Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 314 |
Mehmet Doan Aabeyi, geçen hafta çok sevdii Hac Bayram Veli Efendimizin Camii’nden, ihyas için ömür verdii Taceddin Dergah’na, ebedi istirahatgâhna uurladk.
Cenazeye Türkiye'nin her yerinden akn akn insanlar geldi. Çounu tanyordum. Özellikle TYB'den yolu geçen bütün yazarlar oradayd.
Tanmadm yüzler de vard. Bu kiiler gazeteci, yazar, air sfatlar olmayan insanlard. Mehmet Aabeyin memleketimize hizmeti geçtiine inandklar için son vazifelerini yerine getirmek üzere Ankara’ya gelen milletimizin ferasetli ve fedakâr evlatlaryd.
nsanmzn bu vefasna armamak elde deil. Milletimiz Allah için, vatan için yaayan ahsiyetlerle arasnda ilginç bir ba kuruyor.
Yeter ki ülkemize bir hayr dokunsun Onu yalnz brakmyor. Cenazedeki muazzam kalabalk bunun göstergesiydi.
Hac Bayram Camii’nin meczuplarndan Emin Acar merhumun sevenlerine, Kadiri Naki dervilerinden slamc, Milliyetçi camiann ileri gelenlerine kadar herkes oradayd.
Mehmet Doan hayatnda olduu gibi vefatnda da birletirmeyi baarmt.
Neredeyse bütün partilerden temsilciler vard. Mehmet Görmez Hoca’nn tezkiye konumas tek kelimeyle muhteemdi.
Daha önce de çokça ahit oldum. Görmez Hoca katld cenazelerde ezber konumalar yapmyor. Kâttan dua okumuyor. Musallada yatan kiinin hizmetine, ahsiyetine özel konuuyor. Hissediyor ve hissettiriyor. Allah ondan raz olsun.
Hocann çok sevdii Mehmet Doan için dilimizin ve dinimizin müdafi demesi çok manidard. El hak öyleydi.
Cenazeye katlan herkeste mümin, muvahhit, mücahit, kâmil bir insann aramzdan ayrlnn hüznünün yannda iyi bir insan olduuna ahitlik edebilmenin huzuru vard.
Cumhurbakanmzn katlm çok anlamlyd. Tabuta devlet bakanmz omuz verdi.
O anda aklma eyhi Üftâde'nin vefat etmeden önce Hüdâyî'ye söyledii, "padiahlar ardnca yürüsün" sözü aklma geldi. Duygulandm.
Mehmet Aabey giderken de bize öretmenlik yapmaya öretmeye devam ediyordu. Doru okuyanlar için mesaj uydu:
Hayatta kendiniz için çalrsanz sizi uurlamaya en fazla yakn çevreniz gelir. Ömrünüzü milletinize vakfederseniz millet de devlet de sizin için seferber olur.
“Kimin himmeti milleti ise, o tek bana bir millettir” yani Kiinin himmeti ne derece yüce olursa o insan da o derece yücelir. Bu söz bir kez daha anlamn buldu.
Müslümanlar sükunetle tabuta dokunabilmek için yaryorlard. Dillerinde salavatlarla, tekbirlerle bir bilgeye veda ediyorlard.
Youn kalabalk nedeniyle ben de tabuta zor dokunabildim.
Bir ara Genel Bakan Musa Kazm Arcan’la omuz omuza geldik. Gözleri nemliydi üzüntüsü yüzüne fazlasyla yansmt.
Musa Hoca, Mehmet Aabeyin hastalk sürecinde vefann kitabn adeta yeniden yazd.
stisnasz her gün ziyaret etti, hastane yetkilileriyle görümeler yapt, aileye moral ve destek verdi.
Bir ziyaretimde Musa Hoca’nn kendisi için çrpndn, sürekli doktorlarla temasta olduunu söyledim.
Mehmet Aabey duyguland, evet bir evlat gibi hizmet etti, dedi.
Musa Hoca tam da TYB'ye yakr bir vefa hikâyesinin kahraman oldu.
Akif nan’n unutulmaz iirindeki “Bütün giysileri yrtsak yeridir/ Yeter bize vefa elbiseleri” dizelerine hayat verdi.
Cenazedeki manevi atmosfer gerçekten bakayd. Hal ehli birisi tabut musalla tandayken yannda müritleriyle gelip uzun uzun okudu. Kim olduunu sordum bilen çkmad. Kim bilir kim.
Cami avlusuna toplanan cemaat haklarn adeta içtenlikle helal ettiler. yi bilirdik, cümlesini usulen deil candan haykrdlar.
Hac Bayram’daki kalabalk Taceddin’e de tand. Yazarlar Taceddin Dergah’nn yeni sakinini gözyalaryla topraa verdi.
“Nasl yaarsanz öyle ölürsünüz” sözünün manasna bir kez daha vakf olduk.
Nasl ölürseniz öyle uurlanrsnz. Bunu da görmü olduk.
Cenazede görünen kalabaln haricinde görünmeyen bir kalabalk da vard. Hac Bayram- Veli Efendimizden Akif’imize kadar hürmetini eksik etmedii bütün ulu zatlar sanki onu uurlamaya gelmiti.
Taceddin Dergah için ihlasla, inançla mücadele veren Mehmet Doan Dergah’a gömülmeyi fazlasyla hak etmiti.
Kendisinin böyle bir talebi vasiyeti olmamasna ramen milletin vicdanna uygun hareket eden devletin karar o yönde oldu.
Artk çok sevdii yakn dostum dedii Muhsin Yazcolu’ndan sonra Mehmet Doan da Tacettin Dergah’nn erenleri arasna kart.
Makam âli olsun nallah.
MEHMET DOAN’I TÜM YÖNLERYLE TANIMAK
Mehmet Doan’n vefatnn ardndan çok sayda yaz kaleme alnd. lk yazy bu sütunlarda yazmak bize nasip oldu. Yüzlerce mesaj aldk.
Merhumun vefat sonras kaleme alnan yazlarda genelde benzer ve ezber cümleler çok kullanld.
Buradan kültür dünyasnn çok yönlü bir entelektüel olan Doan'n baz hususiyetlerinin farknda olunmadn görmü olduk. Bunu da normal karlyoruz.
Doan’ tam anlamak ve anlatabilmek için Batllama haneti kitab ve sözlük çalmalarnn dndaki gayretlerini de mutlaka anmak gerekir.
Onun tam anlalmas için hizmetinin farkl yönlerini de bakmak gerektiine inanyorum.
TÜRK DÜNYASIYLA TÜRKYE ARASINDA KÜLTÜR KÖPRÜSÜ
Ben bu yazda özellikle Mehmet Doan’n Türk dünyasna bakn ve ata topraklarna dair rüyalarn yazmak istiyorum.
Büyük ahsiyetler bal bulunduklar milletlere yön tayin etme noktasnda her zaman öncülük etmi yol açmlardr.
Merhum D. Mehmet Doan da onlardan biriydi. Türkiye'nin yönünü tamamen Bat’ya çevirmek isteyenlere kar durarak asl olmamz gereken yerleri sürekli hatrlatt.
Çünkü dünyaya geni bir çerçeveden bakan namuslu bir aydn olarak tarihin ve kültürün Türkiye'yi slam ve Türk dünyasna çardn iyi biliyordu.
Batnn kaplarn andrp onlarn kurduu birliklere girmek için yalvarmak yerine olmamz gereken eksende olmamz, durmamz gereken mevzide durmamz savunuyordu.
Cumhuriyetle birlikte snrlarmz dnda kalan Türklerle irtibatmz bilinçli bir ekilde koparlm, onlarla aramza yüksek duvarlar örülmütü.
Osmanly ykp Cumhuriyeti bize sunanlar kendilerinin belirledikleri snrlarn dna çkmamz tembih etmiler hattmz aarsak haddimizi bildireceklerini çekinmeden söylemilerdi.
Bu konunun daha iyi anlalmas için u somut örnei vermek isterim.
Balkanlar'daki Türkler komünist Tito rejimi tarafndan bask ve zulme uraynca dönemin Cumhurbakan smet nönü'den yardm isterler.
nönü ise bu yardm çarsn "Misak- Milli hudutlar dnda Türk ve Müslüman unsuru diye bir ey kabul etmiyorum. Zaman vahimdir. Kendi banzn çaresine bakn, Türkiye'nin ban artmayn." eklinde cevaplamtr.
KÜLTÜREL BRLK
mparatorluk sonras Türkiye Cumhuriyeti maalesef kendi snrlar dnda kalan Türkleri yok saymay bir devlet politikas haline getirmiti.
Devletin bu yanl politikasndan aydnlar da etkilenmi olacak ki Cumhuriyet döneminde güçlü bir ekilde Türk dünyasna dair fikir üreten çok kii çkmad.
Avrupal Hristiyan aydnlar kendi aralarnda birlik fikrini kesintisiz ilerken bizim münevverlerimiz snrlarmz dndaki Türklerle en azndan kültürel birlik oluturulmas konusunda sorumluluk almadlar.
Türk devletleri daha bamszlna kavumadan o corafyaya kafa yoran nadir mütefekkirlerden biridir Mehmet Doan. Yeni bir dünya kurulacan önceden görmü ve bu yeni dünyada Türkiye'nin aktif olmas konusunda fikir üretmitir. Türk dünyasyla Türkiye arasnda kültür köprüleri kurmutur.
Mehmet Doan birlik fikrini savunmakla kalmam somut atlmlar yaplmas hususunda da öncü çalmalar yapmtr.
Corafya ve tarih idrakinden mahrum politikaclar uyarm haritadaki yerimizin güçlenmesi için haritamz dnda kalan dil ve din bamz olan ülkeler ve topluluklara ulamamz gerektiini vurgulamtr.
Kültürel snrlarn farknda olmayan devletlilerin siyasi snrlarmz muhafaza etmekte zorlanacann altn çizmitir.
Doan’n Türk dünyasna dair fikirlerini söylemeye balad zamanlarda henüz Türk illerinin henüz bamszlna bile kavumadnn altn çizmek gerekir.
Bu fikirler o sebeple dönemin devlet adamlarnca tuhaf karlanr.
Mehmet Doan Türk dünyasna Özal döneminde bak açsnn deitiini söylemi ve bundan memnun olduunu belirtmitir.
O yllarda Merhum Özal'n geni ufkuyla dile getirdii Adriyatik'ten Çin Seddi'ne fikri Doan tarafndan heyecanla karlanmtr.
Ama ne acdr ki Özal'n iyi niyetine ramen yetimi insan azl programszlk ve altyap eksiklii gibi sebeplerle somut admlar atlmamtr.
Özal'n sonuç alnamasa bile bu çklar yapabilmesini Mehmet Doan her zaman önemsemitir.
HAMASETTEN UZAK HAKKATE YAKIN
Doan'n Türk dünyasna dair ufkunu, ülkemizdeki içi bo söylemlerin dna tamayan hamaset maduru Turanclarla kartrmamak gerekir.
Ülkemizin Turanclar genelde fikir ve proje üretmek yerine ham bir ekilde hakikatle badamayan hayallerle mehur ve megul olmutur.
Oysaki Türk dünyasnn birlii önündeki en büyük tuzak ham hayal ve kuru hamasettir.
Doan, bunun farknda bir aydn olarak Türkiye'deki Turanclarn çok çok üstünde bir anlay ve perspektifle meseleye kültürel zaviyeden yaklamtr.
Sözü yormak yerine daha çok sonuç alc faaliyetler üretmek gerektiini söylemitir.
Türk dünyasndan kopuk slam dünyasndan uzak kalan bir Türkiye'nin sadece kendine kötülük yapmakla kalmayp kültürel corafyamza da hakszlk yapm olacan haykrmtr.
Türkiye'nin bakalar tarafndan kendisine biçilen role raz olmamas gerektiini vurgulayan Doan, bir fert olarak üzerine düeni yapm, Türk dünyasn kar kar gezerek birlik fikrini nak nak ilemitir.
Doan’da fert aklnn çok ötesinde bir devlet akl vardr.
Yumuak bir güç olan kültür araclyla snrlar am ata topraklarnda Türkiye’nin selamn yaymtr.
"Türkçenin Uluslararas iir öleni" faaliyetiyle adeta devrim yapmtr.
Acele etmeden politik düzleme bulamadan istikrarl ve kararl bir yürüyüün önderliini üstlenmi hafzamz tazelemitir. Bir anlamda kültürel diriliin zeminini hazrlamtr. Bu faaliyetle köklü ve güçlü edebiyat mirasmz yarnlara tanmtr.
Onun sayesinde Türkçe konuan Türkçe yazan ama birbirini tanmayan birbirinden koparlm karde yazarlar yeniden buluturulmu yeniden tantrlm yeniden kaynatrlmtr.
Türk dünyasnn bütün yazclarna gelin tan olalm ii kolay klalm demitir. Dil din ve gönül yaknln artrmtr.
Kendisini anlayacak dinleyecek iktidarlar olmad dönemde bile ideallerinden vazgeçmemitir.
Doan çkt yolun çetin olduunun farkndadr. mkânszlar dile getirip söylenerek geri çekilmek yerine kutsal bir inatla yoluna devam etmitir.
Kalc birliin olumas içi adeta tek bana bir ordu gibi çalmtr.
KÜLTÜREL YATIRIM
Türk dünyasndaki yazarlarn Türkiye'yi tanmamas, Türkiye'deki yazarlarn Türk dünyasndaki yazarlar tanmamasnn acsn yüreinde hissetmi arada köprü olmak için bu yazya smayacak ve sradan bir insann tartamayaca olaanüstü fedakârlklarda bulunmutur.
Mehmet Doan’n bereketli çalmalar sonucunda Türk dünyasndaki okurlar da yazarlar da Aziz Nesin ve Nazm Hikmet’ten baka yüzlerce Türkiye’nin kymetli yazar olduunun farkna varmtr.
Kültürel etkileim arttkça birlik fikri daha da güçlenmitir.
Doan, bilge bir yatrmc olarak Türk dünyasna sonuçlar belki de yüz yl sonra alnacak kültürel yatrmlar yapmtr.
Bunlar kalc iz brakan öncü ve devrimci yatrmlardr.
Her zaman için fiziki yatrmlar geçici, kültürel yatrmlar kalcdr.
Bamszlklar sonras Türk dünyasnda müteahhitlerimizin diktii binalar yklmaya balad ama Mehmet Doanlarn diktii sütunlar dimdik duruyor ve etkisini sürdürüyor.
Doan'n giriimleriyle Tanpnar'n, Necip Fazl'n, Tark Bura'nn, Mehmet Akif'in ve dier usta yazarlarn eserleri Türk ülkelerinde yaynland.
Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanlnn yapmas gereken ama ehliyet ve ufuk fakiri yetkililerin uzak durduu çalmalar Doan, tek bana omzuna ald.
GASPIRALI’NIN ZNDE
Gaspral'nn izindeydi Doan. Dilde, fikirde, ite birlik için çalt, çabalad ve cehdetti. Ham bir hayal, kuru bir rüya deildi onunki. Tarih tecrübesini doru okuyan bir entelektüel istikbali kurma çabasn sürdürdü.
Türkistan'da bulunduumuz bir programda stanbul'da yaynlanan kitabn ayn anda Almat'da, Akabat'ta yank bulmas Takent'te yaynlanan bir kitabn Ankara'da tartlmasn arzu ettiini söylemiti.
Kazan’da, Bakü’de, Bikek’te Yahya Kemal’in, Sezai Karakoç'un Necip Fazl’n, Akif’in, Tanpnar’n konuulmas, Konya’da, Edirne’de, Erzurum’da stanbul'da Vahapzade, Mahtumkulu, Abay okumalarnn yaplmas hep onun özlemi, ideali ve rüyasyd.
Ankara Kalecikli bir gencin gördüü ulu rüya snrlar aan corafyalara smayan bir rüyadr. Hiç üphesiz yatlarnn kariyer planlamas yapt dönemlerde bu gence dev rüyalar ilham eden Cenab Allah’tr.
Mehmet Doan daha yirmili yalardayken rüyas olmayann hakikati olmayacann uurunda bir gençtir. Osmanl da bir rüyann eseri deil midir? Osmangazi’nin rüyas cihan devletini müjdelememi midir?
Kültür haritamz yeniden çizmek için olaanüstü gayretler göstermitir.
Türk dünyasnn bütün yazarlarna u manidar çary yapmtr:
’’Türk dilli halklarn corafya olarak, nüfus olarak dünya içinde bir dünya olduunu akldan çkarmayalm. Bu dünya bunun farkna varrsa, hem kendini deitirecek güce sahibi olur, hem de kendi dndaki dünyay deitirecek kudret elde eder.
Gittikçe küçülen dünyaya ramen yaayan yazarlarmz, airlerimiz birbirini tanmyor, birbirinin klasiklerini bilmiyor. nanyorum ki, geçmi büyüklerimizi tansak, eserlerinden haberdar olsak, 21. yüzylda sesimiz daha gür çkar.’’
KÜLTÜREL DREN
Mehmet Doan Türk dünyasna yönelik çalmalarn balatt yllarda Rusya’nn etkisi her alanda devam ediyordu. Cengiz Aytmatov’un tabiriyle mankurtlatrlan toplumlarn uyanmas ve uyandrlmas youn emek gerektirirdi.
Türkiye’ye dair zihinlere kat fikirler yüklenmiti. Ortak balar inkar edecek nesiller yetitirilmiti. O sebeple Doan’n ii zor yükü ard.
Sürekli engellerle karlasa da umudunu her zaman korudu. Ahmet Yesevi, corafyalar nasl ap yüreklerde yank uyandrmsa yeniden bu uyan mümkün olabilirdi.
Türk dünyasna yönelik çalmalarn TYB üzerinden sürdürdü.
Türk dünyasndaki yazarlar ve yazar kurulularyla yazmalar yapld. O dönemlerde cevap almak kolay deildi. Çünkü TYB devletten bamsz, balantsz tam bir sivil örgütken Türk dünyasndaki yazar tekilatlar devlete bal olarak çalmaktayd.
Bunun üzerine Doan ve arkadalar çarklar giyip yollara dütüler, zorluklara çarparak ata topraklarmzdaki soydalarmza ulatlar.
Bütün zorluklara ramen bir ba kuruldu ve irtibatlar sürdürüldü. Kültürel direniten vazgeçmedi. Bizi ayran snrlara aldrmadan uzun yürüyüe devam etti. Hem yol buldu hem yol oldu hem yol açt. Kültürel snrlarmzn siyasi snrlarmzn ötesinde olduunu hatrlatt.
ÖZÜMÜZE DÖNMEK!
Mehmet Doan Türk dünyasna en çok hizmet eden Türklerden biri oldu. Türk dünyasna merhumla gitmek nasip oldu. Gittii yerlerde misafir gibi deil ev sahibi gibiydi. Yüzünde aknc cetlerimizin muzaffer tebessümü vard.
Bölgeyle ilgili sorduum her soruya doyurucu cevaplar verirdi. Bedeniyle deil tüm ruhuyla Türk topraklarnda bulunmann anlatlmaz huzurunu yaadn etrafna da hissettirirdi.
Onun için Türk dünyasna gitmek baka bir ülkeye gitmek deil özümüze dönmekti. Öz oradayd. Buluturduu yazarlara bir bütünün parçalar olduumuzu vurgulad ayrlklarn bittiinin müjdesini verdi. Dil ve lehçe farkllklarnn alacan söyledi. Türk aydnlarnn gündelik olaylara odaklanmak yerine yarna bakmas gerektiini salk verdi.
Ortak dil tartmalarnda öne sürülen çeitli fikirleri kesin reddetmek yerine kendi önerilerini dillendirdi. Türkiye Türkçesinin Dünya Türklüünün ortak iletiim dili olmasn savundu. Böylelikle Türkçenin dünya dili olacan vurgulad.
Çeitli programlar vesile klarak yüzlerce yazar Türk dünyasna tad. Bugün sa camiadaki yazarlarn neredeyse tamamna yaknnn Türk dünyasna ayak basmasna, yüreindekileri oradaki kardelerimizle paylamasna Doan vesile oldu.
Bu ilerin ucundan kysndan içinde bulunan bir insan olarak bütün gönlümle söyleyeyim ki bu kolay tanacak bir yük, çekilecek bir çile deildir.
Bir sohbetinde, “Türkiye'nin önemini ve anlamn kavramlar için bütün yazarlar slam dünyasna Türk dünyasna götürmek gerekir. Türkiye buradan baknca daha net anlalr. çindeyken büyük kymeti pek fark edilemiyor maalesef.” diye üzüntüsünü belirtmiti.
KÜLTÜR SAVAINA DEVAM
Türk devletlerinin Rusya'dan kurutulup bamszln ilan etmelerinin yeterli olmadn, her alanda Rus etkisinin krlmas için Türkiye'nin rol üstlenmesi ve yüzyllk stratejiler gelitirmesini savunuyordu.
Türk Devletleri Tekilatnn kurulmasnn tarihi bir adm olduunu söylemiti. Fakat ufuk sahibi bir aydn olarak bu tekilatn temelini salam tutacak atlmlara ihtiyaç olduunu söylüyordu. Siyasal birlikteliklerin mutlaka kültürel altyapsnn güçlendirilmesi gerektiine inanyordu.
Merhum Mehmet Doan duyarl bir Müslüman Türk aydn olarak bu hususta elinden gelenin fazlasn yapt.
Hatta amansz hastaln belirtilerine ramen hastaneye yatmas gerekirken o, Akif'i anlatmak ve anlattrmak için bir yazar grubuyla Semerkant ve Buhara'ya gitti. Hastaneye yatmadan evvel yani vefatndan hemen önce yine inançl bir kültür savaçs olarak Türk topraklarndayd.
Yorgun ve hasta bedenine ramen rüyasnn peinden gitti. dealinden hiç vazgeçmedi.
Vefat haberi yayldnda Türk dünyasnn bütün ehirlerinden airlerin yazarlarn gözyalar içerisinde taziyede bulunmas gönüllerde büyük birlii kurduunun iaretiydi. Bouna koturmad bouna mücadele etmedi.
Ata topraklarna att ata tohumlar çatlad filiz vermeye balad. Yakn gelecekte Türk dünyasnn ortak kahraman olarak hayrla hürmetle anlacaktr.
Rabbimiz özlemini çektii rüyalarn gördüü büyük birliktelikleri bizim görmemizi ve bu uurda bizim de öncü rol üstlenmemizi kültür savan sürdürmemizi nasip etsin.
Türk dünyasnn büyük bilgesine rahmet olsun.
Yazar: Mahmut Býyýklý |
19-08-24 |
||
| E mail: haber7.com | Tweet | ||
 |
 |
||
