigmalarna muhalif bir anlayn ürünüdür. Bununla birlikte ülkenin köklü geleneinden de kendini koparmaz ve Mahatma Gandhi’nin yaam biçimini örnek alr. Örenciler Gandhi’den ilham alarak yerde yer, uyur ve çalrlar...
Kolej için kontrat yoktur. Senet yoktur. Kurucu Roy bunu öyle açklar: “Buraya para için geliyorsanz hiç gelmeyin…Buraya ancak çalmak ve mücadele etmek için gelebilirsiniz, buras çabalayarak düünce üretmenizi istediimiz bir yer”.
Oysa bugün okullar deer üreten yerler deil, aksine bilgi istif edilen yerlerdir. Sadece gelecek hayaliyle gidilen bugünün okuluna dair anlaylar bu amacn yannda fazla çkarc kalrlar.
Kolej ideolojiye de pek pirim vermez.
Örenciye kimlii ve inanc sorulmaz.
“Düünceniz ne olursa olsun gelin, deneyin,
Baarsz olmak hiç önemli deil.
Buras örencinin öretmen, öretmenin de örenci olduu tek yer.
Ve diploma vermeyen tek kolej, çünkü gerçek diplomay hizmet ettiiniz toplum verir. Duvara bir kat parças asmanza gerek yoktur” der Roy…
****
1986 da okuma yazmas olmayan 12 yalnayak mimar tarafndan metre karesi 16,5 dolara ilk kolej binas ina edilir. Kolejin çats için örencilerin tamamen kendi üretimleri olan bir miktar palmiye özü, bir miktar idrar ve baka malzemelerden oluan bir yaltm teknii uygulanr. 86’dan beri çat hiç szdrma yapmaz.
Ayrca çatda yamur sularn toplamak için büyük alanlar oluturulur. Tüm çat yeraltnda bulunan 400 bin litrelik bir depoya baldr. Damla su israf edilmez. Depolarda 4 yllk su stoku daima hazr bulundurulur.
Bizzat okuma yazmas olmayan kadnlar tarafndan güne enerjisiyle çalan frnlar yaplr ve ayda 60 öün yemek piirilir. Okulun enerji ihtiyac tamamen güne enerjisiyle salanr… Üstelik bütün sistem hiç okula gitmemi bir Hindu din adam tarafndan yaplr…
Kolej projesiyle 2002 ylnda Aahan mimarlk ödülü kazanlr. Fakat Yalnayaklar Koleji, 50.000 dolarlk ödülü iade eden tek kurulu olur.
Örenci profili de zengindir. Mesela kolej’in örencilerinden biri di hekimlii yapan bir büyükannedir. Okuma yazmas yoktur ama 7000 çocuun di salyla ilgilenir.
Gütmeleri gereken koyun ve keçiler bulunduu için köydeki çocuklarn %60’ okula gidememektedir. Eitimi çocuklarn hayatna uygun hale getirebilmek için gece açk olacak bir okul kurulur. Bu sayede, 75 binden fazla çocuk eitim alma imkanna kavuur.
Müfredat öyledir: “Demokrasi, yurttalk, tarla ölçümü nasl yaplr, tutuklandnzda yapmanz gerekenler, hayvanlarnz hastalandnda ne yapmalsnz?”
Ayrca her be ylda bir 6- 14 ya arasndaki örencilere bakan seçmek ve onlar demokratik sürece dahil etmek için seçimler yaplr. Bakan, gündüzleri 20 keçi güder ama geceleri bakanlk yapar.
Bakanlk o kadar önemsenir ki kabinesi bile vardr. Enerji Bakan, Tarm Bakan…Ve bakan kolejleri kapsayan titiz bir denetimden sorumludur.
Unesco verilerine göre, kolejin kurulduu 72 ylndan bu yana neredeyse sfr imkanlarla, öretmenler, doktorlar, güne mühendisleri, el pompas teknisyenleri, tasarmclar, kimyagerler, iletiimciler ve muhasebeciler, yani halkn gerçekte ihtiyaç duyduu insanlar yetimitir. Çocuklar ve yetikinler birbirlerine yardm edip örenerek sürdürülebilir bir toplum kurarlar. Hayatn gerçeklerine dair pratik bilgi kuaktan kuaa aktarlr. Yalnayaklaryla var ettikleri bu örnek, çevre köylere ve on üç Hindistan eyaletine kök salar. Gerçekletirilenler, eitim konusunda yerel ve ulusal politikalar etkileyecek boyuttadr. Hatta pek çok ülke için de çözüm odakl projeler gelitirirler. Yalnayaklar koleji, özsayg ve özgüven oluturmak üzere gereksinilen her yerde uygulanabilir bir örnek haline gelir.
Özgüven konusu o kadar önemlidir ki, bir keresinde bir ödül almak için Kolej Kurucusu Roy ve okul bakan sveç kraliçesinin misafiri olurlar. Gördüü hiçbir ey 12 yandaki aydnlanm bakan artmaz. Gayet sakin ve özgüvenlidir. Kraliçe, bakana, bu özgüvenin neyden kaynaklandn sorunca Bakan, Kolej kurucusu Roy’a “Lütfen kendisine (Kraliçeye) benim bakan olduumu söyler misiniz?” der.
Yalnayaklar Koleji örencilerini gerçek “hayata” katan bir okul, hayatn ta kendisi olan bir eitim sistemidir. Gereksiz her eyden arndrlmtr. Basittir. Anlalrdr. Zaman kaybna yer yoktur. Her yatan insann öretebilecei, örenebilecei bir ey olduunu varsayar. Her yatan insan topluma deer üretmeye davet eder.
Bu örnekler bize dayatlan otoriter eitim sisteminin mutlak olmadn idrak etmek, eitim olgusunun baka türlü de olabileceini anlamak açsndan son derece önemli. Hayat da, insan da zannettiimizden daha zengin. Okul bu zenginlii harcamamal! Bu zenginlik, özgür ortamlar yoluyla toplumla buluabilir. Alternatif, ihtiyaçlara dönük daha pratik, daha kullanl ve bize özgü eitim müesseseleri oluturulabilir. nsan kaynamzn zenginliinden istifade edebileceimiz mekanizmalar kurulabilir. Yeter ki isteyelim, cesaret edelim ve daha iyisini nasl yapacamza kafa yoralm.
Yazar: Ali Osman Aydýn |
03-10-23 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
