Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 330 |
MTO’muzun Azerbaycan temsilcisi Vuqar Azizov kardeimizin Müslümanca bir gelecek tasavvuru ina etme kaygsyla yazd nefis yazsnn üçüncü bölümü, sanat ve dil eksenli nefis bir yaz. Nasl bir sanat dili, düünce dili ina edebiliriz sorusunun izini sürdüü bu güzel yazsyla ba baa brakyorum sizi.
HAKKAT KALPLERE NAKEDECEK DL: SANAT
nsan hayata beyniyle yaklaan varlk deil, kalbiyle ve ruhuyla yaklaan varlktr. Kuru bilgiler hiçbir zaman hakikati olduu gibi anlatamazlar. Bilgi sadece snr çizer. Hakikat ise snrszdr. Sonsuzu sonlu olan zihne aktarmak, ancak sonsuzdan taan bir dil ile mümkündür. Çünkü kalp istemedikçe insan istediine doru hareket edemez. Demek ki, slâmî hakikatler akla deil, kalbe anlatlmaldr. Bilimin ve felsefenin dili snrldr. Sanatn dili ise sonsuzluun sesidir. Ancak sanat tek bana yeterli deildir. Sanat, bilim ve felsefeyi de barnda tar. Sanat, akla deil, ruha hitap eder. Ruh, ald hitab kalbe ve zihne verir. nsan akl, kalbi ve ruhunun beraber hareket ettii varlktr. Eer ki sanatn içinde ilim ve irfan yoksa, akl ve kalp bo kalr. Ruh, ald sanat hayata aktaramaynca, nefis harekete geçer.
Kuru bilgiler, hikmet olmadan kalpleri tatmin edemezler. Hikmet, ilimsiz olamaz. Dolaysyla ilim hikmeti irfan rahminden dourur. Tarihe baktmzda Anadolu’da kalpleri harekete geçiren Mevlana oldu. Mevlana’nn dili, sanat diliydi. Ancak ne Gazali’nin ilminden, ne de bn Arabi’nin irfanndan yoksun deildi. kisini bünyesinde tayan, ilahî aktan tatla kalplere hitap etti. Sadece söz dizimi olamazd.
Mesnevi’si ney üzerinden balyor. Ney müzik, insan ve ötesini kendi bünyesinde birlemitir. Hakikati böyle bir temsil ile sanat dilinde youran Mevlana, ancak insanlara hikmeti alayabilirdi.
Burada akla u sorular da gelebilir: Peki Hz. Peygamber döneminde sanat filan yoktu. Kur’an olduu gibi indirildi ve aktarld. Buna da öyle itiraz edebiliriz: Kur’an da sanatsal bir üslup ile indirildi. Dikkat edersek, Araplar air adamlard. Kur’an’n anlatm üslubunda bu sanat incelii görülmektedir. Hatta airler kendileri bile bu fark kendi iirlerinde görmediklerini dile getirmiler. Ancak Kur’an iir deildir. iir dilini de içinde barndran kitaptr. Akc üslûbu kalpleri rikkate getirmedi mi?
Mevlana’daki ney temsili bu dilin Kur’an’dan yansmasdr. Anadolu’nun ruhunu coturan bu hikmet dili oldu. Müzik, iir anlatm ney üzerinden insanla bulutu.
Ney, ne’yin feryadn yapyordu? Ait olduu hakikatin... Ney nefesini oradan ald zaman ortaya çkard ses bütün ruhlar geldii âleme seslenmi olarak çaryordu. te bu bal bana bir sanattr. Bunu ne akl, ne kalp, sadece ruh fark eder. Bu fark, akl da, kalbi de ney’in sesine göre hareket ettirir.
“DL” YOKSA DN DE YOK OLUR…
Buradan bakldnda Kur’an ve sünnetin günümüzde hayatmzda doru yer edememesi ve hayata girememesinin altnda dilin yokluu yatyor.
Bugün elimizde Kur’an ve Sünnet’ten akan bilgiler mevcut. Lakin bazen akllara hitap ederek oradan ruha ve hayata inemez. Akllar Kur’an’ kabul eder, slâm’a girer. Ancak Kur’an’n yaants hissedilmez. Hayata giremez. Neden?
Baknz, bir misal gösterelim: bugün Gazze’de yaanan olaylar Avrupa’daki birçok insan Müslüman olmaya sevk etti. Onlar slâm’a akl üzerinden mi girdiler? Hayr. Gazzelilerin Müslüman olmalarndan yola çkarak m girdiler? Yine hayr...
Burada Müslüman duru vard. Bu duru, bu görüntü Kur’an ve Müslüman arasnda esas olan.
Yani Kur’an ve Sünnet’ten iktibas eden ruhun duyguya sesleniiydi ruhlara hitap eden. slâm’a girenlerde hayret verici mesele de uydu: onlar önce slâm’a girerek sonra aratrma yapyorlard. Genelde Avrupa kafas önce inceler akl tatmin eder sonra kabul eder ve ya etmezdi. Ancak bu sefer durum tersine.
Demek ki, ruha hitap eden dil, akla hitap eden dilden daha etkili ve kestirmedir. Bugünün dili sanattr. Maalesef slâm âlemi böyle bir dil yoksunluundan eziyet çekmektedir.
Müzik, öz; iir, özden taan Söz; mimari ise, öz’den taan sözün hayatta brakt iz’dir.
Bugün söz ve müzik tarafndan ruhumuz kararm. Çünkü ekranlar bunlar o kadar ileyerek izleterek bizim kalp dünyamz karartm ki, artk, söz ve kelam kalpten ruha akamyor. Ekranlarda, sinemalarda ekranlar baka görüntülerle ruhumuzu ve anlam dünyamz kat kat perdelemitir.
Öyle bir sanat ortaya koymamz gerekiyor ki, ondan gelen k, perdeleri de yakarak kararm kalpleri aydnlatarak ruha nefes versin. Bugün Mevlana’nn Ney temsilini, artk ekranlara yanstmamz gerekiyor.
Bugün ekranlar, kalbimize kara noktalar brakyor. Bizim ekranmzn hakikatin olan Nur’dan kaynamaldr.
RUH AISI YAPMAK ÇN KURU BLG DEL HKMET ART
Bunu yapmak için önce alt yapy kurmak gerek.
Kur’an ve Sünnet anlayn ilim irfan ve hikmet yapsnda yeniden anlamlandrmak lazm. Yaplacak esasl i, alt yapy kuracak ilmi kapasiteni kendi biçimine sokmak, sonra bunlar üst bir dil ile ina etmek. Bu dil üzerinden sanat ortaya koyarak toplumun ruhuna hitap etmek lazmdr.
Bunu yapacak öncüler, halkann dna çkmal. Halkadan çkmadan halkaya fayda veremezler. Yani dünya kuracak zihniyet önce dar kapal dünyay terk etmeden dünya ina edemezler.
Kur’an’la bilgi üzerinden deil, hikmet üzerinden ba kurmak. Peygamber’le (s.a.s) irtibat ekli kapasitede deil, hakikat temelli kurmak.
O zaman asr saadetin eklini deil ruhunu bu dünyaya tayabiliriz. Bu bir ruhtur.
Sadece bilgi düzeyinde kalndndan, bugün her grup kendi hakikatini doru olarak bakasna dikte etmekte. Çünkü halkann içinde kalmz. Akn olanla rabtamz yok. Sadece “eya” üzerinden kurulu dünya düzeninden Müslümanlk dilenmek, barmaya deil, daha çok çatmaya götürür bizi.
Ancak biz henüz tarihimizle barmak mecburiyetindeyiz. Bugün Müslüman dünyas, onun Müslüman olmasnda esas rolü olan bn Arabi ve Mevlâna’ya kar tutumlarn deitirse, o zaman gelecek vizyonu ortaya koyma diye bir umut içine girebiliriz.
Sanat görsel olandan, hakikat olana tebdil edebilirsek, ruhlarn namesini besteleyebiliriz.
Kendi kavram dünyamz olmadan, kendi dünyamz olamaz. Kendi dünyamz olmadan da kendi dilimiz olamaz. Kendi dilimizi, bizi biz yapan ruhumuzun ait olduu dünyada aramak gerek. Akn olana uzanmak, dar kapana skm dünyadan kurtulmakla mümkün.
Meyve vermek için, topraa gömülecek cesaretimiz var m? Sözümüzün özü bu soruda yatyor. Feda edebilenler, hak edenlerdir... Vesselam...
Yazar: Yusuf Kaplan |
27-10-24 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
