Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 4368 |
Çalakalem, üstünkörü yazlm; geliigüzel kelimelerle derme çatma kurulmu cümleler, insanlarn kafalarn kartrr, yorar.
Konuma dilinde böyle sözler bir nebze ho görülebilir fakat i yazmaya gelince deiir. Bundan dolay, yazl medya, insanlarn karsna derli toplu, salam ifadelerle çkmaldr. O sözleri her yaa, çevreye, cinse, meslee, fikre ve zekâ seviyesine mensup kiilerin okuyabileceini hesaba katmal; her cümlesini dikkat, mantk ve güzellikle donatmal.
Evet, ideal olan bu…
Heyhat!.. Nerede o incelik, o hassasiyet?..
Brakn muhabir ve editörleri, anl anl köe yazarlar bile çrak ii, acemi, defolu sözlere imza atyor; bunlar da bize satyor.
te, marka imzalardan defolu sözler…
***
Özdemir nce’den
Deniz Baykal ve Kutlu Doum Haftas (21 Nisan 2010, Hürriyet):
“Ancak bence Deniz Baykal'n Diyanet leri Bakanl'nn davetini kabul edip toplantda ciddi bir konuma yapmasnn da ona yakan ve yaraan bir davran olduunu düünüyorum.”
nce eleyip sk dokuyan Özdemir nce’nin ince elenmemi ve sk dokunmam, muhtemelen kendisi tarafndan iki kere okunmam bir cümlesi…
Özdemir nce ’nin yukardaki ifadesi “lüzumsuz kelime tekrar” na örnek. Cümleyi “Ancak bence” diye balatan nce“düünüyorum.” diye bitirmi. Ya “bence” kelimesini atmalyd ya da cümleye “… konuma yapmas da ona yakan ve yaraan bir davrantr.” diye son vermeliydi.
Cümledeki bir baka fazlalk “yakan ve yaraan” sözünde. Her iki kelime de ayn eyi ifade ediyor; birisi lüzumsuz…
***
Doan Hzlan’dan
Nâzm'n Kitaplarna Girmeyen Yazs (1 Eylül 2010, Hürriyet):
“Yaznn yazlma sebebini ve yaznn içeriini, yazy bulan M. Melih Güne, yaznn banda açklyor.”
Bu cümlede “yaz-” kökünden türemi tam be adet kelime var: yaznn (üç kez); yazlma, yazy (birer kez)... “Kültür Cumhurbakan” unvan layk görülen Doan Hzlan, bu kadar tekrarn farkna m varamyor, yoksa farkl cümle mi kuramyor?
Neyse, biz yine de baka bir ihtimali düünelim: Herhâlde cümleyi tekrar yazmaya vakit bulamamtr…
Eer vakit bulsayd aadaki gibi, daha güzel ve salam ifadeler bulabilirdi:
“Yaznn kaleme alnma sebebini ve içeriini, metni bulan M. Melih Güne, yaznn banda açklyor.”
“Metnin niçin yazldn ve muhtevasn, bu evrak gün na çkaran M. Melih Güne, yaznn banda açklyor.”
“Metni bulan M. Melih Güne, bunun yazlma sebebini ve içindekileri sözlerinin banda açklyor.”
“Metni gün na çkaran M. Melih Güne, yaznn banda kaleme alnma sebebini ve muhtevasn açklyor.”
***
Doan Hzlan’dan
O Bir Yemek Filozofuydu (29 Austos 2010, Hürriyet):
Doan Hzlan “Rahmetli sevgili dostumuz” dedii Turul avkay’n yazd AçbannEl Kitab'ndan bahsederken öyle demi:
“Benim gibi mutfak aletlerine merakl biri için de bu kitap biçilmi kaftan.”
imdiki gramer kitaplarnn “anlatm bozukluu” diye isimlendirdii, eskilerin ise “ta’kid” dedii ifade kusuru: Cümle unsurlarnn diziliinde isabetsizlik…
Doan Hzlan ’n yukardaki sözünden u iki garip mana çkarlabilir:
A) Doan Hzlan’n bir mutfak aleti olduu,
B) Doan Hzlan’n baz mutfak aletlerine benzedii...
Cümlenin doru kurulu ekilleri öyle olmalyd:
“Mutfak aletlerine benim gibi merakl biri için de bu kitap biçilmi kaftan.”
“Bu kitap, mutfak aletlerine benim gibi merakl biri için de biçilmi kaftan.” (Doan Hzlan’dan iki cümle seçtiysek sebebi var: Kendileri çok sk Türkçe hatasna düüyor.)
***
Cumhuriyet’ten
“Askeri yarg reddetti” (Haber Bal, 21. 07. 2010)
Cumhuriyet’in yukardaki haber baln – kendisinin tercih ettii imla ile –okursak “yargnn askeri reddettii” ni zannediyor ve “Allah Allah!” diyoruz; “Yarg hangi askeri, niçin reddetti acaba?”
Merakmz gidermek için haber metnini okuduumuzda “Reddeden kim veya ne; reddedilen kim veya ne?” imi, anlyoruz:
“Genelkurmay Askeri Mahkemesi ‘rticayla Mücadele Eylem Plan’yla ilgili Albay Dursun Çiçek hakknda açlan davay reddetti.”
Demek ki Cumhuriyet gazetesi o haber balnda “Askeri”nin sonundaki “i”nin üstüne nokta yerine apka (^) iareti koysaym ifadeyi bozukluktan ksmen kurtarrm: “Askerî yarg reddetti”
21. 07. 2010 tarihli Zaman’n ayn habere dair bal böyle bir bozukluk tamad için daha kolay ve doru anlalyor:
“Askerî Mahkeme, Dursun Çiçek Davasn Sivil Yargya Brakt”
Anlatlmak istenen ey(duygu, fikir, haber)in kendisi kadar klk kyafeti de mühim… apka dâhil…
***
Millî Gazete’den
“Katletme uzman yaatma cahili” (Haber Bal, 05. 12. 2010)
Millî Gazete ’nin ayn günkü nüshasnda baka dil hatalar da vard ama en dikkat çekici olan, yukardaki haber bal idi. Hakikaten, bu haber baln doru anlamak mümkün deil… Çünkü bu ibareyi iki farkl ekilde anlama ihtimalimiz var:
1. “Uzman sakn katletme, cahili ise yaatma!”
2. “Katletmede uzman, yaatmada ise cahil…”
Haber metnini okuyanlar Millî Gazete’nin ikinci kk kastettiini anlar. Mademki anlatlmak istenen ey, ikincidir; o hâlde daha dikkatli bir haber bal bulunabilirdi. Yukardakine ilave olarak u ifadeyi de tercih etmek mümkündü:
“Katlin uzman, yaatmann cahili”
***
Ahmet Hakan’dan
Laiklere ayar veriyorum, (05.09.2010, Hürriyet):
“Kemal Klçdarolu'nun kampanya döneminde çarlan her televizyon programna katlmasn çok doru bir strateji olarak görüyorum.”
Ahmet Hakan’n dikkatsizce kurduu cümlelerden biri… 12 Eylül Referandumu propaganda faaliyetlerinden bahseden bir yazsnda geçiyor. Bu ifadeye göre “çarlan” sfat “televizyon program” na ait. Yani bir televizyon program bir yere çarlm gibi… Hâlbuki yazy okuyunca öreniyoruz ki Kemal Klçdarolu televizyon programna çarlyor…
Cümledeki ifade kusuru “çarlan” kelimesinden douyor. ayet Ahmet Hakan “çarlan” yerine “çarld” demi olsayd ifade düzgün olacakt:
“Kemal Klçdarolu'nun kampanya döneminde çarld her televizyon programna katlmasn çok doru bir strateji olarak görüyorum.”
Anl anl medya organlarna ve yaz ustalarna sözümüz:
Lütfen, Türkçeye biraz daha dikkat ve itina…
Yazar: C.Yakup Þimþek |
02-01-11 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
| Ahmet Çelen | |||
DÝKKÂT VE HAKÎKAT |
Tarih : 06-01-11 | ||
Yakup Bey'e teþekkür ediyoruz. Bu ne dikkat! Onun sýký dikkati, hakikati saklandýðý yerden nasýl bulup çýkarýyor... Devam, diyoruz Yakup Hocam, devam... |
|||
| alaettin emre yapar | |||
marazlý dil |
Tarih : 05-01-11 | ||
dilimizdeki marazlarý teþhis eden tabib-i lisan emsali Yakup aðabey'e selam ve tesekkürler |
|||
