
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 217 |
unun adn sann adam gibi koyalm. “Tehir terörü” diye bir gerçeklik vardr ve modern insann hayatnn tam ortasnda, tuhaf, anlamsz bir yer igal etmektedir. Mahremiyetin deil “göstermenin” hüküm sürdüü bir aralkta insan giderek “göstermediim yoktur” noktasna ilerlemitir.
“Var olmayan yoktur, görünmeyen yoktur, gösterilmeyen yoktur” ilerlemesi insanlk için bir ilerleyi deil, fevkalade bir gerileyitir.
Fiziki dünyadan balayaym. Artk kyafet dediimiz ey sadece bir “gösterme biçimi” olarak vardr. Ya bizatihi kyafetin kendisini ya da daha kötüsü olarak bedenin kendisini. Kyafetler artk büyük oranda “bedenin tehiri” fikrine hizmet etmektedir. Ve hayr. “Benim bedenim, benim kararm” falan gibi zrvalardan söz ediyor deilim. Ahlakçlk da taslamyorum. Dileyen dilediini giyinsin, istediini giymekte özgür olsun; ben de bunun üzerinden fikrimi söylemekte özgür olaym.
Beden, kapitalizmin hakiki faaliyet alanlarndan biridir artk. nsan teki -kapitalizm için müteri demek bu aslnda- bedenini ne denli tehir ve deforme ederse o denli makbul kabul edilmektedir. Diyet sektöründen estetik sektörüne, dövmeden makyaja, kyafetten saç tasarmna kadar bedenimiz artk bizim mahrem alanmz deil tüketim endüstrinin kamusal alandr.
Türkiye’de kadnlar tarafndan epeydir dolamda tutulan “ben istediimi giyeceim, kimse de bana bakmayacak” cümlesi u ana kadar duyduum en büyük zrvalardan biridir. Zira kadn da erkek de sadece “baklmak, arzulanmak, görülmek” için giyinmekte ve bedenini bu bakmdan dizayn etmektedir. Modern insann zihni böyle kodlanmtr. “Kimse bakmasn” zrvas da “Benim izin vermediim, onaylamadm, arzu etmediim kii bana bakmasn” anlamna gelmektedir. Oysa mesele çok basittir. Kapitalizm tarafndan “tezgahlatrlan, vitrinletirilen beden” artk kiinin kendisine deil kamuya aittir ve doaldr ki bir tezgaha ya da vitrine kimin bakacana vitrinin ya da tezgahn sahibi deil ötekiler karar verir.
Gelelim sosyal medya tehirine.
Bedenini, yemeini, sürdüü arabasn, sahip olduu evi, gittii tatili, karsn, kocasn, çocuunu, bebeini, ailesini, sevgilisini… Sahip olduu ve “mahrem” kalmas gereken her eyini tehir eden insanlarn dolutuu bir “gösterme” alan halindedir sosyal medya. Görgüsüzlükten gavatla kadar geni bir gamda herkes göstermenin, sadece ve kesintisiz olarak göstermenin derdindedir.
Seneler önce baka bir balamda yazmtm. nsan için “var olmak” yerine “deneyimlemek” ikame edildi edileli kapitalizm kazanmakta, insan kaybetmektedir. Deneyimlemenin kendisindeki pürüzü “oyna ve level geç, oyna ve level geç, oyna ve level geç” döngüsüyle izah edebiliriz. “Ölmeden önce görülmesi gereken 100 yer” kitaplarndaki kekrelik gibi yani. “Ölmeden önce ölmeye çalan” insan yerine, “ölmeden önce görmeye çalan insan” fikri insani gerileyiin dik alasdr. Üstelik bu düzleme neredeyse “lanet olsun” deyip raz olacakken imdi de “yaamadan önce göstermeye çalan insan” fikri ile snanyoruz.
Airet düününde taklan altnlardan karsyla yapt banyo keyfine, bebeinin cinsiyet partisinden ormanda piirdii ete kadar her eyi bir tehir terörüne dönütürdü insanlar.
Üstelik göstermeyen açsndan da bir mahalle basksna dönütü mesele. “Ne olacak yahu u sofray sosyal medyaya koysak” cümlesiyle balayp ii gittiiniz hamamdan fotoraf paylamaya kadar vardrmaya çabalayan ve bunun ne denli çirkin bir ey olduunu asla kabul etmeyen bir “gösterme/gösteri toplumu”nun tam ortasndayz.
“Ben senin mahremini merak etmiyorum, sen de benimkini merak etme” demekte de zorlanyoruz artk. Çünkü “mahrem” artk kapsam son derece daralan bir kavrama dönütü. ncir yaprann ötesinin mahrem olmadn düünüyor artk pek çok insan.
Çaresiz bir skma yayoruz. Turbo kapitalizmin, woke kültürünün, dijital dünyann ve yapay zekann mahremiyet ve var olu tanmad bir çaresiz skma. Devas var m? Vallahi çok zor bir soru bu. Bilen varsa bana da söylesin.
Sadece bir girizgâh yapabildim bugün. Belki sonraki yazda “Mutsuz insanlarn mutlu taklidi yaparak var olduklarn düündükleri sosyal medya düzlemi”nden açarm bahsi. Nasip.
Yazar: Ýsmail Kýlýçarslan |
06-09-25 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||