
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 203 |
Zihniyet ve kültürün bukas: Modern teknoloji
Önceki yazmz “TEKNOFEST’in kendi internet sitesinde ‘toplumda teknolojiye olan ilgiyi artrmay ve Türkiye’nin teknoloji üreten ve gelitiren bir topluma dönümesi konusunda farkndalk oluturmay’ hedeflediini belirtmesinin önce onun kültürünü konumay zorunlu kldn söyleyerek bitirmitik.
Bu konumaya ya da sorgulamaya geçmeden önce TEKNOFEST’i düünen, onu kuvveden fiile çkaranlarn bunlar laykyla yaptklarn belirtmeliyiz. Dolaysyla bu minvalde yaplabilecek her sorgulamann onlara yönelik olmadn bilakis onlarn deerli gayretlerini teyit etmek, alklamak olduunu söylemeliyiz.
O halde mesele nedir?
Mesele “Toplumda teknolojiye olan ilgiyi artrmann ve Türkiye’nin teknoloji üreten ve gelitiren bir topluma dönümesi konusunda farkndalk oluturmann” kültürle olan ilikisini, dier bir söyleyile bir teknokratik toplum meydana getirmenin etkilerini bilmektir.
Bu bilmenin TEKNOFEST’in sahibi olarak Türkiye Teknoloji Takm Vakf’nn yani teknoktratlarn ilk görevi olmadn, onlarn ilgili icatlarla, teknolojik atlmlar halka yaymakla görevlerini yerine getirdiklerini tekrar hatrlatarak, meselenin entelektüellerin meselesi olduunu söylemeli ve teknoktratik bir toplum yaratmay, kendi inancmz, zihniyetimiz, kültürümüz ve bunlara tabi eylemlerimiz esasnda düünsel bir tartya vurmalyz.
Bat’nn Yunanca techne ve logos kelimelerinden oluan terkibin, Arapça sanat, sanayi ve zanaat; Franszca ve talyanca factory, Franszca endüstri kelimelerini de yer yer kendi içine çekerek, ilkin “ticari acenta, konsolosluk vb. ticaret merkezi” anlamnda kullanlan factoryi bir sömürge arac olarak tahkim ettii ve hatta buna ilerleme, gelime, kazanç vb. modern terimlere zemin oluturduu; ABD-sraili’nin Gazze’ye yapt soykrmla birlikte toplu katliam, imha ve igal anlamn yüklendii bilinen bir durumdur.
Zikrettiimiz anlam ilikilerine yaslanarak, kültür plannda eletirilmesi gerekenin ne olduunu daha iyi vurgulamak için René Guénon’un 1927’de yaymlanan Modern Dünyann Bunalm’ndan u paragraf endüstri = teknoloji müterekliinde okumamz yeterli olacaktr:
“… Modern dünya, sadece bilim peinde kotuunu iddia ederken bile aslnda bütün çabas endüstriyi ve makinay gelitirmekten ibaretti. Böylece (…) modern insan maddeye hâkim olup onu amaçlarna uygun bir kalba dökmeye çalrken kendisi onun kölesi hâline geliverdi. Bunun nedeni de sadece (eer böyle bir durum için bu deyimi kullanmamza izin verilirse) bütün ‘entelektüel tutkular’n makinalar bulup yapmakla snrlamas deil, ayn zamanda kendisinin de bir makina olup çkmasdr. Gerçekten de belirli sosyologlarn ‘i bölümü’ ad altnda cokuyla savunduklar uzmanlama, sadece bilim adamlar üzerinde deil, teknisyenler ve hatta sradan emekçiler üzerinde de etkili olmu ve bu sonuncular için, zihni ilgilendiren her türlü çaba böylece imkânsz hâle gelmitir. Daha önceki yüzyllarn zanaatkârlarndan çok farkl olarak, günümüzün emekçileri, makinalarn kölesinden baka bir ey deillerdir ve makinalarla bütünleip tek bir birim hâline gelmilerdir. Bu insanlar, daha önceden belirlenmi, hiç deimeyen, hep ayn ekilde yerine getirilen baz hareketleri tamamen mekanik bir biçimde sürekli tekrarlamak, böylece en küçük bir zaman kaybna yer vermemek zorundadrlar. En azndan ‘ilerleme’nin en son aamas saylan Amerikan yöntemleri bunu zorunlu klmaktadr. Aslnda bu sadece mümkün olduu kadar çok mal üretmek meselesidir. Nitelik pek önemli deildir; asl önemli olan sadece saydr (kantitedir). Burada da karmza (u) sonuç çkyor: Modern uygarlk, hakl olarak niceliksel (kantitatif) bir uygarlk diye tanmlanabilir. Bu da ‘madde uygarl’nn öteki addr. Bu ifadenin doruluunu pekitirebilmek için, iktisadi etkenlerin günümüzde halkn ve bireylerin hayatlar üzerinde ne korkunç derecede etkili olduuna öyle bir göz atmamz yeter. Endüstri, ticaret, maliye... Görünüe göre, önemli olan sadece bunlardr.” (Trc.: Nabi Avc, Ketebe)
Buradan “teknolojiye olan ilgiyi artrma, teknoloji üreten ve gelitiren bir topluma dönüme” cümlesine tekrar dönecek olursak, teknokratik toplum meydana getirmenin önceki yazmzda zikrettiimiz fiili nedenlerini göz ard etmemekle birlikte, mezkur maksat ve hedefte Bat ile eitlenemeyeceimizi ifade etmemiz gerekir.
O halde TEKNOFEST’ten asla uzak kalmayalm ama onunla ürettiimiz popüler sevinçle de mest olmayalm.
Zira Bat tarafndan kuatlmamz, sadece modern teknolojiden kaynaklanmyor, o teknolojinin zihniyetimiz ve kültürümüz için bir buka oluturmasndan da kaynaklanyor.
Yazar: Ömer Lekesiz |
18-09-25 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||