Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 541 |
slâm tarihindeki bir takm mezhebî ayrmalarn veya yeni, modern ve beerî dinlerin nasl ortaya çktn merak edenler için, günümüzden oldukça yakn bir örnek var: Alevîliin dönüümü.
Özellikle son 40 yldr, Alevîlik, slâm’n bir yorumu veya slâm dairesi içinde kendine has bir yol deil, tamamen slâm’n dnda, nevzuhur bir din biçiminde yeniden kurguland, kurgulanyor. slâm’n temel emir ve yasaklarnn hepsine birer alternatifin bulunduu; namazsz, oruçsuz (farz olan Ramazan orucunu kastediyorum), hacsz, tesettürsüz, camisiz bir din bu. Kendi ritüelleri, kendi tapnma biçimleri, kendi ibadet mekânlar, kendi sembolleri ve kendi alternatif tarihi var. Kendisini Hz. Ali’ye nispet ediyor, ancak tarif ettii Hz. Ali portresi de tamamen nevzuhur. Mesela öyle bir tanmla karlamanz iten bile deil: “Alevîler, slâm’ olduu gibi kabul edip Araplamadlar. slâm’ Göktanr inanc, hümanizm ve amanizm’le harmanlayp yumuattlar. Aslnda Alevîlik, tüm bu dinlerden önce bile farkl isimlerde var olan bir doa felsefesidir. Tanrs, doa ve evrendir.” Adn Hz. Ali’den alan bir inanç övülürken, Araplamadnn alt çiziliyor. aka gibi, ama deil.
Sadece bu kadarla kalsa iyi. Bu yeni tip Alevîlik, ayn zamanda kpkzl slâm ve Müslüman düman. Sürekli maduru ve mazlumu oynasa da, aslnda eline güç geçirdiinde neler yapabileceini anlamak için, nevzuhur Alevîlerin ayn kareye girdii veya canhra savunduu insanlarn sicillerine bakmak yeterli. Dümanlk ve hasmlklar, yalnzca Müslümanlara odaklanm durumda.
Gayet mantkl biçimde “Siyasal Alevî” ve “Siyasal Alevici” olarak da tanmlanan -çünkü slâm dümanlklarna Alevîlii perde yaparak kendi hegemonyalarn korumak derdindeler- söz konusu güruh, yine tamamen Müslüman dümanl sebebiyle, kendilerine Suriye Nusayrîlerini de karde belliyor. Oysa bildiimiz ve anladmz anlamyla klâsik Anadolu Alevîlii, Nusayrîlik’ten tamamen bamsz bir felsefe. Nusayrîlik, Hz. Ali’ye uluhiyyet atfeden, reenkarnasyonu kabul eden, bâtnî yorumlarla kendine has bir kutsal telakkisi üreten, aile içi evlilikleri bile meru görecek kadar uç, slâm’n tamamen dnda bir itikat sistemi. Nusayrîliin siyasal dönüümü de henüz 40-50 yllk üstelik:
1970’de Baas Partisi içinde düzenledii bir darbeyle iktidara el koyan Hâfz Esed, üç yl sonra anayasada deiiklik yaparak, “Devlet bakannn dini slâm’dr” ibaresini kaldrmak istemiti. Kendisi Nusayrî olduundan, söz konusu madde orada durdukça bakanl meru olmayacakt zira. Dönemin am ulemâs ve onlar takip eden dier âlimler bu giriime topluca itiraz edince, Esed bu defa Lübnanl iî din adam Mûsa Sadr’a bavurarak, Nusayrîliin “meru bir iî mezhebi” olduu yönünde fetva ald. O tarihe kadar, ia’nn ana akm, Nusayrîleri “kâfir” olarak görüyordu.
Fetvann ardndan anayasada deiiklie lüzum kalmamt. Sünnî ve Müslüman çounlua tahakkümünü katliamlarla, türlü ödüllerle yanna çektii baz din adamlarnn halk üzerindeki tesiri yoluyla ve kurduu korku rejimiyle salayan Hâfz Esed ve olu Beâr, Nusayrîliklerini gizleme adna bayram namaz türünden gösterileri hiç kaçrmadlar. Yanlarna aldklar din adamlaryla basna boy boy poz verdiler. Resmî ad “slâm Cumhuriyeti” olan ran, bu rejimi son dakikaya kadar desteklerken, Baasçlarn itikadî taraflarn ve Suriye’nin manevî ve tarihî bünyesinde meydana gelen korkunç hasar asla önemsemedi. Hatta iî yaylmacl hedefine odaklanrken, kendi binasn bu enkazn üzerine kurmaya çalt.
Bu balamda, alt çizilmesi gereken çok ilginç bir nokta daha var:
Siyonist Yahudiler, Siyasal Alevîciler, müfrit iîler, PKK sempatizanlar ve LGBT borazanlar, ortak noktalarda buluuyor. Sloganlarna kulak verin: Her zaman madur ve mazlumlar. Sürekli eziliyor ve horlanyorlar. Herkes onlar yok etmeye odaklanm. Hep kendileri hakl. Bu ackl söylemlerine ramen, ellerine güç ve imkân geçtiinde, ne kadar gaddar, bencil ve vicdansz olduklar da saysz tecrübeyle sabit.
Yukardaki be snfn böylesine benzemesinin ve yan yana dizilmesinin sosyolojik ve tarihî açklamalar da olmal muhakkak. Küçük bir tefekkür turu, ferasetleri okurlar somut neticelere ulatracaktr.
Yazar: Taha Kýlýnç |
28-03-25 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
