Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 354 |
ABD’nin New York kentinde toplanan Birlemi Milletler (BM) 79’uncu Genel Kurulu, dünya liderlerinin siyasî içerikli konumalarnn yan sra, özel gündemli baz etkinliklere de sahne oldu. Onlardan biri “Kadnlarn Afganistan’n Geleceine Katlmas” (The Inclusion of Women in Future of Afghanistan) adn tayordu. sviçre, rlanda, Endonezya ve Katar ortaklyla düzenlenen programn ana konumacs, dünyaca ünlü Amerikal aktris Meryl Streep’ti.
Sözlerine “Afganistan’da yaayan kz kardelerimiz… Hepimiz burada sizinle dayanma duygularmz ifade etmek ve özellikle Afganistan’da i yapanlara sizin adnza duruma müdahil olmalar çarsnda bulunmak için toplandk” diyerek balayan Streep, unlar söyledi: “1971’de ben New York’ta üniversiteden mezun oldum. sviçreli kadnlar, oy kullanma hakkn o yl elde etti. Afganistan’daki kadnlar ise, bu hakkn tadn on yllardr çkaryordu. Afgan kadnlar, oy kullanma hakkna 1919’da kavutu; Fransz kadnlardan 30 yl önce. Bu kültürün ve bu toplumun ters yüz olmas, dünyann geri kalan için ibretlik bir hikâye olmal. 1970’lerde kamu çalanlarnn çou kadnd. Öretmenler, doktorlar, hâkimler, avukatlar, her meslekten kadnlar vard. Derken dünya alt üst oldu. Bugün Kâbil’de bir dii kedi, kadnlardan daha fazla özgürlüe sahip. Bir kedi, barnann önünde uzanp günei yüzünde hissedebilir veya bir sincab parka kadar kovalayabilir. Bugün bir sincap, Afganistan’daki bir kzdan daha fazla hakka sahip, çünkü kamusal parklar Taliban tarafndan kadnlara ve kzlara kapatld. Bir ku Kâbil’de ark söyleyebilir, ama bir kz veya bir kadn, kamusal alanda ark söyleyemez. Bu sra d. Bu, doal kanunlarn bastrlmas. Bu saçma…”
Bir yanna Endonezya Dileri Bakan Retno Marsudi’yi, dier yanna da Taliban öncesinde Afganistan Dileri Bakanl bünyesinde diplomat olarak görev yapan Esile Vardak’ alarak konuan Meryl Streep, tüm bu klieleri tekrarlarken elbette Afganistan’n geçtiimiz yüzyldan günümüze urad igallere ve sürüklendii ar savalara hiçbir ekilde atfta bulunmuyordu. 1900’lerin ilk yarsnda -Türkiye ve ran’la e zamanl olarak- devlet basksyla tepeden inme Batllatrma projesine maruz kalan Afganistan’da, toplumun sosyolojik, dinî ve ahlakî sahada ne talep ettii veya geleneklerinin ve inançlarnn onlar nasl ekillendirdii de Streep’in umurunda deildi. Tipik bir oryantalist bakla, “geri kalm Afgan kadn”a merhamet duyan “üst segment Batl” tavryd sergiledii. Kendisinden Gazze, Lübnan, Suriye, Irak, Msr, Sudan, Myanmar, Dou Türkistan gibi corafyalarda kadnlarn yaad gerçek mahrumiyet ve maduriyetlere dair yorum beklemek zaten bounayd.
Meryl Streep’in sözleri, beklendii gibi, dünya basnnn manetlerine trmand ve sosyal medyada geni yank buldu. Nihayet Taliban yönetimi de Streep’in eletirilerine kaytsz kalamad. Taliban sözcülerinden Süheyl ahin, BBC’ye yapt açklamada “slâm’n kadnlara verdii haklar kimse görmezden gelemez. Biz anne, kz karde ve e olarak, kadnlara büyük sayg duyuyoruz. Kadnlar bizim ailemizin ve toplumumuzun ayrlmaz bir parçasdr. Ve biz onlar asla kedilerle mukayese etmeyiz. u anda yüzbinlerce kadn, bakanlklarda ve çeitli sahalarda çalmaya devam ediyor.” dedi.
Bat, geleneksel alkanlklar çerçevesinde, slâm dünyasna kadn haklar, demokrasi, basn özgürlüü vb. alanlarda ilke dikte etmekten bir türlü vazgeçemiyor. Oysa bugünün iletiim çanda, Bat’nn krklarla dolu karnesi de elden ele dolayor. Bilhassa Gazze, söylemlerle eylemler arasndaki keskin tenakuzlar ortaya koyan bir snava dönütü. Bat’nn bugün Müslüman dünyaya verebilecei herhangi bir ders bulunmuyor. Kendisi snfta kald zira.
Üç yldan fazla bir süredir Afganistan’ yöneten Taliban’n “kadn meselesi”ne gerçekten nasl yaklat ise, kendi içinde ayr bir tartma konusu. Modern dünyayla yerel geleneklerin, seküler hukukla slâm eriatnn sert biçimde kafa kafaya tokutuu bir alan çünkü bu. Dengeli ve sürdürülebilir bir toplumsal model meydana getirmek, apayr bir snav. Taliban’n bu snav ne derecede verebildiini gözlemlemek için, Afganistan’ görmek art. Konuyla ilgili ikinci yazm, bir Afganistan seyahatinden sonra yazacam nasipse. Daha gerçekçi ve yerinde izlenimler eliinde.
Yazar: Taha Kýlýnç |
15-10-24 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
