Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MAÂRÝF (Eðitimle Ýlgili Yazýlar) | Okunma Says: 398 |
11 Eylül 2024'te basn yayn organlarna yansyan bir habere göre Türk Devletleri Tekilat, Türk Akademisi, Ortak Alfabe Komisyonu 34 harften oluan Latin asll bir alfabe üzerinde anlat. Bu, uzun yol daha ne kadar sürer ve nasl bir sonuç verir bunu zaman gösterecek.
Bu haberin yaylmas ile bir ksm akademisyen, gazeteci, okur-yazar çevresi “Türk alfabesi” denilince Karahanl Devletinden beri kullandmz, en önemli ilmî, edebî, siyasî ve kültürel (irfani) eserlerimizin Osmanl Türkçesi ile verildii; bizi Selçuklu ve Osmanl medeniyetine balayan Türk Alfabesinde (Osmanlca) birleilmesi gerektiini yazdlar. Bu hassasiyeti gösterenler; stanbul’da baslan bir gazete, mecmua ve kitabn Kafkaslarda, Balkanlarda, Kuzey Afrika’da, Orta Dou slam ülkelerinde okunduunu, oralarda baslan eserlerin de ayn ekilde stanbul’da okunup takip edildiini delil olarak getirdiler. Bu balamda Mehmet Akif’in “Gölgeler” adl iir kitabnn ilk defa Msr’da basld zikredildi. Bu yazlanlarn hepsi doru. deal olan da budur. Ancak idealler ve gerçekler arasnda bir aç fark var.
Bu açnn birincisi (1928) Harf nklabdr. 100 yllk Cumhuriyet döneminin alfabesi öyle yerleti ki bir ksm akademisyen ve devletlu bile Latin alfabesini Türk alfabesi zannediyor. Buradan keskin bir dönü muhal görünüyor. Fakat Osmanl bakiyesi bir milletin, baba ve dedelerinin hüviyet cüzdan, tapu ve eceresini, ecdadn ilmî ve edebi mirasnn oryantalistlere okutulmas beklenemez. Ancak böyle bir durum yaand, yaanyor. Nasreddin Hoca’nn mektup fkrasnda olduu gibi dedemin alfabesinde ne yazyor; bana okur musun durumuna dütük; çünkü Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sini yanlsz okuyup transkrip olarak yaynlayan kii Amerikal bir Türkolog (Robert Dankoff) oldu. Ona da bu baarsndan dolay Türk Devlet Nian bile verildi. Osmanl Türkçesi el yazlarn okuma yarmasnda birinci gelerek Sabanc Kültür Ödülünü alan kiin bir Yahudi akademisyen idi.
Osmanl’nn devlet yazmalarnda kullanmak için icat ettii ifre siyakat yazsn okuyabilen Türk birkaç kiiden ibaret kald. Onu da yine bir Amerikaldan örendik. Bu önemli olayn ahidi eyho Duman’dr. eyho Duman; Meteoroloji Genel Müdürlüünden emekli olaca günlerde Genel Kurmay Bakanl ondan Osmanl dönemi hava rasatlarnn nasl ilediini kaytlardan tespit edip getirmesini ister. eyho Duman, özel dersler alarak Arapça, Farsça ve Osmanl Türkçesi konusunda kendini yetitirdii için kendinden emin olarak stanbul'a Osmanl Ariv Dairesine gider. Orada ABD'den gelmi bir doktora talebesi ile tanr. Talebe, Osmanl siyakat yazsn okumakta epey ilerlemitir fakat halledemedii kelime ve saylar eyho Bey’den sorar. Hayret ki Duman bu yazdan tek kelime okuyamaz. Çünkü bu yaz ifre/kripto yazdr. ABD’li doktora talebesine kar mahcup olsa da ondan bu yazy okumay örenir. Bir rehber kitapla kendini gelitirir. Çünkü bu yazy bilen 2, 3 kii vardr. Onlar da oryantalistlerdir. eyho Duman siyakat yazsn örendikten sonra kadrosu Meteoroloji Genel Müdürlüünde, maa Milli Güvenlik Genel Sekreterliinden ödenen bir uzman olur. “O kadar önemli ve zor bir iti ki kelime ba ücret aldm ve bu kadroda 17 yl çaltm”, diyor. Emekli olaca srada olaya Babakan Turgut Özal el koyar. Çünkü bu yazy bilen birkaç kiiden biridir. Devlet, ihtiyaç duyduunda ABD’den uzman getirtip okutmaktadr. Bu yazy bilenlerin ortaya çkmas için yaplan snava Rütiye’yi okuyan generaller ve profesörler dahil 80 kii girer. (Generallerin böyle bir snava girmesine armayalm. Kenan Evren de 12 Eylül günlüklerini Osmanl Türkçesi ile yazmtr.) Fakat siyakat yazsn hiçbiri yazy okuyamaz. 54 puan ile sadece eyho Duman kazanr. Yazy öretmek için açlan kursa gelen örencilerden biri de Doçent lber Ortayl’dr. Yaplan iin mahiyetini bilmeyen basn, aleyhte yazlar yazar. eyho Duman’n hocalnda üniversite ve özelden baz kiiler Tapu Kadastro Genel Müdürlüü bünyesinde açlan siyakat yazs kursuna devam eder. Kurs, 2001'de Ecevit hükûmeti tarafndan kapatlr. (Bknz: eyho Hoca le, s. 180-184 adl kitapta yer almtr.)
Bundan böyle bütün hat çeitleri ile ecdadn eserlerini kendimiz okumalyz düüncesi ile 2014 ylnda düzenlenen 19. Milli Eitim urasnda liselerde Osmanl Türkçesinin zorunlu ders olarak okutulmas karar alnd. Kararn alnmas buraya yazdmz cümle kadar kolay olmad. Gazeteler, TV’ler, siyaset camias irticann hortladndan, Anayasa'ya aykrlktan, inklaplarn çinendiinden bahisle Türkiye’de terör estirdiler. Milli Eitim Bakan Nabi Avc, Meclis’te bana denk gelseydi beyin travmas geçirmesi kesin olan bir saldrya urad.
Eer liselere Osmanl Türkçesi dersini yerletirebilirsek edebiyat, ilahiyat, tarih fakültelerine girecek örencilerin alt yapsn tamamlam olacaktk. Çünkü lber Ortayl’nn tespitine göre fakültelere HL dndan gelen örenciler kelimenin itikakndan mânây hemen çkarrken; dier liselerden gelenler çok zorlanmtr.
ûra’daki komisyonun tüm liseler için zorunlu olmas gerekir eklindeki kabulü, Bakanlk tarafndan Seçmeli'ye çevrildi. 2016’dan itibaren liselerin 10. 11 ve 12. Snflarnda “Seçmeli Osmanl Türkçesi” derslerimiz var. Böylece “Osmanlca” dersi konulmu oldu. aslnda bu kelime galat- mehurdur. Türkçenin 600 yllk dönemi ve Cumhuriyet’in önü olmas sebebiyle “Osmanlca” denilmitir fakat yanltr. Çünkü Karahanl Devletinden beri (Selçuklu ve Anadolu Selçuklu Devleti) Türkçe’nin kurucu airi Yunus Emre’den bu yana harflerimiz Türk harfleridir. Türkler, Arapçadan farkl bir harf sistemi ilave etmitir. Hat, yaz olarak kendimize özgü klmzdr. Halkmz ve okur-yazarlarmz “Türk yazs”, “Eskimez Yaz”, “Kur’an yazs”, diye bilir ve kullanr. Türk harflerini kendimize o kadar benzemitir ki hattatlarmz “Celî Divanî” diye bir yaz çeidi icat etmitir. Rik’a bütün Osmanl corafyasnda devletin resmî yaz çeidi olarak kabul gördü. Mezar tandan çemelere, Dârülfünun’un alnndan köprülerin kemerine, evlerin duvarlarna kadar her yere uygun iirleri, dualar, isimleri Kûfi, Sülüs yazlarla süsledik. Picasso, hat sanatmzdan ilham ile resimler çizdi. Harf inklabndan sonra birçou krld, örtüldü ise de geri kalanlar okumak, tarihimizle barmak için Osmanl Türkçesi derslerine büyük ümitler baladk. Aslnda Osmanl Türkçesi sadece bizim tarihimizin deil; 600 yllk Osmanl mparatorluu’nun hakimiyet alannda yer alan ve bugün müstakil devlet olan ülkelerin, kendi tarihlerini doru dürüst yazabilmeleri için de bilmeleri gereken bir yaz dilidir. Arnavutluk, Bulgaristan, Yunanistan, Cezayir, Tunus, Arap ülkeleri Türkçe bilmezse kendi tarihlerini yazamazlar. Bunun için siyakat yazsn da bilmeleri gerekir.
Hem fakültelere hazrlk olmak hem de kaynak eserleri okuma yeterlii kazandrmak amacyla konulan Seçmeli Osmanl Türkçesi dersi HL, Sosyal Bilimler Liselerinde zorunlu; dier liseler için Seçmeli ders olarak kondu. Proje mam Hatip Liselerinin; fen ve sosyal bilimler ile spor-sanat program uygulayan bölümlerinden örenciler Osmanl Türkçesinden muaf tutuldu. Bütün Anadolu Liselerinde Seçmeli olarak kald.
Bu karar dersin aleyhine oldu. Çünkü liseler üniversiteye örenci yetitiren kurumlar haline geldii; seçmeli dersler de snav konusu olmad için örenciler, (veliler) dersi seçmedi, idareciler gerekli yönlendirmeyi yapmad. Dolaysyla kadük kalm bir ders olarak yerini ald.
Türkiye Yüzyl Maarif Modeli Müfredatlar içinde de Osmanl Türkçesi zorunlu deil. Buradan nasl çkarz sorusuna verebileceim cevap udur: Fen-Edebiyat Fakülteleri, lahiyat, Türkçe, Türk Dili ve Edebiyat, Tarih bölümlerini tercih edecek örencilere lisede iken asgari Osmanl Türkçesi bilmek art getirilebilir ve bu artn gerei olarak seçmeli dersler “zorunlu” hale gelir. Tapu Kadastro, Vakflar, Diyanet, Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu gibi kurumlara girmenin artlar arasna iyi derecede Osmanl Türkçesi bilmek getirilirse; bilen ile bilmeyen arasndaki fark, maa fark olarak yanstlrsa, siyakat yazs dahil el yazs ile Osmanlca okuyup yazabilen nitelikli insan artacaktr.
Böylece 1928 öncesi yazl bütün dokümanlar okuyabilecek bir nesil, yani Türkiye Yüzyl nesli yetitirebiliriz. Bu eii geçtikten sonra Türkiye’nin, Türk Dünyas Ortak Alfabesi olarak Latin asll harfleri kullanmasnda bir saknca yoktur.
Yazar: Kamil Yeþil |
03-10-24 |
||
| E mail: ulukanal.com | Tweet | ||
 |
 |
||
