
| Kategori : SANAT / DÜNYA BÝR OYUN- Sinema | Okunma Says: 2330 |
Kul adam
‘Hür Adam’ filmiyle alakal olarak yazp yazmama arasnda gidip geldim. Lakin sorumluluk duygusu ar bast. Elbette Bediüzzaman’n filmi çevrilebilir ve insanlarn ilgisine ve istifadesine sunulabilir. Zaten son sralarda üzerinde yazlanlar ve çizilenler kendisinin de ibret için gençliinde sinemaya gittiini gösteriyor. Bunu Erturul Özkök bile yazd. Skolastik bir hoca olmadn kendisi de söylüyor, ayrca biz de biliyoruz. Filmi seyretmi deilim lakin iki husus dikkatimden kaçmad ve bu iki husus Bediüzzaman algsnda bir tahrifat ve eksen kaymasna iaret ediyor ya da ben öyle algladm. Pimi aa su katmak istemem ama yine de salkl zemine oturmak için konuyu irdelemek gerekiyor. Kanaatim u ki, baz Nurcular Bediüzzaman algsnda bir eksen kaymas yayor. Ve bu film de adeta onu somutlatrm durumda. Meseleye son derece kompleksli bir biçimde yaklayorlar. Bu iki mesele üzerinden bu kesimlerde güce perestiin izlerini görebiliyorsunuz. Halbuki, Bediüzzaman güç eksenli deil hizmet eksenli ve manevi eksenli bir ahsiyettir ve bu yönde hizmet etmitir. Sözgelimi, Hür Adam ifadesi Bediüzzaman’n hayatnda nereye tekabül ediyor? eyhülislam Mustafa Sabri ile birlikte Bediüzzaman adeta Ankara rejimi altnda dindarlarn bir nevi esaret altnda olduklarn söylüyor. Bu anlamda ‘hem esiriz’ mealinde sözler sarf eden bir zat için hür adam ifadesi kullanmak fazlasyla kompleksli bir durumdur. Elbette ki gençlik günlerinde günün modas çerçevesinde hürriyet meselesiyle ilgilenmi ve buna vurguda bulunmutur. ‘Ekmeksiz yaarm hürriyetsiz yaayamam’ demitir. Bu doru olmakla birlikte genelde hürriyet meselesini tadil etmi, dengesini bulmu ve er’i çizgisine oturtmu ve çekmitir. Merutiyet-i merua veya hürriyet-i merua ifadelerini kullanmtr. Kürtler hakknda bile Prens Sabahaddin’in tezi olan adem-i merkeziyetçi yaklam benimsememitir. Dolaysyla ar hürriyet anlaylarn bir nevi rafizilie veya baka bir ifade ile Protestanla benzetmitir.
¥
Bu açdan filmin bal Hür Adam deil, kul adam olmalyd. Zira herkese yakan husus kulluktur. Peygamberimiz bile Hazreti Süleyman’la mukayese babnda kendisinin kral peygamber deil, kul peygamber olmay yeleyeceini söylemitir. Dünyada kulluktan daha büyük mertebe yoktur. Onun dnda ve onu aan mertebe arayanlar baka vadilerin adamlardr. kinci sahne ise, Mustafa Kemal ile karlamada Bediüzzaman’n hilaf- mutat bir biçimde bacak bacak üstüne atmasdr. Orada Kemalistlerin kendisine göre kutsallar vardr. O bizim analizimizin dndadr. Biz burada ikinci ucu analiz sadedindeyiz. Bu da kompleks yüklü bir durutur. Buradaki karlatrma aslnda ayniletirme olmutur. Sürekli Bediüzzaman’la Mustafa Kemal’i karlatrma havas içinde olan baz Nurcular meseleyi ite buraya kadar tayarak Bediüzzaman’n ahsiyeti ve kimliiyle Mustafa Kemal’in kimliini kartrmlardr. Burada bir alg hatas ve Bediüzzaman’n ahsiyetini tahrif etme zihniyeti karmza çkyor. Onun ötesinde Bediüzzaman kompleksli bir ahsiyet olarak tasvir ediliyor. Sanki ulemadan birisi deil de Mustafa Kemal’in siyasi rakibi. Bediüzzaman namazla alakal muhatabna nasihat ederken neden bacak bacak üstüne atma ihtiyacn hisseder? Bu kendisinin mi yoksa baz taraftarlarnn m kompleksidir? Orada Bediüzzaman nefsini öne çkarmyor, aksine Allah lillah için nasihat ediyor ve namazn önemini anlatyor. Halbuki, orada Bediüzzaman nasih bir üstad deil daha ziyade bacak bacak üstüne atm ve dünyevi meselelerden bahseden bir salon adamn andryor!
¥
Dolaysyla filmin ruhu bir sapma zeminine iaret ediyor. Burada bir eksen kaymas var ve onun ötesinde Bediüzzaman bacak bacak üstünde bir surette sanki Mustafa Kemal’in baka bir versiyonu olarak takdim ediliyor. Yani zarf mazruftan daha önemli hale getirilmi. Dolaysyla bu portre kesinlikle Bediüzzaman’a tekabül etmiyor. Bediüzzaman bu anlamda hür olmaya çalan bir dünya adam deil, dünyann esaretinden kurtulmaya çalan abid bir adam abdullah yani mümin kuldur. Asl hürriyet dünya balarndan ve kaytlarndan kurtulmaktr. Kulluktur ve Bediüzzaman da öyle yapmtr. Baz Nurcularn Bediüzzaman anlay ne zaman yeniden kulluk ekseni üzerine oturursa o zaman doru bir Bediüzzaman portesine ulaabilir ve filmini çekebilirler. lla da gerekiyorsa…
Minyeli Abdullah’dan Hür Adam’a; nereden nereye?
Yazar: Mustafa Özcan |
03-01-11 |
||
| E mail: habervaktim.com | Tweet | ||