Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 270 |
Afganistan ziyaretimizden sonra izlenimlerimizi burada aktardmz yazlar Türkçenin yan sra hem Arapça hem de ngilizce olarak da yaynland. Beklenebilecei gibi oldukça farkl tepkilere yol açt. zlenimlerimi aktarmay bitirmitim aslnda, ama yazlarn karlanma biçimleri önemli baz konulara deinmemize frsat da veriyor.
Beklenebilecei gibi diyorum tepkiler için, çünkü gördüklerimiz ve söylediklerimiz Afganistan ve Taliban hakkndaki genel geçer alglar sarsacak cinstendi. Taliban’a cehalet ve yüzeysellik atfetmek olaan bir alg biçimi, mesela. Göz ard ettii en temel gerçei ortaya koymak bu algy sarsmaya yetiyor. Taliban, balarnda çok güçlü alimler ve eserler ortaya koymu tahsilli insanlar bulunan medrese talebelerinden oluuyor. Onlara cehalet atfetmek sadece meselelere farkl bakyor olmalarna verilen cahilce bir tepkiden baka bir ey deil.
Dier yandan batl emperyalistlerin slam dünyasn sömürgeletirmek için kulland slami iddet ve terör denklemi o kadar etkili olmutur ki, Taliban igalcileri defettii gün kaçan ABD ordusunun kargo uçaklarnn arkasnda “bizi burada brakmayn” diye can havliyle kouan bir kitle brakt geriye. Oysa kendisine sadece ölçüsüz ve banazca bir iddet yaktrlan Taliban ibana geldii anda ilan ettii af ve toplumsal barla bütün dünyann korkularn ve beklentilerini boa çkaracak olaanüstü bir hamle yapt, ama bunu kim duydu? Bunu birilerinin söylemesi ve dünya gündemine getirmesi gerekiyordu çünkü igalcilerin 20 ylda yol açtklar milyonlarca kiinin katline yol açan iddet iklimi Taliban geldii gün bçak gibi kesildi ve o günden beri, yani 4 yldr Afganistan olaanüstü bir bar, sükunet ve istikrar iklimi altnda yayor.
Açkças kimseye övgü borcumuz yok, ne Taliban’a ne de bakasna. Ama 50 yllk bir sava ortamndan, yani herkesin herkese kar bir kan davasnn olduu bir ülkeyi ksa bir süre içinde, hatta neredeyse bir gün içinde net bir bar ortamna tayabilmi olmak yeterince hayreti hak etmiyor mu? Böyle bir karar vermek yine kolay da bunu kan davalarnn namus gibi algland geleneksel bir toplum olarak Afganistan’da uygulayabilme konusundaki baar hayreti ve takdiri mucip deil mi?
Ya uyuturucu imalatn, ticaretini bçak gibi kesmi olmak? Dünya uyuturucu merkezi olan Afganistan’da geldikleri gün itibariyle Emir Heybetullah Ahundzade’nin “uyuturucu ekimi, ticareti ve kullanm yasaktr” eklindeki birkaç kelimelik emriyle bütün uyuturucu dünyas yok edilmi. Aslnda bu da emri vermek kolay uygulamas zor konulardan. Mafyalar var, sava aalar var, geçimini salayan airetleri var. Hepsine kar Taliban otoritesi bu emri uygulamaya güç yetirebilmitir.
Afganistan’da 10 yldr yaanmam bir asayi seviyesi salanm durumda. Afganistan’n her tarafna imdi olabilecek en yüksek güvenlikle seyahat edebiliyorsunuz. Gece vakti bir kadn bile rahatlkla Kabil sokaklarnda gezebiliyor. Bu Afganistan tarihinde görülmemi bir güvenlik seviyesi ve ksa bir süre içinde yakalanm bu seviye 4 yldr devam ediyor.
Kabil’de belediyecilik hizmetleri olabilecek en az maliyetle ve en yüksek kaliteyle yürütülmeye balanm
Yolsuzluun ve kamu harcamalarnn en asgari seviyeye inmi olmas, bir sürü altyap çalmas, sulama kanallar, madencilik vs alanlarda devasa yatrmlara balanm olmas; enflasyonun sfra, 130 Afgani olan dolarn 67-70 bandna gerilemi olmas, yaam standardnn düük olsa da ciddi bir ucuzluun olmas hiçbir övgüye gerek olmadan herkesin görebilecei gelimeler.
Üstelik ran ve Pakistan bu esnada daha iktidar yeni devreder etmez kendi ülkelerindeki en az 500 bin mülteciyi Afganistan’a hemen geri yollamaya balam. Bunlar bu kadar ksa süre içinde hiçbir d kaynak veya baka kaynaklara sahip olmadan bu sorunla da ba etmek zorunda kalmlar ve hiç de fena bir performans sergilememiler.
Neyin korkusu bu? Bir Müslüman ülkeye hele igalcilerle sonuna kadar direnerek bamszlk uruna savam, onlar ülkeden defetmi ve tam bir bamszlk durumu yakalam Taliban’a baarnn yaktrlmamasnn ardndaki psikolojiye bakmak daha doru olmaz m? Onlara bakmz tam da savatklar, bir ara bizi de igal etmi olduklar için bizim de düman bildiimiz emperyalistlerin gözüyle olmasn?
Tabii ki tam da öyle. Hatta onlara biraz hnç da besliyorlar bundan dolay. Belki bizim yapamadmz kadarn yaptlar. galcilerle anlama yoluna gitmediler, onlara taviz vermediler, kültürlerinden, kimliklerinden taviz vermediler, klk kyafetlerini, kültürlerini, kimliklerini benimsemediler igalcilerinin. Bu mudur?.. Belki…
Baka bir tipik tepki de Afganllar Türkiye’ye kar, Türklüe kar konumlandrma çabas. Bunu neden yapyorlar, yapanlar ne yaptklarnn farknda m? Emin deilim. En son ünlü Türk airi Ali ir Nevavi’nin antnn yklmasyla ilgili bir haber üzerinden Taliban’a neredeyse tam bir Türk dümanl rolü yazlm.
Haberin ilk kaynann ngiliz yayn kuruluu BBC olduunu söyleyelim de merakta brakmayalm ne olup bittii hakknda. Çünkü bunu anlatacak yerimiz kalmad, ama olayn detaylar tabii ki anlatld gibi deil ve çok ibretlik. Sonraki yazda devam etmek üzere.
Yazar: Yasin Aktay |
25-08-25 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
