Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 416 |
Birkaç gün evvel Arnavutluk babakan Edi Rama bir açklama yapt ve merkezi Tiran olacak bir Bektai devletinin kurulacan söyledi. Arazi bakmndan Vatikan’n dörtte biri kadar büyüklükte tasarlanan Bektai devletinin ordusu ve mahkemesi olmayacak ancak kendine ait bir yönetimi, istihbarat örgütü, ve pasaportu olacak. Yeni devletin bakanln, “Baba Mondi” olarak tannan Bektai dervii Edmond Brahimaj üstlenecek. 109 dönümlük bir arazi üzerinde kurulmas beklenen Bektai devletinin Vatikan tipi bir yaplanmay esas alacan söylemek mümkün.
Babakan Edi Rama bu fikri ilk olarak New York Times’a verdii bir mülakatta dile getirdi. Edi Rama, amaçlarnn “Arnavutluk’un gurur duyduu slam’n hogörülü bir versiyonunu” tevik etmek olduunu söylüyor. Nitekim kurulacak devlette alkol yasa olmayacak, kadnlarn giyim tarzna ise müdahale söz konusu olmayacak.
Arnavutluk’ta Bektai nüfusu aa yukar toplam nüfusun % 5’ini oluturuyor. Bu projeyle, 115 Bin civarnda Bektai, Arnavutluk’ta kendisine “mikro slami bir devlet” kurmu olacak. Arnavutluk Babakanlk ofisi projenin detaylarnn daha sonra açklanacan ifade etse de imdiden kurulacak bu mikro devletin tarikat temelli bir siyasi oluuma evrilecei açk.
Bektailik, slam tasavvuf geleneinin bir parças olarak 13. yy Anadolusu’nda ortaya çkm bir akm. Halen varln sürdürüyor. Cumhuriyetin ilk yllarnda tekke ve zaviyelerin kapatlmasna ilikin kararn alnmasndan sonra bir süre duraklama dönemine girdi. Daha sonra Türkiye’de tarikat ve tasavvuf kollar dernekleince, vakf çats altnda örgütlenince daha youn bir ekilde faaliyetlerine devam ettiler.
Arnavutluk’ta da tarihi geçmii epey var. Bektai nüfus, kültür ve geleneklerini yaama noktasnda Arnavutluk’ta Enver Hoca döneminde ciddi basklar görmü. Faaliyetleri neredeyse askya alnm. Ancak u an daha serbest bir ekilde dini ve kültürel yaplarn muhafaza edebiliyorlar. Arnavutluk’taki Bektai dergahnn banda (Edmond Brahimaj) Baba Mondi isimli bir dedebaba bulunuyor.
Hristiyanln ana kollarndan birisi olan Katolikliin devlet tipi yaplanma örnei olan Vatikan’a karlk Bektailik gibi slam’n tasavvuf kollarndan olan bir tarikat adna mikro ölçekli bir devletin kurulma fikrinin nereden çkt gerçekten incelenmeye deer bir konu olarak karmzda duruyor. Neden böyle bir yaplanmaya ihtiyaç duyuldu? Halihazrda gerek Arnavutluk’ta gerekse Türkiye’de Bektailerin örgütlenmelerinin ve faaliyetlerinin devam ettirilmesinde ne tür skntlar var? Enver Hoca dönemi darda braklacak olursa Arnavutluk’ta Bektaileri rahatsz edecek bir engelleme ya da basknn olmadn biliyoruz.
Dier taraftan Bektailik bir mezhep deil, müstakil bir din deil, bir tasavvuf kolu, bir tarikat. Tarikat temelli bir devletin kurulmas kime ne yarar salar? Bektailik gibi, genel manada siyasi emelleri olmayan daha çok manevi hedefler güden bir tarikat, neden müstakil bir devlet kurmaya yönlendiriliyor? Bektailik böylece siyasallatrlarak politize bir yap haline getirilmi olmuyor mu? Daha da önemlisi bu mikro devletçik Tiran’da kurulduunda dünyadaki bütün Bektailerin bir merkezi karar organ olarak m hareket edecek? Mesela Türkiye’deki Bektailer buraya m bal olacaklar? Ortaya böyle bir durum çkarsa Türkiye bu anlamda egemenlik hakkndan vaz m geçmi olacak?
Bilmeyenler için bir konuya temas etmeyi yerinde buluyorum. Son birkaç yldr Türkiye’de de Alevilik politize edilmeye çallyor. slam’n daha hogörülü bir yorumu olan Alevilik, dini balamndan koparlarak bir tarikat veya dergah faaliyeti olmaktan çkarlyor, politik alanda deerlendirilmesi gereken bir siyasi kol olarak pazarlanyor. Daha çok sol zeminde konumlandrlmaya çallan Alevilik kimi sol partilerin ve sol örgütlerin insan kayna olarak yaplandrlmaya çallyor. Yasa d sol örgütler Alevi gençleri kendi hedefleri için devirmeye çalyorlar. Temelinde din olgusu bulunan bir yap politize edilerek farkl bir kulvara geçmeye zorlanyor. Özellikle Türkiye’de çok çeitli Alevilik damarlarnn bulunduunu düünürsek, bu durum Anadolu’nun kurucu öelerinden birisi olan ve daha çok inanç balamnda örgütlenen Alevi toplumunun kültürel ve dini geleceini tehlikeye sokuyor. Komünizm ile Alevilii, ateizm ile Alevilii, deizm ile Alevilii, sosyalizm ile Alevilii yan yana getirmeye çalan çevreler, Alevilii dini konteksinden koparmaya çaladursun, Arnavutluk’ta ortaya çkan Bektai Devleti fikrinin bu manada neye hizmet edecei bir tartma konusu olarak ortaya çkyor.
Türkiye’de son yllarda ortaya çkan “politik Alevilik” söylemi ile bugün Arnavutluk’ta kurulmas planlanan Bektai Devleti fikri arasnda bir ba bulunup bulunmadn yakn zamanda test etmi olacaz. Ancak her halükarda bu fikrin arkasnda özellikle Balkanlardaki etnik ve dini renklilii suiistimal etmek isteyen potansiyel devlet ve örgütlerin bulunduunu söylemek mümkün görünüyor. Bilhassa ABD’nin Arnavutluk’la olan ilikileri dikkate alndnda bu projenin kaynann ABD olabilecei iddias güçleniyor. Yoksa Tiran yönetimi neden durduk yere böyle bir açlm yapma ihtiyac hissetsin.
Dün itibaryla Türkiye Bektaileri adna, Bektai postniini Ali Haydar Ercan Dedebaba’nn talimatyla Halifebaba Hac Dursun Gümüolu u açklamay yapt: “Siyasi olarak birileri tarafndan bilinmeyen emperyal bask ve hesaplarda böyle bir yaplanma kabul edilse ve resmi kimlik kazansa bile bizler için manevi anlamda geçersiz bir giriimdir.”
Halife babann bu açklamay yapmas gerçekten sevindirici bir giriim. Bu açklama u açdan önemli: Tiran’da kurulmas beklenen tarikat temelli bir devletin arkasnda hangi unsurlarn bulunduu henüz bilinememesi, daha sonra bu projenin nereye ve kime hizmet edeceinin kestirilememesi ortaya çkacak yap hakknda ciddi kukular üretiyor.
Mesela ilerleyen zamanda Tiran merkezli devletçiin Türkiye açsndan da bir egemenlik sorunu haline gelip gelmeyeceinin garantisi yok. Zira Türkiye’de Alevilik fay hatt üzerinden oynanan ykc-bölücü oyunlar ortadayken böyle bir oluumun bölgesel tesirlerinden kuku duymamak mümkün deil. Türkiye’de de hatr saylr bir Bektai, Alevi nüfus olduu düünülürse bu konuda son derece dikkatli olmak gerekiyor.
Bu sebeple acilen Türkiye’de bu devletçie onay verecek Alevi Bektai çevrelerinin olup olmad açkla kavuturulmaldr.
Öte yandan politik Alevilik emsiyesi altnda örgütlenen ve Anadolu Aleviliinin içini boaltmaya çalan çalmalar yakndan izlenmelidir.
Ayrca, Alevi-Bektai dedelerimizin, özellikle Alevi gençlerinin yasad sol örgütlere insan kayna üreten yaplar hakknda uyank olmalar gerekmektedir. Bu manada genç Alevi nüfusa gerekli uyary yapmalar elzem hale gelmitir.
Türkiye, Arnavutluk nezdinde diplomatik giriimlerde bulunarak, gelecekte böyle bir oluumun Türkiye’nin egemenlik haklarna müdahale etme potansiyeli olduunu dile getirerek ön almaldr. Zira Tiran merkezli devletçiin uluslararas hukuk nezdinde nereye oturulacana ilikin çalmalar u an balam durumda.
Türkiye’de pazarlanmaya çallan Ali’siz, Muhammed’siz Alevilik projelerinin baz emperyalist odaklara hizmet eder hale geldiini görmemek için saf olmak gerekir. Türkiye’de faaliyette bulunan Alman vakflar, Soros uzants yaplar yakndan takip edilmeli, bu vakflarn bilhassa akademik alanda gösterdikleri faaliyetler takibe alnmaldr.
Görünen odur ki Türkiye’de kurulmas mümkün olmayan bir yap, Arnavutluk gibi Balkanlarn hassas bir bölgesinde gerçee dönütürülmek üzeredir. Burada hedef Türkiye ise, Türk kamuoyunun bu meseleyi örtbas etmek yerine detayl bir ekilde tartmas gerekmektedir. Türkiye toplumsal fay hatlar bakmndan zengin bir ülkedir. Geçmite, laik-antilaik, Alevi-Sünni, Kürt-Türk tartmalar üzerinden yabanc servisler ciddi oyunlar kurdular. Ancak Anadolu insannn engin basireti bu oyunlar ters yüz edebildi ve bekledikleri kaosu üretemediler. Baz kirli eller, imdi baka bir oyun kurmak suretiyle Türkiye’deki Alevi-Bektai toplumunu Anadolu ana gövdesinden kopararak devletin ve milletin bölünmez bütünlüüne kast edecek yeni bir plan tezgahlyor olabilirler.
Narin cinayetini bile frsat bilen çevreler imdiden Alevilik üzerinden kirli oyunlar kurmaya baladlar bile. Birkaç gün evvel çeitli x hesaplarnda gördüümüz yorumlar bunu ispatlar nitelikte. Yaplan paylamda aynen u yazlm: “Alevi kimlikli bir gazeteci Tavantepe köyüne alnmak istenmemi. Köylü sözüm ona demi ki: “Bu köyde alevi gazeteci görmek istemiyoruz!” Bu yaygaray koparacak kadar akl ve izandan yoksun çevreler var Türkiye’de. Bir cinayet hadisesi üzerinden Alevi-Sünni ayrmasna zemin hazrlayacak bir cümleyi kim neden paylar?
Türkiye’de Kürt-Türk çatmasn hzlandrmaya çalanlar kimlerse benzer ekilde Alevi-Sünni ayrmcln körükleyenler de onlardr. Bu kirli emellere alet olmamak için her türlü art niyetli giriimi yakndan takip etmek zorundayz. Tiran’da bir anda ortaya çkan “mikro Bektai devleti” projesinin hukuki ve siyasi etkilerinin Türkiye’yi de kapsayp kapsamadn yakndan izlemek durumundayz. Corafi snrlarn bir anlamnn kalmad, uluslararas hukukun ve uluslararas kurumlarn milli devletleri parçalamak üzere dizayn edildii bir dönemden geçiyoruz. Alevisi, Sünnisi, Kürdü, Türkü, sacs solcusu, hep birlikte uyank olmak durumundayz.
Yazar: Akif Çarkçý |
23-09-24 |
||
| E mail: samimihaber.com | Tweet | ||
 |
 |
||
