Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / KÝTAP | Okunma Says: 339 |
Bir süredir elimde titizlikle hazrland besbelli olan bir eser var: Tam adyla: “Tevhit Mesaj – ndirildii Dönemin Inda Özlü Kur’an Tefsiri.”
Çalma Marmara Üniversitesi lahiyat Fakültesi Tefsir Anabilim Dal Emekli Öretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Elik ve Doç Dr. Muhammed Cokun’a ait.
Elik çalmasna, “Her medeniyetin bir temeli vardr. slam medeniyetinin temeli de hiç üphesiz Kur’an- Kerim’dir” diyerek balyor.
Doru söylüyor, ama bugün bizler sözü edilen bu “temel” üzerinde ne kadar çok ve hoyrat tartmalara ahit oluyoruz. Bazlarmz bu sonuçsuz ve itici tartmalardan dolay yolunu, yönünü kaybedip, yitiyor…
*
Elik, Kur’an’ anlamakla ilgili ilk düüncelerinin nasl ekillendiini anlatrken de Mekke’de geçirdii yllara deiniyor:
“Mekke’de yüksek lisans ve doktora yaparken, Kur’an’n nazil olduu corafyay, ilk muhataplarn yapsn yanstan toplumu tanmam; farkl hayat tarzlarn gözlemlemem, Arapçann sadece kitabî deil, konuma özelliklerini de kavramam, bana Kur’an’ anlamada büyük katk salad.”
Tefsirin merkezinde, adndan anlalaca üzere, tevhit yer alyor. Tevhit, sadece Allah’n birlii deil, bütün varlklarn ayn ilah tarafndan yaratlmasndan hareketle, ayn zamanda bütün insanlarn onun nezdinde eitlii olarak yorumlanyor. Elik’in bu yorumu allageldik tevhit yorumlarndan hayli farkl, ezber bozucu ve iddial.
Ona göre irk, yalnzca baka varlklar kutsamak deil; insann insana boyun emesi, kölelemesi, saygnln ve özgürlüünü yitirmesidir! Bu yüzden Elik, tevhit inancn insan özgürletiren, irk anlayn ise insan zillete mahkûm eden bir yol ayrm olarak görüyor.
nsann iki problemi var diyor Elik: “Birincisi kendini, ikincisi bakasn ilah edinmek! Allah herkesin Rabbi olduuna göre kimse kimsenin Rabbi olamaz” diyor. Çünkü bu insanlarn eitlii ilkesi ile çeliiyor.
*
Elik, “ayetlerin ilk dönem muhataplarn tehis etmeden yaplan çeviriler, o ayetlere, olmadk manalar yüklemenin kaplarn da aralayabilmektedir” diye belirtme ihtiyac duyuyor.
“Kur’an ‘mütekellimi’ dikkate alnmadan anlalmayaca gibi ‘muhatab’ bilinmeden de anlalamaz, hatta yanl anlalr. Lafzi çevirinin sebebiyet verdii en büyük yanllardan biri bizce budur. Bu yüzden ayetlerin lafzlarnn birebir çevirisi yerine anlam özet olarak aktarmaya çaltk. Özet olarak aktardmz bu manay çounlukla klasik tefsirlerden derledik ve nüzûl ortamn dikkate aldk.”
Tefsiri çeviri yöntemi, Osmanlnn son dönem ulemasndan Konyal Mehmed Vehbi Efendi tarafndan Hulasatü’l – Beyân adl tefsirinde de kullanlyor.
*
atbi’den yapt iktibas dikkat çekici:
“Bir ayetin veya surenin niçin nazil olduunu bilen, o ayetten neyin kastedildiini anlar; bilmeyen ise herkesin kendi görüünü savunduu bir tartmann ortasnda kalr. Böyle olunca da kâfirler hakknda inmi ayetler müminlerle ilikilendirilebilir.”
“Bir sözün hangi balamda söylendii bilinmeden o sözü anlamaya kalkmak nereden baklrsa baklsn, yanl anlama riskini beraberinde getirir.”
Bu nokta Türkiye’deki din tartmalarnn da merkezini oluturuyor. Din son yllarda büyük bir tartma zeminine dönümü durumda. Dini söyleme büyük bir kaos görüntüsü hâkim. Din dediiniz anda kyasya bir tartma balyor!
Bunda popüler din anlatclarnn bir ksmnn “dinden” bihaber olmasnn, ilmi altyaplarnn noksan olmasnn pay büyük. Eline Kur’an alan, azck Arapça bilen, bir kürsüye çkp, “yanlyorsunuz, aslnda u denilmek isteniyor” diye yüksek perdeden konumaya balyor. 1400 yllk ilmi birikim kolayca göz ard edilebiliyor.
Elik tam bu noktada öyle söylüyor: “Ayetleri anlamaya çalrken klasik tefsirlerde yer alan rivayet ve yorumlarn dna çkmamaya özen gösterdik, çkmak durumunda kaldmzda ise kanaatimizin ardndaki saikleri ortaya çkardk.”
*
“Tevhit Mesaj” böylece kimi zaman uzun bir ayeti tek bir cümleyle, kimi zaman ksa bir ayeti uzun bir cümleyle açklamaya çalyor. Ama her durumda temel amaç, ayetlerin maksad ve muradn kavramak oluyor. Okuyucusunu da lafzlarn ötesinde asl murad aramaya, kefetmeye davet ediyor.
Bu iin duayenlerinden kymetli ilim adam, merhum Bekir Topalolu’nun dedii gibi: “Kur’an’ Kerim’in tercüme ve tefsirine yönelik çalmalar ne kadar çok olursa olsun yine de gelitirilmeye muhtaçtr. Çünkü çeitli ilimlerin gelimesi ve toplumun ihtiyaçlarnn deiip artmas gerçei karsnda son ilahi kitabn yeniden anlalp ilhamlarndan faydalanlmas icap etmektedir.”
Hasan Elik ve Muhammed Cokun beyefendinin titizlikle vücuda getirdikleri çalma tam da bu amaca hizmet ediyor ve önemli bir ihtiyac karlyor. kisini de yürekten tebrik ediyor, çalmalarnn hak ettii karl görmesini temenni ediyorum.
Yazar: Ali Osman Aydýn |
03-09-25 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
