Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : DÜNYADA NELER OLUYOR / ÝSLÂM ÂLEMÝ | Okunma Says: 284 |
Rusya’nn Türkiye’yi güneyde kuatmasnn sonunu getirdi. Daha evvel yazm olduum için teferruatlara girmeyeceim. imdi manzaraya mümkün mertebe geni bir açdan bir bakalm. Sûriye’de ien ran balonunu srâil’e patlattlar. Lübnan’da Hizbullah sktrld ve ar bir yara alarak kuzeye çekilmek zorunda kald. ii teopolitkas üzerinden hareket eden ran’n, nüfûsunun kâhir ekseriyeti Sünnî olan Sûriye’deki kuvvetini destekleyecek bir zemin yoktu. dlib’de balayan dalga karsnda tutunamad. Teopolitikasna zemin bulduu yer ise Irak idi. Gelin görün ki burada da, ran’n mâceralarndan bkan ve arkasna Irak/Arap milliyetçiliini alan Muktedâ es Sadr bata olmak üzere yerli ii taban’n tepkileri ortaya çkt. Sadr çok geni bir taban kesin olarak Sûriye iinin dnda tuttu. Âyetullah Sistânî’nin feyvâs da bu dorultuda olduu için ran Irak’da da sindi. Kuvvetlerini Ukrayna’da younlatran Rusya bu gelimeler karsnda hemen hemen hiçbir ey yapamad. Elan tekmil gayreti, üslerini elinde tutabilmek. Hâsl Türkiye’nin güneyi bir anda boald.
dlib’de piirilen sürecin Türkiye için sürpriz bir gelime olmad anlalyor. Türkiye bu sürecin içinde yer ald. e Irak ile baland. ran’n elinde oyuncak olmaya kar çkan mevcût yönetim ile anlama saland. Kilit/Pençe hârekât, Irak’daki PKK’nn hareket imkânlarn ortadan kaldrd. Dümeye baslp HT’nin hurûc harekât baladnda, Türkiye de kendisine müzâhir SMO’yu harekete geçirdi. PKK’nn yerletii Tel Rfat ve Mümbiç temizlendi. Elyevm Ayn el Arab tarafna bir harekât hazrlanyor. Türkiye’nin öncelii elbette Kaml’ya kadar olan bölgeyi kontrolü altna almak. Ama yeni gelimeler, bununla da snrl deil. Kanaatimce Rakka, Deyrizor ve Haseke’nin de PKK/YPG’den temizlenmesi. Bunun için KDP/Barzânî çizgisinde yer alan Kürt partileriyle ve daha mühimi Frat’n dousunda yer alan ve PKK’dan rahatsz olan ve hareketlenen Arap âiretlerle ibirlii yaplyor. Hâsl, PKK’nn Sûriye tam mânâsyla PKK’dan arndrlmak hedefleniyor. Dorusu da bu.
Mesele Türkiye’nin önünü açan bu gelimeleri ölçülü deerlendirmelerle karlamak. ran’n bana neler açt artk belli olan teopolitikann yerine bir hesapsz bir Türk teopolikas ikâme etmek pek de hayrl olmasa gerekir. Teopolitik elbette uygun dozajnda kullanlrsa ve reelpolitikann üzerine çkmazsa bunun da avantajlar olduunu kabûl ediyorum. ran’n yapt reelpolitikasn teopolitikasna kurban etmesiydi. Medyann zddna Türk devlet aklnn u ana kadarki ileyiini ve söylemini bu açlardan son derecede dengeli bulduumu vurgulamalym. HT’nin yeni yaplanmasnn derinliklerinde nelerin yattn bilmiyoruz. Ama en azndan imdilik bir tutarllk devâm ediyor. HT’nin merûiyeti dünyâ tarafndan kabûl görüyor. Bu imaj deiiminde büyük ölçüde Türk devletinin çalmalarnn , telkin ve tavsiyelerinin belirleyici olduunu düünüyorum..
Elyevm Sûriye’de, kuzeyden güneydeki am’a doru Türkiye artan arln arttrdn görüyoruz. Ama Sûriye’de yalnz olmadmz da görmek zorundayz. Son zamanlarda yaanan gelimeler, kâderin cilvesine bakn ki Türkiye’nin olduu kadar srâil’in de önünü açt. Lübnan’daki ii bitmedi. Ama srâil arln imdilik Golan tepelerinden balayarak stratejik deerde bulduu yerlere doru yaylmaya verdi. Maalesef gündemden düen Gazze’de ise bildiini okuyor. srâil, yapt ar bombardmanla Sûriye’nin askerî altyapsn çökertmi durumda. Dier taraftan Frat’n dousunda sallanan PKK’ya artan ve önümüzdeki günlerde artaca belli olan bir destek veriyor. Arzuladnn bölünmü bir Sûriye olduu muhakkak. am’da merkezî kontrolü ele alm olan HT ise Türkiye’nin tezine destek vermeye devâm ediyor. Artk Ahmed E âra olan Colânî ise Sûriye’nin tek bir orduya sâhip üniter bir devlet olmas gerektiini sk sk vurguluyor. Yeni atamalarda Türkiye ile yaknl olan çok sayda isim kilit mevkilere getiriliyor. Bunlar müspet geliimler. Lâkin Ahmed E âra’y, Bat’dan gelen badöndürücü bir ziyâretler trafii kuatm durumda. Muhtemelen Türkiye ile arasna bir mesâfe koymas ve YPG ile anlamas yolunda hayli bask görüyor. Muhtemelen Türkiye de onu bu basklar karsnda ayakta tutacak destekleri vermeye devâm ediyor. Eer Türkiye ile am arasndaki senkron kendisini koruyabilir ve geliirse srâil için alarm zilleri çalacaktr.
Türkiye’nin artan nüfûzundan srâil ve onu destekleyen Bat’daki uzantlar son derecede rahatsz. John Kennedy, Lindsay Graham gibilerin yaptklar tehdit yüklü konumalar tam da bunu gösteriyor. Bu konuma ve açklamalar ABD’nin resmî görüü gibi görmemek; lâkin asla küçümsememek gerekiyor. Trump koltua oturduunda inaallah onlar dinlemez. Ama bunun da bir ihtimâl olduunu dikkatten kaçrmamak zorundayz.
Pekiyi neler yapabilirler? HT bileenlerini birbirine düürmek, SMO ile HT arasnda sorunlar çkarmak için uraacaklardr. Bu senaryolara hazrlkl olmak gerekiyor. Dier taraftan kendileri için sviçre çaks olan ID unsurlarn harekete geçirip YPG/PKK’nn vazgeçilmezlii düüncesini dayatabilirler. Erbil ile Haseke’yi birletirmek ve Kürtleri tek yumruk olarak am’da temsil edilmesini salamak için u ana kadar çok uratlar, ama baaramadlar. Unutulmamas gereken , srâil’in Erbil’de Türkiye kadar olmasa da yabana atlmayacak bir gücünün olmasdr.
Esas dikkat edilmesi gereken, Trump’n iktidâr baladktan sonra ran’da ne yapacaklar…ran’n altyapsn çökertecek bir saldryla yetinmeyeceklerini ve ran’ datmak için çok sayda karklk çkarmay deneyeceklerini düünüyorum. Âzerî Türklüü üzerinden bir ksa devre olursa, bunun bir Türkiye-ran savan çkarmas iten bile deildir. Bu savan gâlibinin srâil olaca muhakkaktr. Buna çok dikkât etmek gerekir. Nihâyet Kbrs yakn zamanda hayli sorun yüklü gelecek gibi duruyor.
srâil’in durumu aslnda ran’dan farkl deil. O da kendi teopolitkas üzerinden iirilen bir balon ve bo durmuyor. Dorusu bu balonun da bir gün patlayacandan hiç kukum yok. srâil balonlamasna kar Türk diplomatik ve jeopolitik aklyla mukabele etmek en dorusu. Ama kabûl edelim, Sûriye giderek bir Türkiye-srâil bilek güreine evriliyor…
Yazar: Süleyman Seyfi Öðün |
24-12-24 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
