
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 377 |
Geçen gün bir videoya denk geldim. Avrupa’ya göç eden ve bunu “gururla” anlatan gençlerimizden biriydi videodaki. Almanya’daym. Yeni evlenmi. Araba alacakm ve “Türklerle Araplardan” araba alnmaz diye onlarn ilanlarna bakmam bile. Bak bak bak! Aracna bakt Alman ise arabann nesi var nesi yoksa hepsini söylemi… Hatta “Sen yeni evlisin, bu arabay alma” bile demi.
Beklenen genellemeler art arda gelmi tabii: “Türkler ahlaksz, Almanlar ahlakl… Bunlar m Müslüman, yoksa bizimkiler mi?”
Bu noktada, kendisini “bunlar” ve “bizimkiler” arasnda nereye koyduu belli olmayan insanlar, smet Özel’in dedii gibi, “her an ihanet edebilecek” türde insanlar gibi görünüyorlar bana. Çünkü nerede, neden durduklar belli deil. Ya kendilerini “bunlar” dedikleri Batllardan aa, “bizimkiler” dedikleri Müslümanlardan yukar görüyorlar… Ya da kendilerini Batllara, Müslümanlardan daha yakn hissediyorlar.
Fakat burada ilginç bir çeliki var: Batllarda bir iyilik gördüklerinde bunu ölçüsüz bir hayranlkla yüceltirken Müslümanlarda bir kötülük gördüklerinde bunu hzla genelletiriyorlar. Hâlbuki Bat’da da üçkâtç, ahlaksz insanlar yok mu? Bat’da da insani deerlerden yoksun kiiler yok mu? Bat’da bir dolandrcyla karlatklarnda “kahrolsun Batllar” demek akllarna gelmiyor ama Dou’da küçük bir olumsuzluk gördüklerinde tüm bir toplumu suçlayarak mahkûm edebiliyorlar. te bu noktada meselenin sadece kiisel tecrübelerden kaynaklanmad, daha derin bir psikolojik ve sosyolojik arka plan olduu net bir ekilde ortaya çkyor.
Bir süre önce tantmz biri, izledii bir belgeselden yola çkarak Norveç ehirlerinin güvenliini itahla övüyordu. Efendim, kavga-gürültü yokmu, insanlar kaplarn kilitlemeden uyuyorlarm. Çok sakin olduu için gram stres yokmu.
Dedim ki:
“Bunlarn hepsi pek çok Anadolu ehrinde de var. Küçük ehirlerde insanlar pazar tezgâhlarn caddede brakp evlerine giderler. (Mesela benim memleketim Bayburt) Ertesi gün braktklar gibi de bulurlar. Kaplarn kilitlemezler. Trafik yoktur. Asayi olaylar neredeyse hiç olmaz. Üstelik bizimkiler sadece saygl deil, ayn zamanda samimi ve cömerttir de.”
Arkada ard. Hâlbuki armaya gerek yoktu. Anadolu’nun çou ehrinde bu tür güven ortam hiç de nadir görülen bir ey deildir. Fakat bazlarmz, olumlu yönlerimizi dikkate almayacak kadar youn bir öz-benlik nefretiyle dolu!
Bu meselenin arkasnda kimlik karmaas yatyor. Bat merkezli oryantalist söylemlerin de etkisiyle, kendilerini ait hissetmek istedikleri topluma yaklaabilmek için geldikleri yeri küçümsemek zorunda hissediyorlar.
Bir de bu gibi kiilerde, kendilerini düük ve aa olarak konumlandrdklar Müslümanlarla ayn karede yer almama istei oluyor. Yani, kendilerini sorgulayan, aklc, eletirel düünen biri olarak konumlandrrken, dierlerinden farklarn öne çkarmak için Müslümanlar tahkir etmeyi bir kimlik inas arac olarak kullanyorlar.
***
Geçenlerde bir fuar organizasyonu yapmak için Anadolu’daydm. Bir öretmene, sat yapmas için stant verdik. Öretmen, yanndaki stantn bo olduunu görünce oradaki masay kendi stantna almak istedi.
“Olmaz” dedim. Ama srar etti, yalvar yakar oldu, illa almak istedi masay. “Hocam” dedim, “Orann da sahibi gelecek, adam masasn soracak, ben adama ne söyleyeceim?”
“Ya bir ey olmaz Osman Bey, o da gider baka yerden bulur” diye geçitirmeye çalt durumu. zin vermedim tabii. Ama az sonra onu izinsiz almaya çalrken yakaladm. Masay geri braktrdm.
Ayn gün, yine ayn öretmenin bulunduu kalabalk bir ortamda sohbet ederken, bu öretmen arkada aalayan bir dille, “Bu memlekette kimse iini düzgün yapmyor, vaziyetin böyle olmas çok normal!” dedi.
Gülümseyerek:
“Hocam, kusura bakma, komunun masasn senin elinden zor aldk bugün. Sen mi düzgün yaplmayan ilerden ikâyet ediyorsun?”
Bu olay, aslnda tam da anlatmak istediim noktay örneklendiriyor. nsanlar, kendi küçük çkarlar için kurallar alabildiine esnetirken, i toplumsal eletiriye gelince en sert sözleri söyleyebiliyorlar. Kendi davranlarmz hiç sorgulamadan sadece bakalarn hatta tüm toplumu ve kurumlar suçlamak, aalamak, samimi bir eletiri deil, bir kaç mekanizmasdr bence.
***
Sonuç olarak, bütün bir toplumu ahlaksz ilan etmek, bir arabann kusurunu gizlemekle kyaslanamayacak kadar büyük bir ahlakszlktr. Müslümanlar (ya da Dou’yu) srf kendimizi ayrtrmak için olumsuzlamak biz de sosyal medya etkisiyle çok yaygn yaplan bir yanl. Toplumlar eletirirken, bu eletirinin ne kadar adil, ön yarglardan uzak ve ne kadar genelletirilmi olduunu sorgulamak gerekir.
Yazar: Ali Osman Aydýn |
08-03-25 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||