Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 337 |
Modern târihin bilim ve fen sâhasnda büyük bir tevik ve yatrm yapt; bâz arzalar tasa da bunlarn insan irâdesiyle düzeltilebilecei yaygn bir kanaattir. Akl, bilim ve teknoloji üçlüsü -bunu Modern Teslis olarak da deerlendire-bilirsiniz- modern insan zihninin sacayan meydana getirir.
Pozitivist Teslis, teknolojiye araçsal bir mânâ yükler. Yâni insanln ilerlemesi ve saadeti için teknoloji bir âlettir. Hayrl bir istikâmette gelitirilmek ve kullanlmak kaydü artyla teknoloji küresel olarak takdis edilir.
nsanln istikbâlinin tekno süreçlerle ekillendiini herkes biliyor. Bu, basit olarak teknolojik bir târihin en yüksek aamas olarak deerlendiriliyor. Atlanan iki mühim husus var. Bunlardan ilki Modern Teslis’i douran sürecin ekonomi politikas skalanyor. Bir hikâye bunu örtüyor. Hikâye basit olarak öyle: 1000 sene devâm eden bir Ortaça karanl, nasl olduysa sona eriyor. nsanlk uyanyor, aydnlanyor. “Karanln güçleri” ne kadar mânî olmaya gayret etse de kendini bilime, akla, felsefeye, yüce sanatlara veriyor. Bat’da balayan bu “gelime” ve “ilerlemeler” küresel bir yaygnla kavuacak ve insanlk için yerküre bir cennet hâline gelecektir.
Çocuksu bir hikâye bu. Aslnda bilim, akl ve fenni kamçlayan maddî bir dinamik mevcut. O da hrs, çkar yüklü kapitalizmden bakas deil. Yâni akl-bilim-teknoloji üçlüsü kapitalizmi dourmad. Tam tersine, kapitalist birikim süreçleri bunlar dourdu. Dier taraftan tecrübeler kapitalizmin iflâhnn gayrkâbil olduunu gösterdi. Bu istikâmetteki tekmil gayretler fiyasko ile neticelendi.
kinci olarak teknolojik gelimeleri hâl-i hazr, bu üçlünün içinde yer alan bir unsur olarak teknolojinin serbest bir radikal olarak ayrmasna yol açt. Yâni teknoloji artk araçsal bir mahiyete sâhip deil; tam aksine kendi kendisinin gâyesi. Teknolojik gelimelere, “Bakalm bunlarla ne yaplabilir?” diye bakamyoruz. Tam aksine, “Bakalm bunlar bize neler yaptracak?” diye bakyoruz. Dijitalizm, bir serbest radikal olarak insann hayâtn belirliyor.
Dijital serbest radikal çok daha mühim bir baka ey daha yapyor. nsanln binlerce senelik birikimini içine alan, yutan bir karadelik gibi çalyor. leyi mekanizmas ise insan eylemlerini boa düüren, gereksiz klan bir nitelik tayor. Eylemlerimiz; i ve ilemlerimizi kolaylatran, bizim yerimize gören her “avantaj” bizi biraz daha eyâdan ve hemcinslerimizden uzaklatryor; hmbllatryor. Bu da bir yanlsamayla gerçekleiyor. Her eye en kolay ve en youn ekilde yaknlatmz hissettiriyor. Ama aradmz her neyse ona en fazla yaknlatmz yerde aslnda ondan en fazla uzaklayoruz. (Zünnun-u Msrî asrlar evvel bunu görmü, “Allah’a en uzak olanlar O’na iâret edenlerdir” demiti). Diyalektii var bu ilerin. Dünyânn tekmil kütüphaneleri artk elimizin altnda. Gelin görün ki küresel cehâlet inanlmaz bir hzla büyüyor. nsanlar aras ulam ve eriim artk çok kolay. Bir tula en uzaktaki dostumuza, akrabâmza, üstelik istersek görüntülü olarak ulaabiliyoruz. Bu da bir noktadan sonra onlar gerçekten görmek isteini nasrlatryor. Artk kimse kolay kolay kimseyi özlemiyor. Ulatkça, eritikçe duyu ve duygu dünyâmz birbirine bal olarak mânâsn kaybediyor. Her eyi görmenin bedeli körlük, her eyi iitmenin bedeli sarlk, her eyi tatmann bedeli tatszlk olsa gerektir. Duyu kayb bir yerden sonra duygu kaybn da douracaktr. Hâsl insanln birikimi bu karadelik tarafndan yok edilmiyor. Bambaka bir ekilde yeniden üretiliyor. Ama derin bir duygu kayb pahasna.
Eylemleri eksilen, duygular nasrlaan yeni bir insanlk türüyor. Dijital zeminlerde hem her ey var, hem de yok. armamak gerekir. Zâten izâfî mevcûdattaki her varlk (asset) bir eksilmeyle elde edilir. Mesele neyi eksilterek neyi var edeceimize bizim karar verebileceimiz, eylemelerimize sâha açan bir zeminden kopmamakla alâkaldr. Bugünlerde artk bu zemin nâmevcût. Bir eyler bizi, hiçbir eyleme zahmetinde bulunmadan muazzam bir bollua kavuturuyor. O bollukta, daha neyin ne olduunu anlamadan her eyi kaybediyoruz.
Hâdiselere yaygn bir esriklik elik ediyor. Dijital dünyâ, insan alldk tekmil bloklarn (din-devlet-ahlâk vd) binlerce senelik basksndan geçici olarak kurtaryor ve bulutlarn sanallna uçuruyor. Bulutsal anomiyi özgürleme zannediyoruz. Bir zaman sonra bu bloklarn da ayn teknolojiyle mücehhez olduunu görüp arp kalyoruz.
Hâlbuki hikâye öyle mi balamt? Tanr’y öldürmü, tabiat bir postüla hâline büründürmü, tabiat olarak tabiat ise vahice yamalamtk. Bütün bunlar gûya tanrsallatrlm insan içindi. Tanrsallatrlm insan her eyi yüzüne gözüne bulatrd. Bugün insan artk, insann gözünde en süflî mertebede. Tekno dünyâ yeniden Tabiat ve Tanr’ya geni bir sâha açyor. Ama insan nefreti üzerinden. Dünyây hnç ve nefret yönetiyor. Nefret bir ilenmi, derinletirilmi bir duygu deil, yanar söner, tepkisel bir duygulanmdr. Kendisine bir dizi soyut kutsama nesnesi bulur ve onun dndaki her eyi yok etmek ister. Tanrya ve Tanr-tabiata dönüü bu duygulanm yönetiyor. Meselâ yeniden tabiata tapnmaya balayan postmodern paganizm insan nefreti üzerine inâ oluyor. (Bunun için kolaylkla rkçlkta karâr ediyor). Tanrya dönü ise kan dökücü teopolitik bir hnca evriliyor. Saysz kan dökücü postmodern tarikatlar onun heterodoks, Siyonizm ve Evanjelizm ise onun ortodoks tarafn ortaya koyuyor.
Entelektüel dünyâlar da bundan nasibini alyor. Teologlar, felsefeciler, bilim insanlar, düünürler, yazarlar, kamusal aydnlar, biteviye bir kavga hâlinde...
Aslnda kapitalizmin yeni ve gözde yatrm alan olan tekno dünyâ neticede, esrikledii, hmbllatrd ve nefret üzerinden çattrd insan mevcûdatn lüzûmsuz bir art hâline getiriyor. Üstelik geri dönüümü olmayan bir artk...
Yazar: Süleyman Seyfi Öðün |
07-10-24 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
