Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / HUKUK HÝKÂYELERÝ | Okunma Says: 476 |
Yeni Anayasa tartmalar mutat olduu gibi gelip Anayasann ilk maddelerinin deiip deimemesi meselesine dayand. Aslnda darbeciler tarafndan yaplp bu topluma dayatld günden beri defalarca deitirilmesi gündeme geldi, tamamen veya ksmen. Birçok maddesi deiik vesilelerle deiti. En kapsaml ilk deiiklik diyebiliriz ki tam da onu bize dayatm olan darbenin 30. yldönümü gününde 12 Eylül 2010 ylndaki referandumda gerçekleti. 26 maddesi deiti Anayasann o tarihte. Sonradan 2017 ylnda parlamenter sistemden Cumhurbakanl sistemine geçie de yol açan daha da kapsaml bir deiimden geçti 12 Eylül Anayasas. Bu deiiklikler esnasnda aslnda Anayasa içinde el atlmam bir mevzu kalmam durumda. Yani bu Anayasaya 12 Eylül askeri darbe anayasas vasfn veren neredeyse hiçbir konu braklmam durumda, tabii ki “balangç” ksm ilk 4 madde ve tabii ki onlarn “deitirilemez” ile “deitirilmesi teklif dahi edilemez” hükümleri.
Bu maddelere dokunmayacak bir yeni Anayasann bunlarn dnda ne yapacan insan gerçekten merak eder. Toplumda insanlarn ihtilaflarnn bütün kayna zaten bu maddelerin münderecat. Elbette hepsi deil ve elbette toplumda bütün bu maddeler üzerinde bir uzlama olmad gibi bu maddelere dokunmayacak bir anayasa deiiklii için onca zahmete girmeye bu saatten sonra hiç gerek yok. Braknz olduu gibi kalsn, ne de olsa bu haliyle, hatta o maddelerin varlna ramen toplum bir ekilde kavgasn da, ihtilafn, da birlikteliini de barn da temin etmenin bir yolunu bulmu durumda.
“Deitirilemez, deitirilmesi teklif dahi edilemez” ifadesi esasen bir toplumun akln aalayan, onun iradesini yok sayan, onu belli bir çerçeveye hapseden bir ifade. nsanlarn iradesine, toplumun kendi içinde yaayaca bir tartmada varabilecei yeni bir mutabakata bu ekilde set çekmek ancak 12 Eylül faist zihniyetinin aklna gelebilecek bir ey. Nitekim önceki darbe anayasalar bile böyle bir ey düünmemi, böyle bir ifadeyi anayasaya koymay akl etmemi. Ne 1924 Anayasas, ne 1961 darbeci anayasasnda böyle ifadeler yok. Arkadamz Mehmet Metiner dünkü yazsnda bu anayasa metinlerinin ilgili maddeleri arasndaki geliim tarihini güzel bir özetle vermi.
u veya bu maddeyle ilgili hiçbir ey söylemiyorum. Sadece bu ifadenin içerdii buyurganln kesinlikle çeitlilik içindeki bir toplumun kendi iradesiyle yapabilecei bir ey olmadn ve içerii ne olursa olsun böyle bir ifadenin sözlemeyle bir arada yaayan bir toplumun iradesine, aklna, zekasna hakaret olduunu söylemek istiyorum. Bu negatif buyurgan dil esasen toplumsal seciyemizi de maalesef belirlemeye yüz tutuyor. En büyük görünür zarar da budur.
Esasen bu ifadenin kendisi anayasann balangcnda atfta bulunulan Atatürk’ün inklapç ilkesiyle de çelien bir ifadedir. Deitirilmesi teklif dahi edilemeyen bir alanda çalan Türk siyasetçisi neyin inklabn yapacak, inklapçln hangi alanlarda sürdürecektir? Braknz inklab, deiimin önüne set çeken mutaassp bir muhafazakarlktan baka bir ey üretmez, üretmemitir de böyle bir yaklam.
Düünülemez alanlar, deitirilmesi teklif dahi edilemez alanlar siyasetin alanndan yer, akln ve düüncenin alanndan tüketir, o alanlar her zaman daraltr, düünceye de ket vurur.
Ünlü Cezayirli slam reformcusu Muhammed Arkoun’un slam düüncesini eletirmek adna ortaya att bir kavram vardr: Düünülemeyen. Her din, ideoloji veya siyaset aslnda ilk etapta düünülemeyen alanlarla siyasetin ve düüncenin alanlarn kapatm olan bir baka ideolojiye, dine veya felsefeye kar bütün o alanlar “düünülebilir” klarak kendine bir alan açar.
Arkoun slam düüncesinin bir zaman Batllar tarafndan düünülemez klnarak daraltt ve eski Yunan filozoflarn ve ortaya koyduklar sorular düünülemez hale getirdikleri alanlar slam düüncesinin yeniden düünülür klabilmi olmasn bir çr olarak görür. slam düüncesi düünülemeyecek alanlar alabildiine azaltm ama zamanla kendi ortodoksisini olutururken kendi düünülemez alanlarn da belirlemi ve giderek o alanlar geniletmi, o kadar ki, Müslümanlar için düünülemeyen alanlar düünülebilir alanlardan çok daha geni bir yekûn tutmaya balamtr.
Dorusu 1. Dünya sava sonras artlarda her türlü siyasal temsilden, dolaysyla eitim kurumlarndan, üniversitelerinden, medreselerinden, düünce üretim kanallarndan mahrum braklm, topraklar igal edilmi, sömürgeletirilmi Müslümanlara veya slam düüncesine böyle bir eletiri çok yersiz ve hakszd. Üstelik Müslümanlar için düünülmeyen alanlar konusu onun abartt gibi bir ey olmad hiçbir zaman. O zamann veya bugünün Müslümanlar için düünülmeyen alan neredeyse yok, hiç de olmad.
Ama onun bu kavramsallatrmasn alp yaadmz ister küresel ister ulusal sisteme uygularsak resmimiz tam da bu “düünülemez, düünülmesi teklif dahi edilemez” alanlar tarafndan kapatlm durumda. Mesela;
Anayasa’nn ilk 4 maddesi bütün içeriiyle birlikte deitirilemez, deitirilmesi teklif dahi edilemez.
1918’de Filistin cephesinin nasl dütüü ve o düüten sonra Osmanl’nn nasl hemen igal edilmi olduu hiç düünülmez, öretilmez, öretilmesi teklif dahi edilmez.
ngiliz igali altndaki stanbul, Samsun ve Ankara’dan geçilip igalcilere kar bir milli istiklal mücadelesi nasl sürdürülebilmi, nasl kazanlabilmi ve ngilizler ne alp da bir kuruna bile hedef olmadan çekip gitmiler, bu düünülemez, düünülmesi teklif dahi edilemez.
Bütün Müslümanlar birletiren ve Türkiye için büyük bir koz olan, bir güç, bir iktidar konusu olan Hilafet gibi bir müessesenin ilga edilmesi nasl Türkiye için bir devrim, bir büyük kazanm olarak sunulmutur? Düünülemez.
nklap diye nitelenen bu deiimlerin hangisi bu millete sorularak yaplmtr? Bu milletin bunlara rzas olmu mudur? Sorulamaz, düünülemez.
Düünülemeyen alanlara dair daha nice sorular sorulabilir. Bu sorular bugün hiç aklna getirmeyen, getirmeyi dahi bir tabu alanna girmi gibi ürkütücü veya korkutucu gören, Arkoun’un deyimiyle bir logosferimiz var.
Düünülemeyen tonlarca alan, sorusu olan bu logosferi hiç sorgulamadan hatta buna snarak oradan slam düüncesine, geleneine sallayanlar yok mu? Onlar da Allah slah etsin.
Yazar: Yasin Aktay |
21-09-24 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
