Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
Mehmet Akif'n milli mücadeleye katlmas onun heyecan, cokusu, milletine olan ball, Müslümanca duruu göz önüne alndnda gayet tabi karlanr. Hatta böyle bir soru abes saylr. Çanakkale ehitlerini yazan, toplumun çürümülüünden yaknan, tüm slam alemin derdiyle dertlene hayatn deerlerine adayan bir air için bundan doal ne olabilir?
Resmi tarih söylemi her ne kadar vatann sevenlerin milli mücadeleye katld geride kalanlarn ibirlikçi, hain olduklar tezini ileri sürse de durum bu kadar basit deil. Yani vatann kurtulmasn isteyenlerin Ankara'ya topland, katlmayanlarn ise sultann güdümünde igalcilerle ibirlii yapt, hatta gerici ayaklanmalarla milli mücadeleyi engellemeye çaltklar gibi ak ve beyaz ayrmnn her zaman geçerli olmadna dair bol örnek var elimizde. Mesela Anadolu'ya geçerek milli mücadeleye destek olmak isteyen herkes elini kolunu sallayarak Ankara'ya gelemiyordu. Kafkaslarda direnie katlmak için bekleyen Enver Paa'ya izin verilmemesi, saltanat ailesinden direnie destek olmak için Ankara'ya gelmek isteyen ehzadelerin engellenmesi uç örnekler saylabilir.
Ankara'daki efler bir kere hareketin tam anlamyla kendi kontrollerinde olmasn, kar denge kurabilecek etkin kiilerin, muhtemel rakiplerin katlmasn bilinçli olarak engellediler. Bu süreçte Ankara'nn gözettii en önemli unsur ttihatç liderlerin harekette inisiyatif almalarn engellemekti. ttihatç gelenekten gelen Milli Mücadele efleri bu örgütlenmenin gücünü çok iyi kavram durumdaydlar. Kurtulu savanda ittihatç etkisi, örgütlenmesi sanlandan çok daha fazla ve belirleyici niteliktedir. Ancak bu yaplanma alt düzeyde kalmak artyla faydalanlm, ttihatçlarn liderlik kadrolarna yakn olanlarn uzak tutulmas salanmtr.
Balangç aamasnda Hilafet hatta Saltanatn kurtarlmas söylemi ile hareketin halk nezdinde meruiyet, destek salanmak istense de padiahn adam denilecek kiilerin de uzak tutulmas batan beri dikkat edildii anlalyor. Bu dengeler içinde Mehmet Akif nerede duruyor?
Hatrlanaca üzere Mehmet Akif Ankara'ya bizzat çarlm bir isimdir. stanbul'daki pek çok isim bir tür vizeye tabi tutulduu bir ortamda daha sonra hiç da bark olmayaca bir kadro tarafndan niçin çarlm olabilirdi? Milli mücadelenin balangcnda slamc rengin ar bast aikar olsa da bu konu üzerinde durmaya deer. Balkesir'deki vaazdan sonra Ankara'ya çarlan ve Eref Edip'e de haber gönderip Sebiliürread'n klielerini alp gelmesini söyleyen Mehmet Akif'in hangi özellikleri Anadolu direniini örgütleyen kadro açsndan anlamlyd?
Mehmet Akif slamc bir air, cokulu bir hatip, samimi bir mücadele adam olarak Anadolu halknn ruhuna hitap edecek en etkin isimdi. Daha sonra Kastamonu'da baslan dergisinde yer alan konumalar tüm Anadolu'ya datlyor, milleti Milli Mücadeleye tevik ediyordu.
Bu süreci anlamlandrmamz için onun siyasi tavr ve ilikilerine göz atmak önemlidir. Hayat boyunca hep muhalif olduu tespiti Mehmet Akif'in Ankara ilikisini çözecek anahtar niteliinde. Abdülhamid yönetiminden nefret etti, ttihatçlar iktidara gelince onlara tavr koydu, hatta dergisi ttihatçlar tarafndan kapatld. Vahdettin'den de hiç holanmad.
Böylesi bir portrenin Ankara için son derece kullanl olduunu söylemeye gerek yok. Ne saltanatla ne de ttihatçlarla ilikisi olmayan örgütlü bir taban bulunmayan çokulu bir yürek.
Milli mücadelenin önündeki en büyük handikap Anadolu insan nezdinde ttihatçlkla özdeletirilerek, güven sorununun olmasyd. Mehmet Akif tam bu noktada tereddütleri izale edecek bir dil ve heyecan üretebilecek ender isimlerden biriydi. Oysa Milli Mücadelenin komuta heyeti ile Mehmet Akif arasnda dünya görüleri bakmndan derin bir çeliki olduunu daha o vakitlerden bilinmiyor olmas düünülemezdi.
Nitekim milletvekili olarak Meclis'te adeta suskun kalmas çelikinin derinliini gösterir. Zaten zaferden sonra da benimsemedii uygulamalar yeni dönemin iaretlerini vermiti onun için. Milletvekilliinden ayrlmas, dahas polis takibine maruz kalmas artk yeni yönetimin slamc bir sese ihtiyac kalmad, dahas koalisyonun bozulduu anlamna geliyordu.
Yazar: Akif Emre |
28-12-10 |
||
| E mail: yenisafak.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
